مقدمه‌ای بر مطالعات راهبردی

مقدمه‌ای بر مطالعات راهبردی

هدف کتاب حاضر ارائه چشم‌‏اندازی وسیع‌‏تر از رابطه راهبرد و سیاست و نیز سایر ابعاد زندگی انسانی در دو بُعد نظامی و غیرنظامی است. رابطه راهبرد با فرهنگ، دانشگاه، برنامه‌‏ریزی، سیاست‏‌گذاری، عقلانیت و تاریخ در مقالات گردآوردی‏‌شده در این مجموعه بررسی شده است. مجموعه مقالات گردآوری‏‌شده در این کتاب که نوشته برخی از نامدارترین متفکران اندیشه راهبردی معاصر مانند کالین گری و لارنس فریدمن است برای خوانندگان علاقه‏‌مند به حوزه مسائل راهبردی، جنگ، سیاست و امنیت ملی مفید خواهد بود. همچنین برای کسانی که به موضوع جایگاه راهبرد در کشورداری و حکمرانی علاقه‏‌مند هستند، مجموعه حاضر سودمند واقع خواهد شد.

مجموعه حاضر از مقالات نویسندگان برجسته حوزه مطالعات راهبردی ازجمله کالین گری و لارنس فریدمن برگزیده و ترجمه شده است؛ افرادی که هرکدام در جای خود یکی از افراد مؤثر در حوزه مطالعات راهبردی به شمار می‌آیند. برای نمونه کالین اس‌گری نویسنده بریتانیایی-آمریکایی که در فوریه ۲۰۲۰ از دنیا رفت استاد روابط بین‌الملل و مطالعات راهبردی در دانشگاه ریدینگ بود و در همین دانشگاه مسئولیت مرکز مطالعات راهبردی را بر عهده داشت. گری قبل از تأسیس مؤسسه ملی سیاست عمومی در واشنگتن دی سی، در مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی و مؤسسه هادسون کار کرده و در تعدادی از دانشگاه‌های برجسته آمریکا تدریس کرده و در برخی از دولت‌های آمریکا و بریتانیا مشاور بوده است. از این نویسنده تعداد زیادی مقاله و ۳۰ عنوان کتاب در زمینه تاریخ نظامی و مطالعات راهبردی منتشر شده است.

آنچه در کتاب «مقدمه‌ای بر مطالعات راهبردی می‌خوانید:

فصل اول: مطالعات راهبردی جهانی: یک بیانیه/ یزابل دویوستین، جیمز ئی وورال
فصل دوم: از پیروزی و شکست نظامی چه می‏توان آموخت؟/ ویلیام سی فولر، جی آر
فصل سوم: راهبرد کلان در برابر راهبرد اضطراری در…/ یونوت پوپسکو
فصل چهارم: راهبرد کلان در قرن بیستم/ لارنس فریدمن
فصل پنجم: راهبرد نظامی در قرن بیست‏ویکم/ کرستی لارسدوتر
فصل ششم: فرهنگ راهبردی به‌مثابه زمینه تحلیل/ کالین گری
فصل هفتم: قدرت اطلاعات: راهبرد، ژئوپلیتیک و بعد پنجم/ دیوید جی لوندسدیل
فصل هشتم: مطالعات راهبردی و مسئله قدرت/ لاورنس فریدمن
فصل نهم: آیا راهبرد کلان، برنامه‏ای…/ تیری بالزاک، پیتر بامبروسکی و سیمون رایش
فصل دهم: راهبرد در نظریه؛ راهبرد در عمل/ هواستراچان


ترجمه و گردآوری: امین پرتو/سجاد حیدری‌فرد
ناشران: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
شمارگان: ۱۰۰
قیمت: ۷۸۰.۰۰۰ ریال
شابک: ۸-۰۱-۵۷۱۶-۶۲۲-۹۷۸

برای اطلاعات بیشتر و خرید کتاب «مقدمهای بر مطالعات راهبردی» کلیک کنید

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۷

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ‌۱۱۷ – دی ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۷ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

مسئله بدخیم آب و برسازی گونه جدید جنبش اجتماعی در ایران/ فرزاد پورسعید
از منظر دانش سیاست‏‌گذاری، مسائل سیاستی بدخیم در برابر موضوعات قابل‌حل یا رام‏شدنی، مسائلی هستند که روش‌‏ها و رویکردهای سنتی قادر به حل‌وفصل موفقیت‏‌آمیز آن‏ها‏ نیستند. در این نوشتار ضمن تبیین مسئله آب در ایران به‌مثابه مسئله بدخیم، یکی از تبعات اجتماعی آن را که برآمدن گونه جدیدی از جنبش اجتماعی در جامعه ایرانی است، توضیح داده و بایسته‌‏های سیاسی- امنیتی مواجهه با آن را تشریح خواهم کرد.

چالش‌های حکمرانی آب در حوضه آبریز زاینده‌رود/ حسن صدرانیا
کم‌آبی فلات مرکزی ایران و حوضه آبریز زاینده‌رود یکی از موضوع‌های چالشی کشور در چند ماه اخیر بوده است. دولت برای حل این مشکل مأموریت‌هایی را به نهادهای ذی‌ربط داده تا سازوکار مناسبی را برای حل آن ارائه دهند. بااین‌حال هنوز این مشکل به قوت خود باقی است؛ هرچند تلاش داشته‌اند با اقدامات ضربتی از تداوم تجمع کشاورزان جلوگیری کنند. نوشتار پیش رو با نگاهی اجمالی به موضوع بر این باور است که مهم‌ترین چالش حکمرانی آب در حوضه آبریز زاینده‌رود عدم شناخت دقیق مسائل و چگونگی در هم‌تنیدگی آن‌ها با یکدیگر است. از همین رو سازوکارهای مختلفی پیشنهاد می‌شود که ممکن است بر دامنه مشکلات موجود نیز بیفزایند.

پیامدهای امنیتی انتقال بین حوضه‌ای آب از سرچشمه‌های رودخانه تجن به سمنان/ حسن صدرانیا، ناصر اکبریان
تجربه کشور در چند دهه اخیر نشان داده است، اجرای طرح‌های انتقال بین‌حوضه‌ای آب، تبعات سوء زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی بسیار گسترده و پیرو آن پیامدهای امنیتی جدی به همراه داشته و گاه کشور را با بحران مواجه کرده است. این نوشتار در نظر دارد با بهره‌گیری از تجربیات گذشته و با توجه به شرایط خاص محلی، تبعات امنیتی ناشی از اجرای پروژه انتقال آب سرچشمه‌های رودخانه تجن ساری به استان سمنان را بررسی کند.

نگاهی به ابعاد مختلف پدیده مهاجرت در ایران/ احمد مهربان
مهاجرت از جمله پدیده‌های مهم و مؤثر در روندهای اقتصادی و امنیتی در دنیای امروز است که در سال‌های اخیر و با شکل‌گیری امواج و روندهای مهاجرتی در نقاط مختلف جهان، بیش‌ازپیش موردتوجه دولت‌های مختلف قرارگرفته و از جانب کشورهای مبدأ و مقصد مهاجرت به‌مثابه پدیده‌ای چندوجهی و دارای ابعاد امنیتی نگریسته می‌شود. در نظر گرفتن مهاجرت به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی – همچون سایر پدیده‌های اجتماعی – این امکان را فراهم می‌سازد که ابعاد فرصت‌ها و تهدیدهای موجود در آن با رویکردی عالمانه ارزیابی شده و سیاست‌گذاری و مدیریت آن در جهت منافع ملی کشور با سهولت و کارآمدی بیشتر صورت گیرد.

نقشه راه رشد غیر تورمی: بایسته‌‏ها و فروگذاشته‌‏ها/ علیرضا رحیمی
در نخستین روز آذرماه ۱۴۰۰، وزارت اقتصاد و دارایی، «نقشه راه رشد غیرتورمی» را در اختیار رسانه‌‏ها قرار داد. با توجه به اینکه تورم لجام‌‏گسیخته و رکود اقتصادی در برآمدن تهدیدهای امنیتی نقش آشکاری دارند، «ماه‏نگار دیده‌بان امنیت ملی» بررسی این نقشه را طی گزارش زیر در دستور کار خود قرار داده است. این گزارش ضمن اشاره به محتوای نقشه راه مذکور، راهکارهای مدنظر آن برای مهار تورم و رونق تولید را بررسی کرده و برخی بایسته‌‏های دست‏یابی هرچه بهتر این نقشه به هدف‏‌های خود را یادآور شده است.

نسبت حکم‌رانی سایبری و نظام حقوقی: چالش‌ها و بایسته‌ها/ حسن عالی‌پور
حکمرانی سایبری تعبیری تعارض‌وار است. حکمرانی در مفهوم امروزین با ویژگی سرزمینی بودن درآمیخته است ولی فضای سایبر، سپهری جهانی است. حکمرانی بر سپهری جهانی در نخستین چالش خود، با نبودِ نظام حقوقی بایسته روبه‌رو است. چالش نبودِ نظام حقوقی تنها برای سپهر جهانی و فراملی نیست؛ بلکه در محیط ملی و درون سرزمینی نیز قابل‌طرح است. حکمرانی سایبری بدون نظام حقوقی به پریشانی و آشفتگی کنش‌ها و سیاست‌ها درباره این فضا می‌انجامد و آن را به چشم اسفندیار امنیت ملی تبدیل می‌کند. فرمان‌رانی سایبری در ایران با چالش‌های ژرفی همراه است که آغاز و فرجام آن در بی‌پروایی نسبت به بایسته‌های قانون اساسی درباره این فضا و تصمیم‌گیری نهادها و سازمان‌های غیرمسئول درباره آن است. پایه اعتبار و کارآمدی نظام حقوقی در راهبردهای کلان، قانون اساسی و در راهبردها و راهکارهای جزئی، قانون عادی و مقرره‌های برخاسته از قانون عادی است؛ ولی درباره فضای سایبر، حضور این دو دسته از منابع سازنده نظام حقوقی، کم‌رنگ است و در برابر تصمیم‌های شخصی یا نهادی و یا برخوردهای سلیقه‌ای و مقطعی به یک سیاست پریشان در رویارویی با تهدیدها و چالش‌های فضای سایبر انجامیده که نمی‌توان نام نظام حقوقی بر آن نهاد. در این گزارش بایسته‌های حقوقی حکمرانی سایبری همانند دیگر حوزه‌های حکمرانی از دریچه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون‌گذاری عادی سنجیده می‌شود.

کنش‌‏های رفتاری و گفتاری نمایندگان و مسئله سرمایه اجتماعی مجلس/ سعید صادقی جقه
پارلمان و نهاد نمایندگی بی‌‏تردید یکی از ارکان نظام مردم‏سالار جمهوری اسلامی است. از همین رو، سرمایه اجتماعی مجلس و جایگاه نمایندگان آن نزد افکار عمومی از اهمیتی راهبردی برخوردار است. علی‌رغم بدیهی بودن این موضوع، گاه کنش‏‌های رفتاری و گفتاری برخی نمایندگان حاشیه‏‌هایی را برای مجلس ایجاد کرده و زمینه تضعیف سرمایه اجتماعی آن را فراهم می‏‌کند. نوشتار حاضر با اشاره به برخی از این کنش‏‌ها در ماه‏های اخیر، پیامدهای آن را بررسی کرده و توصیه‏‌هایی برای تقویت سرمایه اجتماعی مجلس ارائه کرده است.

مذاکرات هسته‌ای، راهبردها و سناریوها/ محمود یزدان‌فام
هشتمین دور مذاکرات هسته‌ای از ۶ دی‌ماه در وین شروع می‌شود. این‌که مذاکرات به چه سمتی پیش می‌رود و هرکدام از بازیگران دارای چه هدفی دارند و چه راهبردی در پیش گرفته‌اند، پرسش اساسی است. در این گزارش سناریوهای احتمالی طرح و امکان و احتمال وقوع هرکدام از آن‌ها با توجه به زمینه‌ها و پیامدهایشان بررسی می‌شود. به‌صورت کلی سه سناریوی توافق، شکست و تقابل، و مذاکرات فرسایشی وجود دارد. در درون توافق هم می‌توان از چهار سناریو کم در برابر کم، بیشتر در برابر بیشتر، توافق موقت، توافق فراگیر و همه‌جانبه سخن گفت که هرکدام به‌اختصار طرح شده است.

قدرت‏‌های منطقه و بازتنظیم روابط در فضای جدید‏: الزامات راهبردی ایران/ مهدی شاپوری
تحولات خاورمیانه نشان از تلاش‌‏های قدرت‏‌های اصلی این منطقه برای بازتنظیم مناسبات منطقه‌‏ای خود تحت تأثیر «کاهش حضور و مداخلۀ آمریکا در خاورمیانه» و «مذاکرات مربوط به احیای برجام میان ایران و ۴+۱ به‌‏علاوۀ آمریکا (به‌صورت غیرمستقیم) دارد. تبیین این نشانه‏‌ها و اینکه ایران چگونه می‌‏تواند منافع خود را در این تحولات تأمین کند، موضوع این نوشتار است.

سیاست خارجی دولت جدید آلمان: تداوم یا تغییر؟/ یاسر نورعلی‌وند
دولت ائتلافی جدید آلمان با انتشار سند توافق ائتلاف رسماً کار خود را در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۱ آغاز کرد. مفاد این سند حکایت از تغییرات معنادار در حوزه سیاست خارجی این کشور پس از صدارت طولانی‌مدت آنگلا مرکل دارد. ازاین‌رو، گزارش حاضر با تمرکز بر این سند، به بررسی مؤلفه‌ها و جهت‌گیری‌های اساسی سیاست خارجی آلمان در دوره جدید پرداخته است.

نگاه دیگران:
نگاه اطلاعاتی به ایران در اندیشکده‌‏های خارجی/ امین پرتو
طی یک ماه گذشته، در مطالب منتشر شده از سوی چند پژوهشکده مطرح انگلیسی‌زبان، مجموعه مطالبی در حوزه اطلاعاتی منتشر شد که اشاراتی مهم به ایران هم در آنها وجود داشت. در بخش نگاه ماه این شماره ماه‌‏نگار دیده‏بان امنیت ملّی، به این موارد خواهیم پرداخت.

قابلیت‌های سایبری و قدرت ملی ایران/ ترجمه و تحلیل: سمیه ملک‌مکان
مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی (مستقر در لندن) در سال ۲۰۲۱ گزارشی با عنوان «قابلیت‌های سایبری و قدرت ملی» منتشر کرده که در آن به بررسی نقش قابلیت‌های سایبری کشورها در قدرت ملی آن‌ها در ۱۵ کشور ازجمله ایران پرداخته است. آنچه در زیر می‌آید ترجمه بخش ایران این گزارش ۱۸۰ صفحه‌ای است. این تحلیل به‌طورکلی، علی‌رغم سوگیری‌های بسیار، دو مسئله اساسی را روشن می‌کند: نخست اینکه قابلیت‌های سایبری ایران رو به توسعه است و از این نظر ایران اکنون کشوری است که در میان کشورهای با توان دفاع و هجوم سایبری بالا به‌هیچ‌عنوان نمی‌توان نادیده‌اش گرفت. به‌ویژه توانمندی‌های علمی و پژوهشی ایران در این زمینه‌ چشمگیر بوده است. مسئله دوم البته این است که ایران هنوز به یک قدرت سایبری درجه‌یک تبدیل نشده است. به نظر می‌رسد انزوای بین‌المللی ایران و عدم سرمایه‌گذاری کافی در تحقیق و توسعه مهم‌ترین موانع ایران در دستیابی به این امرند. این متن همچنین به برخی آسیب‌های موجود در حکمرانی امنیت ملی سایبری ایران، ازجمله بحث تداخل‌های کارکردی و موازی‌کاری اشاره‌کرده است که ضرورت توجه ویژه سیاست‌گذاران را می‌طلبد. گزارش درمجموع نشان می‌دهد که ایران درزمینه اقتصاد دیجیتال و قابلیت‌های آی.سی.تی کشوری با ظرفیت و بلندپروازی بسیار است اما سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری در این زمینه به‌هیچ‌عنوان همپای ظرفیت‌ها و بلندپروازی‌ها نیست.

کتاب ماه:
مواجهات نسلی و ثبات سیاسی در ایران معاصر (رضا صمیم)/ معرفی: مجتبی قلی‌پور
کتاب «مواجهات نسلی و ثبات سیاسی در ایران معاصر» نوشته رضا صمیم جامعه‌شناس، در سال ۱۳۹۹ توسط انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی منتشر شد. این کتاب علاوه بر آنکه پژوهشی عمیق در تاریخ ۶۰ ساله اخیر ایران از منظر مسئله مواجهات نسلی است، چنانکه نویسنده خود تصریح کرده با رویکردی راهبردی و امنیتی نوشته شده تا ظرفیت‌های ثبات‌زدای مواجهات مخاطره‌آمیز نسلی و برخی راه‌حل‌های پایدار برای عبور از چرخه‌های بی‌ثباتی سیاسی ناشی از مواجهات نسلی را به‌صورت توأمان نشان دهد. در این نوشتار تلاش می‌کنیم هم ایده اصلی کتاب را تا آنجا که امکان دارد ارائه نماییم و هم برخی از مهم‌ترین آموزه‌ها و دلالت‌های راهبردی آن را استخراج کنیم.

جهان از نگاه چین

جهان از نگاه چین

از منظری تاریخی، ظهور قدرت‏‏‌های نوظهور اغلب با برخی اصلاحات و تغییر در ساختار فعلی جهانی همراه می‏‏‌شود. این اصلاحات و تعدیل‌‏‏ها بی‏‏‌تردید با نوعی تنش همراه می‏‌شود. تاریخ این درس را به ما می‏‏‌دهد که ستیزه‌‏‏ها ممکن است نتیجه چگونگی تعامل قدرت‌‏‏های نوظهور و قدرت‏‏‌های تثبیت‏‏‌شده در مواجهه با این تنش‏‏‌ها باشد. پکن برای پرهیز از افتادن در دام توسیدید ‏‏به‏‌دنبال ایجاد مدل جدیدی از توسعه مسالمت‌‏‏آمیز و در‏عینِ‏‌حال افزایش همکاری‏‏‌های جهانی است. چین پیشنهادِ ایجاد مدل جدیدی از روابط بین‏‏‌الملل را داده است که ویژگی اصلی آن همکاری بُرد‏بُرد است. پکن از ملت‏‏‌های مختلف خواسته است آیندۀ مشترکی برای بشریت رقم بزنند و بر این باور است که این مهم با توسعه مشترک و از طریق اجرای ابتکار کمربند و راه تحقق می‏‏‌یابد.

نویسنده کتاب، خانم فو یینگ ژانویه ۱۹۵۳ در خانواده‌‏ای از قوم مغول به دنیا آمد. او در دانشگاه مطالعات خارجی پکن پذیرفته شد. او در دانشگاه زبان‏‌های انگلیسی، فرانسه و رومانیایی را آموخت و بلافاصله پس از فارغ التحصیل‏‌شدن به وزارت امور خارجه پیوست و به سفارت چین در رومانی رفت. فو یینگ بعداً در دانشگاه روابط بین‏‌الملل دانشگاه کِنت بریتانیا در مقطع کارشناسی تحصیل کرد و به‌‏عنوان نخستین سفیر زن چین در بریتانیا انتخاب شد. در سال ۲۰۰۹ به سمتِ معاون وزیر خارجه چین رسید و در سال ۲۰۱۳به‏‌عنوان رئیس کمیته امور خارجی کنگره ملی خلق چین انتخاب شد.
فو یینگ به حضور در رسانه‌ها و بحث‏‌های عمومی علاقه‏‌مند است. او یک عمل‏گراست. هنگامی که منافع چین ایجاب کند یک لیبرال و میانه‏‌رو می‌شود، اما در مواقع ضروری نیز به فردی متعصب و سرسختِ ایدئولوژیک تبدیل می‌شود. فو یینگ به‏‌صراحت از همکاری و روابط بیشتر، منعطف‌‏تر و جامع‌‏تر چین و آمریکا در عرصه تجارت، بهداشت عمومی و امنیت بین‌‏المللی دفاع می‌کند. او بر این باور است که همکاری چین با اروپا حتی با وجود ایجاد تنش در روابط پکن و واشنگتن اجتناب‏‌ناپذیر است.


نویسنده:فو یینگ
مترجمان: محمدرضا مجیدی/علیرضا ثمودی
ناشران: پژوهشکده مطالعات راهبردی/خاوران فردا
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
شمارگان: ۱۰۰
قیمت: ۶۲۰.۰۰۰ ریال
شابک: ۸-۴-۹۸۸۷۴-۶۲۲-۹۷۸

برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید

سیاستگذاری و مدیریت عملکرد

سیاست‌گذاری و مدیریت عملکرد؛ نظریه و عمل

کتاب حاضر یکی از متون برجسته در حوزه سیاست‏گذاری و مدیریت عملکرد سازمانی است. نویسنده تعامل سیاست‏گذاری دولتی و مدیریت عملکرد را بررسی کرده است و می‏‌کوشد دیدگاه‌‏های علمی و عملی را برای بهبود سیاست‏گذاری، عملکرد و پاسخ‏گویی دولت ارائه کند. این کتاب ابزارهای تحقیقاتی جدیدی در اختیار پژوهشگران و دانشجویان قرار می‏‌دهد و مسئولان دولتی، سیاست‏مداران و شهروندان را با روش‌‏های عملی بهبود عملکرد بخش دولتی آشنا می‏‌سازد. کاربست یافته‏‌های آن می‌تواند به تقویت پاسخ‏گویی عمومی، کارآمدی مدیریتی و تقویت یادگیری سازمانی در بخش دولتی منجر شود و فرایند سیاست‏گذاری را هماهنگ‌‏تر سازد. مطالعه این کتاب می‌تواند برای پژوهشگران و اهالی فن و نیز عموم جامعه آگاهی‏‌دهنده و مفید باشد.

مترجم کتاب، روح‌‏اله رحمتی‏‌نیا
دانش‏‌آموخته دکتری مدیریت دولتی با گرایش مدیریت منابع انسانی از دانشگاه آزاد علوم‌‏و‏تحقیقات، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه مدیریت سازمان و مدیریت امور کارکنان است. برخی از آثاری که وی در تألیف و ترجمه آن‏ها نقش داشته است، از این قرارند:
تالیف:
• معنویت‏‌گرایی در مدیریت و سازمان؛
• رفتارهای اخلاقی در سازمان‏‌های اداری؛
• عدالت در سازمان.
ترجمه:
• بالندگی منابع انسانی؛
• مدیریت برند کارفرما؛
• چابکی یادگیری؛
• منابع انسانی دیجیتال.


نویسنده:شلومو میزراحی
مترجم: روح‌اله رحمتی‌نیا
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
شمارگان: ۱۰۰
قیمت: ۴۲۰.۰۰۰ ریال
شابک: ۴-۲-۹۸۸۷۴-۶۲۲-۹۷۸

برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید

فصلنامه مطالعات راهبردی شماره ۹۳

فصلنامه مطالعات راهبردی – شماره ۹۳

♦ برآورد ضریب امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (معرفی مدل ناظم)/عبدالمحمود محمدی لرد/مهدی میرمحمدی ۲
در این پژوهش تلاش شده است بر اساس سرفصل‏‏ های موجود در سال ‏نمای امنیت ملی که متمرکز بر مسئله‏ های امنیت ملی هستند، مدلی برای برآورد ضریب امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران ارائه شود. بدین منظور از راهبرد تحلیل محتوا، منطق درخت تصمیم و روش تحلیل شبکه استفاده و یک مدل مفهومی با نام مدل «ناظم» معرفی شد که شامل چهار بُعد است و از حروف ابتدایی هر بُعد تشکیل شده است که شامل عوامل ناامن‏ کننده، امنیت ‏ساز، ظرفیت ‏های نظام و محرک ‏ها است. نتایج این پژوهش نشان داد که بُعد ظرفیت‏ های نظام بیش از سایر ابعاد در ضریب امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران نقش دارد. بنابراین اگر راهبرد کلان امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران متمرکز بر افزایش ظرفیت باشد، تأثیر بیشتری نسبت به راهبرد مقابله با عوامل ناامن کننده خواهد داشت. افزایش سطح کارامدی نظام سیاسی، بهبود تعامل بین قوای سه‏ گانه، افزایش اعتماد سیاسی و سرمایه اجتماعی دولت، افزایش سطح تولید، ترمیم نظام انتخاباتی و افزایش قدرت اجماع ‏سازی ایران در سازمان‏ های بین ‏المللی، بیش از اقدامات کنترلی و مقابله‏ با عوامل ناامنی موجب افزایش ضریب امنیت ملی می ‏شوند.
♦ تحولات ‏دین‏داری و بعد اجتماعی امنیت ملی در ایران/محمدرضا پویافر
شناخت و تحلیل از تحولات ‏دین‏داری در جامعه ایرانی، علاوه بر اینکه شاخصی از تحولات فرهنگی و اجتماعی است، فهم عمیق‌تر و تبیین روند تغییرات در حوزه‏ های دیگر، از جمله وجه اجتماعی امنیت، چه در سطح امنیت عمومی و چه در سطح امنیت ملی را میسر می ‏سازد. این پژوهش در پی آن است تا با مطالعه روند تحولات ‏شاخص ‏های ‏دین‏داری در ابعاد و ‏مؤلفه ‏های مهم آن، به تحلیل نسبت این تحولات در جامعه امروزینِ ایران با بعدِ اجتماعی امنیت ملی بپردازد. بر این اساس، یافته‌های به ‏دست ‏آمده در پیمایش‌های ملی انجام ‏شده، به ویژه طی بیش از چهار دهه استقرار نظام جمهوری اسلامی، مورد مطالعه و تحلیل روند قرار گرفته است. یافته‌ها نشان داده که تغییرات در ‏دین‏داری مردم ایران و همچنین نگرش آنها به دین، ‏مؤسسات دینی و رویه‌های رسمی در حکمرانی دینی، به سوی نزول جایگاه، اهمیت و نقش نهاد دین در جامعه در حرکت است. بر مبنای نتایج به ‏دست ‏آمده و فرازوفرودهای ‏شاخص ‏های مختلف ‏دین‏داری، پیشنهادهای راهبردی برای سیاستگذاری مطلوب و اصلاح روندهای موجود ارائه شده است.
♦ اهداف مرجع امنیت و بازسازی حکمرانی امنیت ملی در گفتمان انقلاب اسلامی/علیرضا خسروی
در مقاله پیش رو با طرح این پرسش که چگونه می ‏توان همزمان با لحاظ اقتضائات تئوریک و معنای شایع و لیبرالی حکمرانی از موضوعیت آن در امنیت ملی که اصولاً مرتبط با حکومت‏ داری و مرجع دولتی است و سپس در موضوعیت آن با امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بحث نمود، سعی شده است با ابتنای بر گفتمان انقلاب اسلامی این فرضیه تجویزی که ترسیم حکمرانی امنیت ملی مستلزم بازیابی مرجع امنیت در متن گفتمان انقلاب اسلامی است، مورد بررسی قرار گیرد. یافته‏ های حاصله موید آن است که چون مرجع امنیت در گفتمان انقلاب اسلامی در یک سلسله طولی از خدا تا ولی فقیه تجلی می یابد، حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی با ابتنای بر معنای رایج و مصطلح حکمرانی خوب که اصالتاً در پی مرجعیت جامعه و مردم یا اولویت‏ دادن به آن است منتفی است، چه اینکه امکان توافق و تعامل محتوایی میان مراجعی نظیر جامعه و مردم با مرجعیت اسلام و نیز معکوس‏ شدن رابطه میان امام و امت وجود ندارد. با وجود این، اطلاق و کاربست حکمرانی در معانی و برداشت ‏های لیبرالی و رایج آن برای جمهوری اسلامی ایران منوط به عبور آن از فیلترهای گفتمانی و بهره ‏برداری از فضای مباح است؛ به گونه ‏ای که هم از گزاره‏ های مطلوب آن بهره‏ مند و هم از سلطه مدلولات شایع آن که در قالب اسناد بین ‏المللی و نظایر آن تجلی یافته، حذر شود. در این مقاله، عناوین این اهداف مرجع و نسبت آن با مرجع امنیت به گونه ‏ای که زمینه ترسیم حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی را فراهم سازد؛ بر اساس اصالت و ضرورت، دسته ‏بندی و اولویت ‏بندی شده است.
♦ تاریخ‌نگاری سازمان‏‌های اطلاعاتی: از تقویت هویت ملی تا منبعی برای روایت تاریخ/غلامرضا سالارکیا
این پژوهش به چرایی تاریخ‌نگاری سازمان‏ اطلاعاتی در نظام‌های سیاسی می‌پردازد. تاریخی که بخش عمده‌ای از آن یا به دلیل پنهان‏‏کاری مستتر در فعالیت‌های اطلاعاتی از انظار مخفی شده است یا ملاحظات و مصالح سیاسی یا غفلت از این مهم، مدفن آن گردیده است. در این پژوهش به دنبال پاسخ‌گویی به این سؤال هستیم که «نوشتن و ثبت تاریخ سرویس‌های اطلاعاتی چه کمکی به امنیت ملی می‌‌کند؟» هدف از انجام این پژوهش، روشن ‏ساختن ابعاد تاریخ‌نگاری سازمان‌های اطلاعاتی و تأثیر آن در امنیت ملی است. داده‌های مورد نیاز از طریق منابع ثانویه و سپس مصاحبه با شش نفر از خبرگان موضوع گرد‌آوری شده است. داده ‏ها نیز به روش تحلیل موضوعی و با استفاده از کدبندی باز، کدبندی محوری و کدبندی گزینشی تحلیل شده ‏اند. به این منظور در ابتدا به نقش سازمان‌های اطلاعاتی در کشورداری پرداخته می‌شود و سپس هفت دلیل تاریخ‌نگاری سازمان اطلاعاتی که نتیجه پژوهش می‌باشد، ذیل سه بعد اصلی معرفی می‌گردد.
♦ مطالعه تطبیقی گفتمان تاریخی امام خمینی(ره) و آیت ‏الله خامنه‌‏ای/سیدمسعود مسوی
با پیروزی انقلاب اسلامی، بسیاری از گفتمان ‎های حاکم در حوزه ‎های مختلف از جمله گفتمان تاریخی دچار تحول شد. در جهت ‏دهی به این تحول گفتمانی، امام خمینی(ره) و آیت ‏الله خامنه‌‏ای به عنوان رهبران نظام جمهوری اسلامی نقش محوری داشتند. در گفتمان تاریخی ایران پس از انقلاب، صحبت در باب فهم و بینش تاریخی امام خمینی(ره) و آیت ‎الله خامنه ‎ای اهمیت بسیاری دارد؛ به خصوص که بینش، روش و ارزش ‎های پذیرفته ‏شده در تاریخ نگاری و نیز اندیشه تاریخ ‎نگرانه برخی مورخان ایرانی بعد از انقلاب تا حد زیادی تحت تأثیر نگاه و رویکرد ایشان بوده است. نظر به اهمیت این موضوع، مقاله حاضر به دنبال پاسخ‌گویی به این پرسش است که در درجه نخست، تاریخ و تاریخ‌‎نگاری در گفتمان تاریخی امام خمینی(ره) و آیت الله خامنه‌‎ای در مقام رهبران جمهوری اسلامی، چه جایگاهی داشته و در گام بعد در قالب مطالعه تطبیقی، گفتمان تاریخی این دو رهبر از چه شباهت ‎ها و تفاوت‌هایی با یکدیگر برخوردار است.
♦ دیپلماسی فرهنگی و جایگاه بین‌المللی ایران/عبداله قنبرلو
با توجه به مزیت‌های فرهنگی- تمدنی ایران، استفاده از دیپلماسی فرهنگی می‌تواند نقش مهمی در بهبود قدرت نرم و تأمین منافع ملی این کشور داشته باشد. در عمل، تاکنون نتایج حاصل از دیپلماسی فرهنگی در مقایسه با پتانسیل‌های عظیم کشور رضایت‌بخش نبوده است. با وجود بعضی دستاوردهای مهم، این دیپلماسی نتوانسته در تقویت وضع «پذیرش بین‌المللی» ایران نقش قدرتمندی بازی کند. بر این مبنا، سؤال مقاله این است که چرا دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نتوانسته در بهبود جایگاه بین‌المللی ایران تأثیر چشمگیری داشته باشد. در پاسخ به این پرسش، مقاله به مشکلات و چالش‌های دیپلماسی فرهنگی ایران می‌پردازد. فقدان استراتژی منسجم، غفلت از بخش خصوصی، ضعف کارگزاران دولتی، غلبه نگاه ایدئولوژیک و تعدد نهادهای سیاست‌گذاری مهمترین عوامل دخیل در تضعیف دیپلماسی فرهنگی کشور هستند. این مقاله پس از بررسی و تحلیل مسائل، به پیشنهادهایی برای کارآمدسازی دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران خواهد رسید.

برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید

آینده آسیایی

آینده آسیایی

در سال‌های اخیر، در نظم بین‌المللی نوعی وارونگیِ نقش به وجود آمده و وابستگی غرب به رشد آسیا بیشتر شده است. تاریخچۀ جریان سرازیرشده از فناوری‌ها از آسیا به‏‌سمت غرب یادآور آن است که علم و فناوری به هیچ‏کس تعلق ندارد. البته روایت‌های غربی‌ها برای مدتی طولانی به تمسخر فرهنگ‌های آسیایی به‌‏منزلۀ نسخه‌برداری‌هایی صرف پرداخته‌اند. آسیا بر جهان قدیم استیلا داشت و غرب بر جهان جدید و حالا ما داریم به‌‏سمت دنیایی جهانی پیش می‌رویم. دیگر نظم جهانی غربی در کار نیست و هرگز نیز بازنخواهد گشت. هرگز تا پیش از این، نظامی جهانی وجود نداشته است که با این قوت به‏‌واسطه تمدن‌ها، مناطق و قطب‌های قدرت در تمامی قاره‌ها تثبیت یافته باشد؛ نظم جهانی که موفقیت همه در آن به درجه‌ای سالم و مناسب از جهانی‏‌شدن در میان‌شان وابستگی داشته باشد. آسیا به درک کاملی از تأثیر تاریخ غرب بر شرایط کنونی خود رسیده است. هم‌‏اکنون نوبت غرب است که به فهمی از ظهور و ارتقای جایگاه آسیا در آینده خود برسد.

نویسنده کتاب، پاراگ خانا پاراگ خانا سال ۱۹۷۷ در کانپور هند به دنیا آمد. وی دکترای روابط بین‌الملل خود را در سال ۲۰۱۰ از مدرسه اقتصاد لندن دریافت کرد. او بنیان‌گذار و از مدیران مؤسسه Futuremap است که در حوزهٔ مشاوره راهبردی سناریومحور فعالیت می‌کند. از آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جهان دوم: امپراتوری‌ها و نفوذ در نظم جدید جهانی؛

• چگونگی مدیریت جهان؛ • واقعیت هیبریدی؛

• ترسیم نقشه آینده تمدن جهانی؛

• فن‌سالاری در آمریکا: ظهور دولت اطلاعات.

همچنین خانا، در سال ۲۰۰۲ جایزهٔ رهبران آینده سازمان همکاری اقتصادی و توسعه را از آنِ خود کرد.


نویسنده:پاراگ خانا
مترجمان: محمدرضا مجیدی؛ محمود جوادی
ناشران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، خاوران فردا
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
شمارگان: ۱۰۰
قیمت: ۸۰۰.۰۰۰ ریال
شابک: ۱-۳-۹۸۸۷۴-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب آینده آسیایی

کهکشان اینترنت

کهکشان اینترنت؛ تأملاتی در باب اینترنت، کسب و کار و جامعه

نفوذ فناوری اینترنت در ایران‌ و جهان به‏‌سرعت در حال افزایش است. این پدیده تمام ابعاد زندگی فردی و جمعی را تحت‏‌تأثیر قرار داده است. بیشتر کسب‌و‏کارها و بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی و امنیتی به‌‏شدت از اینترنت متأثر می‌شوند. با دستیابی کشورها و شرکت‌ها به فناوری‌های جدید کمتر حوزه‌ای می‌توان یافت که از دایره‌ تأثیرگذاری آن خارج باشد. تلاش برای فهم این پدیده از زوایا و دیدگاه‌‏های علمی و عملی مختلف به یکی از دغدغه‌‏ها و کانون‏‌های توجه محافل آکادمیک و تصمیم‌گیری تبدیل شده است. بی‏شک، یکی از مسیرهای فهم این پدیده و آثار آن بر حیات جوامع، رجوع به مراجع و آثار برجسته اندیشمندان این حوزه است. کاستلز از جمله شاخص‏ترین، اندیشمندانی است که آثاری فاخر در این حوزه دارد. امید است اثر حاضر، محتوای ارزنده‌‏ای را در اختیار خوانندگان و مخاطبان علاقه‏‌مند قرار دهد.

نویسنده کتاب حیدر شهریاری، دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی با گرایش جامعه‌‏شناسی سیاسی از دانشگاه علامه طباطبایی و عضو گروه علوم سیاسی دانشگاه شیراز است. حوزه‌های پژوهشی موردِعلاقه ایشان جامعه‏‌شناسی سیاسی همچون رسانه و سیاست، انقلاب‏‌ها و جامعه‏‌شناسی سیاسی ایران معاصر است. ازجمله ترجمه‏‌های ایشان عبارت‌‏اند از:

• استراتژی‏‌های امنیتی قدرت‏‌های بزرگ بعد از جنگ سرد؛

• بسیج اسلام سیاسی در ترکیه.


تألیف : مانوئل کاستلز
مترجم : حیدر شهریاری
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
قیمت: ۵۸۰.۰۰۰ ریال
شابک: ۷-۱-۹۸۸۷۴-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب کهکشان اینترنت؛ تأملاتی در باب اینترنت، کسب و کار و جامعه

مسائل راهبردی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

مسائل راهبردی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

مسائل راهبردی بخشی از فرایند توسعه در حکمرانی ملی به حساب می‌آیند. این مسائل در حوزه‌ها و ابعاد گوناگون زندگی اجتماعی به وجود می‌آیند و بسیار پیچیده، متنوع و زمینه‌مند هستند. پیچیدگی پدیده‌های اجتماعی شناخت کامل مسائل امنیتی را دشوار می‌سازد؛ اما اتخاذ سیاست‌های درست و دقیق و مقابله معقول و منطقی منوط به همین شناخت است. جمهوری اسلامی ایران در بیش از چهار دهه از عمر خود همواره با مسائل امنیتی و راهبردی گوناگونی روبه‌رو شده است. برخی از این مسائل بسیار پرمخاطره‌اند و به‌‏رغم تلاش‌های صورت‏‌گرفته هنوز به‏‌صورت کامل حل نشده‌اند. کتاب مسائل راهبردی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با هدف ارائه تصویری دقیق از مسائل امنیتی ایران نوشته شده است. نویسنده تلاش کرده است این مسائل را با توجه به ابعاد نوین امنیت ملی، وضعیت آن در جمهوری اسلامی ایران بررسی کند. مطالعه این کتاب می‌تواند برای مقامات، کارشناسان مسائل امنیتی و دانشجویان رشته‌های علوم سیاسی، مطالعات راهبردی و سیاست‌گذاری عمومی مفید باشد.

نویسنده کتاب علیرضا قاضی‌‏زاده دانش‏‌آموخته دکتری امنیت ملی و عضو هیأت ‏علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است. حوزه‏‌های پژوهشی مورد علاقه ایشان مدیریت راهبردی در نظام سیاسی، جهانی‏‌شدن و امنیت ملی، قدرت و امنیت نرم، سیاست‏‌گذاری امنیت ملی، مسائل داخلی امنیت ملی می‏‌باشد.

برخی از کتاب‌ها و مقالاتی که وی به‌‏تنهایی در نگارش آن‌ها نقش داشتند، عبارت‏‌اند از:

کتاب‏‌ها:

  • مبانی امنیت ملی؛
  • قدرت نرم و شبکه‏‌های اجتماعی.

مقالات:

  • غافلگیری راهبردی و کارآمدی؛
  • درهم‌‏تنیدگی نهادی و حکمرانی امنیت ملی؛
  • فناوری و قدرت اطلاعاتی؛
  • آزادی سیاسی و امنیت ملی؛
  • جامعه شبکه‏‌ای و امنیت ملی.
ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۳

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۱۳ – شهریور ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۳ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

ایران قوی و بایسته‌‏های حکم‏رانی اجتماعی/ سعید صادقی جقه
حوزه حکم‏رانی اجتماعی در ایران در سال‏‌ها و دهه‏‌های اخیر با مسائل اجتماعی عدیده‌‏ای مواجه بوده که بنا به دلایل متعدد داخلی و خارجی، در وضعیت حل‌‏ناشده باقی مانده‌‏اند و اکنون جمهوری اسلامی ایران را با انبوهی از مسائل انباشته‏ شده مواجه کرده‏‌اند. نرخ فزاینده بیکاری، نیازهای اجتماعی غیرقابل انکار و تقاضا برای خدمات عمومی، به ‏طور مداوم شیوه‏‌های کنونی حکم‏رانی اجتماعی را با پرسش‏‌ها و تردیدهایی مواجه کرده و آن را به چالش می‏‌کشند. تقارن آغاز سده جدید شمسی با شروع دوره جدیدی از ریاست جمهوری که با تحولات گفتمانی هم همراه شده، می‏‌تواند نقطه عطفی در تحولات حکم‏رانی اجتماعی باشد. نوشتار حاضر، با تأملی درباره حکم‏رانی اجتماعی و سیاست‏‌گذاری آغاز شده و با بررسی وضعیت و شاخص‏‌های اجتماعی کشور، مسائل اصلی حکم‏رانی اجتماعی و سیاست‌‏گذاری اجتماعی در نظام جمهوری اسلامی را احصا کرده و توصیه‌‏هایی سیاستی برای ارتقاء عملکرد این حوزه پیشنهاد می‌‏کند.
◄پیامدهای اجتماعی- روان‌شناختی پاندمی کرونا در ایران/ فرزاد پورسعید
یکی از پیامدهای مهم پاندمی کرونا، ابعاد اجتماعی و روان‌شناختی آن است که در صورت عدم مواجهه بهنگام و مناسب با آن، می‌تواند به پیامدهای راهبردی و امنیتی در سطح ملی تبدیل و حتی متوجه نظام سیاسی شود. از این رو، در مقاله حاضر به تبیین پیامدهای اجتماعی/ روان‌شناختی این پاندمی در جامعه ایرانی می‌پردازیم. در پاسخ به مسئله اصلی نوشتار، نوبسنده بر آن است که این پیامدها را به ترتیب در ابعاد اجتماعی و روان‌شناختی می‌توان با عناوین «مسئله انسجام و همبستگی اجتماعی» و «مسئله ناامنی هستی‌شناختی» مشخص کرد که البته در عمل قابل تفکیک از یکدیگر نیستند.
حاکمیت اصول‏‌گرایی و امنیت ملی؛ بایستگی‏ راهبردی دگردیسی در روش‌‏های سیاست‏‌ورزی/ علیرضا رحیمی
در برهه کنونی از تاریخ جمهوری اسلامی، جریان‏های اصول‏‌گرا با آزمونی بس دشوار روبه‏‌رو هستند. اینک نیروهای اصول‏گرای نزدیک به گرانیگاه بنیادی قدرت، فرمان‏روایی هر سه دستگاه اجرایی، قانون‏‌گذاری و قضایی را در دست دارند و هر گونه ناکامی آنان در آوردگاه‌‏های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، با ناکامی نظام سیاسی هم‏سنگ خواهد بود؛ چراکه دیگر نمی‌‏توان ناکامی‏‌ها را با ناتوانی یا کژروی نیروهای لغزش‌‏یافته، غرب‏‌گرا یا کوته‏‌بین پیوند داد. نابسامانی‏‌های توان‏‌فرسای اقتصادی و اجتماعی از یک سو و ناهم‏سویی بخش‏‌های شایان نگرشی از نیروهای اجتماعی با حاکمان، از سوی دیگر، امنیت نظام سیاسی (و به پیروی از آن امنیت کشور) را به توانایی نیروهای اصول‏‌گرا در سامان‏دهی چالش‏‌های پیش ‏روی کشور پیوند داده است. نوشتار پیش‏ رو تلاش کرده افزون بر بازنمایی چالش‏‌های فراروی اصول‏‌گرایان در برهه کنونی، بایستگی راهبردی دگردیسی در روش سیاست‏‌ورزی آنان را به نگرش درآورد.
تنش‌های هیدروپلیتیک حوضه‌های آبریز در ایران؛ زمینه‌ها، پیامدها و بایسته‌ها/ مراد کاویانی راد
ایران سرزمینی خشک و کم‌آب است. هر گونه سیاست‌گذاری و رویه‌گذاری‌ توسعه‌محور باید با این واقعیت جغرافیایی هماهنگ باشد. داده‌ها گویای هستند که بارگذاری‌های محیطی معارض با ظرفیت‌ محیطی حوضه‎‌های آبریز کشور به به تهی‎‌شدن آبخوان‌ها و فرونشست بیشتر دشت‎‌های کشور و بحران کم‌آبی انجامیده، وضعیتی که با پیامدهای تغییر اقلیم، فزایندگی بیشتری یافته است. کارگزاران ملی و فروملی چاره را در انتقال «مازاد آب» حوضه‌های پیرامونی جسته‌اند. این در حالی است که اساساً در هیچ حوضه آبریزی مازاد آب وجود ندارد. وضعیتی که بازتاب‌های ناگواری در خاستگاه ارسال آب در پی داشته است. نوشتار پیش رو، بر آن است که زمینه‌های بحران آب در ایران و پیامدهای انتقال بین‌ حوضه‌ای را واکاوی و راه‌کارهایی برای فراهم‌سازی آب آشامیدنی پایدار حوضه‌های آبریز کشور پیشنهاد کند.
چالش‌های امنیت غذایی کشور در سال ۱۴۰۰/ حسن صدرانیا
امنیت غذایی یکی از مهم‌ترین وجوه امنیت ملی است که ناظر بر عرضه کافی و دسترسی مناسب خانواده به مواد غذایی است. بروز برخی کاستی‌ها در تأمین مواد غذایی از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا کنون بیانگر آن است که علاوه بر افزایش قیمت عمده مواد غذایی، دسترسی خانواده‌ها برای تأمین مواد غذایی مورد نیاز با چالش‌های همراه بوده و نگرانی‌هایی را در حوزه امنیت غذایی کشور فراهم آورده است به گونه‌ای که مجلس شورای اسلامی نیز طرح تقویت امنیت غذایی کشور را در دستور کار قرار داده است. این گزارش تلاش دارد به صورت مختصر مهم‌ترین چالش‌های پیش روی امنیت غذایی کشور در سال ۱۴۰۰ مورد بررسی قرار دهد.
ورزش و امنیت ملی؛ با نگاهی به مسابقات المپیک ۲۰۲۰ توکیو/ سید مسعود موسوی
نظر به اثرات مختلفی که ورزش می‌‏تواند از منظر ایجابی و سلبی بر امنیت ملی کشور داشته باشد در مقاله حاضر با عطف توجه به نتایج حاصله در المپیک توکیو و مسائلی که در آوردگاه جهانی شاهد آن بودیم، تلاش شده مسائل و مشکلات مهم ورزش کشور مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد و بر اساس آن‏ها راه‏کارهایی پیشنهاد شود.
راه‌های برون‌رفت از تقابل در مذاکرات هسته‌ای/ محمود یزدان فام
مذاکرات هسته‌ای وین به دلیل تغییر دولت در ایران متوقف شده است. کارگزاران و سیاست خارجی جدید با دولت قبل متفاوت است. مذاکرات هسته‌ای ممکن است به سمت متفاوتی پیش رود؟ وضعیت‌های گوناگونی برای مذاکرات هسته‌ای قابل تصور است. در این نوشته با اشاره به تحولات راهبردی در محیط داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی، وضعیت‌های گوناگون احتمالی در مذاکرات هسته‌ای طرح و آثار و پیامدهای هرکدام از آن‌ها بررسی شده است تا تصمیم‌گیرندگان با آگاهی کامل نسبت به تحولات کنونی و چشم‌انداز آتی، انتخاب‌های واقع‌بینانه‌ای داشته باشند.
تقابل نظامی ایران و رژیم صهیونیستی: احتمالات و کیفیت/ امین پرتو
به دنبال وقوع حمله به کشتی مرسر استریت که در اجاره یک شرکت رژیم صهیونیستی بود و منتهی به کشته شدن دو خدمه بریتانیایی و رومانیایی آن شد، موجی از تهدید و لفاظی از سوی مقامات رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران درگرفت. این تهدیدها جملگی مبتنی بر حتمی‌بودن تلافی رژیم به صورت مضاعف علیه جمهوری اسلامی ایران بود. با این حال، حتی با وجود آنکه حزب الله لبنان اقدام به حمله راکتی علیه شهرک‏های شمال رژیم صهیونیستی کرد و از غزه هم حمله راکتی علیه این رژیم صورت گرفت، پاسخ رژیم صهیونیستی محدود بود. با آنکه مشخص شد رژیم صهیونیستی از شدت‌یافتن درگیری اجتناب می‏کند، اما مسئله احتمال و کیفیت تقابل نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی موضوعی دارای اهمیت و شایسته بررسی است.
تحولات افغانستان: سناریوهای پیش رو و سیاست جمهوری اسلامی ایران/ طیبه واعظی
سقوط زنجیروار ولایت‏‌های افغانستان و تصرف کابل به دست طالبان که در فاصله زمانی کوتاهی پس از خروج نیروهای ائتلاف از افغانستان اتفاق افتاد، جامعه افغانستان و کشورهای ذی‏نفع را در خصوص آینده تحولات افغانستان، از جمله مشی سیاسی طالبان در داخل، نوع نظام سیاسی و روابط خارجی این گروه دچار ابهام کرده است. در این میان، ایران به عنوان کشور همسایه که در معرض تهدیدات گوناگونی از جانب افغانستان تحت سلطه طالبان قرار دارد، برای تصمیم‌‏گیری در خصوص سیاست خارجی مناسب در قبال تحولات طالبان نیازمند طراحی سناریوهای محتمل و تعیین خط مشی مناسب در این خصوص است. در مقاله حاضر تلاش می‏‌شود ضمن تبیین تحولات افغانستان، سناریوهای احتمالی در خصوص حکومت آینده افغانستان و راه‌کارهای ایران بررسی شود.
رویکرد اروپا در دوره ریاست جمهوری حجت‌‏الاسلام رئیسی؛ تداوم یا تغییر؟/ یاسر نورعلی‌وند
مناسبات ایران با غرب هم‏زمان با تغییر دولت در ایران بار دیگر در یک مقطع تحول‌ساز حساس قرار گرفته است. گزارش پیش رو با درک این اهمیت به دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا رویکرد اتحادیه اروپا و سه قدرت بزرگ اروپایی با روی کار آمدن دولت جدید در ایران دستخوش تغییر و تحول خواهد شد یا خیر و در صورت پاسخ مثبت، این تغییر چه ویژگی‌ها و پیامدهایی خواهد داشت.
نفتالی بنت و دولت بایدن؛ راهبردهای پیشنهادی و بایسته‏‌های راهبردی ایران/ وحیده احمدی
نفتالی بنت نخست‏‌وزیر جدید رژیم صهیونیستی، به دعوت جو بایدن رئیس‏‌جمهور آمریکا به این کشور سفر کرد. موضوع ایران مهمترین محور گفتگوهای بنت با مقامات عالی‏رتبه آمریکا بود. تلاش برای همسوسازی مواضع و رویکردهای دولت بایدن به عنوان دولت دموکرات در آمریکا با راهبرد پیشنهادی بنت برای مقابله با ایران، مهم‏ترین هدف نخست‌‏وزیر جدید این رژیم در این سفر قلمداد می‏‌شود. این نوشتار به راهبرد پیشنهادی دولت جدید صهیونیستی پرداخته و در نهایت به بایسته‏‌های راهبردی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با این راهبرد می‏‌پردازد.
نشست ماه: فرایندهای امنیت سایبری: موضوعات و تحلیل‌ها/ حیدرعلی بلوجی
عصر اطلاعات، شرایط جدیدی برای امنیت ملی کشورها به وجود آورده است. در واقع، از زمان ظهور اینترنت تا کنون، استفاده از آن صرفاً در راستای اهداف صلح‌جویانه نبوده و در عمل، تهدید به‌زور و حملات در فضای سایبری به طور مداوم افزایش یافته، به طوری که در حال حاضر فضای اینترنت مانند سرزمین، دریا، هوا و فضا به عرصه‌ای برای جنگ تبدیل شده و قابلیت ویران‌سازی امنیت ملی از طریق آن روز به روز در حال افزایش است. در نتیجه، امنیت و بازدارندگی سایبری به جنبه بسیار مهم امنیت ملی کشورها تبدیل شده و هم‏گام با پیشرفت علم و تکنولوژی، بسیاری از زیرساخت‌های مهم کشورها با فضای سایبری گره خورده و به تبع آن سطح مخاطرات امنیتی مربوطه نیز افزایش پیدا کرده و برخی از کشورها را به اتخاذ امنیت سایبری سوق داده است.
نگاه دیگران: برآوردی چهارساله از دولت جدید در ایران از نگاه اندیشکده‌‏های خارجی/ امین پرتو
شدت گرفتن مرگ و میر به سبب بیماری کرونا، تحولات افغانستان و سقوط حکومت وابسته به آمریکا در عرض چند روز و کلاف سردرگم مذاکرات هسته‏‌ای، موضوعات مورد توجه اندیشکده‏‌های خارجی فعال در زمینه مسائل ایران بوده است. اما معدود اندیشکده‌‏هایی هم بوده‌اند که به تشکیل دولت توسط رئیس جمهور جدید در ایران توجه نشان داده و به تخمین و پیشبینی آینده کاری آن در چهار سال پیش رو پرداخته‏‌اند.
◄نگاه دیگران: ابعاد امنیتی اینترنت رفتار/ قاسم ترابی
اینترنت رفتار از آخرین دست‏آوردهای مبتنی بر هوش مصنوعی در فضای سایبر محسوب می‏‌شود. این فناوری به دولت‏‌ها، سازمان‏‌ها و شرکت‏‌ها و اصولاً هر بازیگری که توان و سرمایه لازم را دارد، این اجازه و فرصت را می‏‌دهد که جامعه هدف خود را مورد رصد کامل و دقیق قرار دهد و حتی فراتر از این، جهت ذهنیت و رفتار کاربران را به مسیر دل‏خواه خود تغییر دهد. این مسیر دل‏خواه می‏‌تواند در حوزه تجاری، اقتصادی، مهندسی اجتماعی و فرهنگی و یا در سطحی بالاتر و مهم‌‏تر حوزه نظامی و امنیتی باشد.
نگاه دیگران: رویکرد مبتنی بر اعتماد صفر به امنیت سایبری/ قاسم ترابی
کارشناسان امنیتی دولت‌‏ها و سازمان‏‌ها برای کاهش این مشکل، ساختار امنیتی مبتنی بر اعتماد صفر را ضروری می‌‏دانند که توسط جان‏ کیند‏رواج طراحی ‌شده است. ساختار امنیتی مبتنی بر اعتماد صفر، برخلاف مدل مرسوم کشیدن دیوار بین منابع ایمن و غیرایمن، از قانونی برخوردار است که در آن تأکید می‏شود هرگز اعتماد نکن و همیشه بررسی کن و اینکه هر دو شبکه‏ داخلی و خارجی ایمن نیستند.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۳

فرایندهای امنیت سایبری

وبینار «فرایندهای امنیت سایبری»

ارائه: دکتر حیدرعلی بلوجی/محقق مسائل امنیت بین‌المللی

زمان: سه‌شنبه ۱۴۰۰/۵/۲۶  ساعت: ۱۸:۰۰

بلیط شرکت در وبینار با ۱۰۰ درصد تخفیف رایگان می‌باشد(ظرفیت ۵۰ نفر). اطلاعات شرکت در وبینار به شماره تلفن همراه و ایمیل ارسال خواهد شد علاوه بر آن از طریق پنل کاربری خود در فروشگاه نیز می‌توانید به وبینار وارد شوید.

با ثبت نام و خرید بلیط از مزایای عضویت در فروشگاه اینترنتی پژوهشکده مطالعات راهبردی بهره‌مند شوید.

اگر مایل به ثبت نام نیستید از لینک مهمان برای ورود استفاده کنید.