ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۱۲

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۱۲ – مرداد ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۲ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

نقشه راه دولت سیزدهم/ هیئت تحریریه
این نوشتار به عنوان یک چارچوب سیاستی پیشنهادی به دولت سیزدهم، تلاش می‏‌کند توصیه‌‏هایی را در ابعاد مختلف کشورداری (به استثنای حوزه دفاعی- نظامی) به مسئولان دولت آینده ارائه کند. پیشنهادات ارائه شده بر اساس مسائل اصلی کشور در هر حوزه ارائه شده‏‌اند و شامل توصیه‏‌هایی برای جهت‏‌گیری کلان دولت و هم چنین اقدامات عملیاتی هستند. مسائل اشاره شده در هر حوزه از ۱۴ پروژه مسئله‏‌شناسی پژوهشکده مطالعات راهبردی طی سه سال گذشته استخراج شده‏‌اند و سایر توصیه‏‌ها نیز محصول جلسات خبرگی با حضور اعضای هیئت علمی پژوهشکده است.
◄الزامات کارآمدی دولت سیزدهم/ حسن صدرانیا
مدیریت کارآمد، سازوکار پیشنهادی دولت سیزدهم برای مقابله با کاستی‌ها و ضعف‌های موجود در کشورداری جمهوری اسلامی ایران معرفی شده است. از آنجا که کارآمدی به میزان همراهی بدنه کارشناسی دستگاه‌های اجرایی با سیاستگذاران بستگی دارد، دولت سیزدهم نیازمند نیروی انسجام بخشی است تا بتواند از همه توان و ظرفیت کشور برای دستیابی به اهداف تعیین شده و وعده‌های داده شده بهره ببرد. از این رو این نوشتار تلاش کرده حلقه‌های اتصال و الزامات آن را مورد بررسی قرار دهد. خرید این مقاله


◄الزامات راهبردی دستگاه سیاست‌خارجی در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی/ سید علی مرندی
این پژوهش در تلاش است در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی و با توجه به وضعیت کنونی کشور به ارائه بایسته‌هایی راهبردی برای دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بپردازد. به همین منظور ۶ الزام راهبردی را به شرح زیر پیشنهاد می‌کند: «تولید شناخت دقیق و واقع‌گرایانه از منطقه و جهان»، «دیپلماسی اقتصادی پویا و متوازن»، «تلاش برای رفع و خنثی‌سازی تحریم»، «دیپلماسی فعال با همسایگان»، «انتخاب و پرورش کارگزاران توانمند، مومن و مبتکر» و «استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور». این الزامات راهبرد‌ی با توجه وضعیت جمهوری اسلامی ایران در موقعیت کنونی به گونه‌ای تدوین شده‌اند؛ که میان آرمان‌های دینی-انقلابی با موقعیت ژئوپلیتیک و بایسته‌های وضعیت کنونی کشور وفاق و هم‌سازی ایجاد کند و در دستگاه سیاست‌خارجه دولت سیزدهم نیز قابل استفاده باشند. خرید این مقاله


◄کارآمدی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛ از ساختارگزینی تا دیجیتال‏‌سازی/ حسن عالی‏پور
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور هم از جهت ماهیت و هم از منظر کارآمدی، چهره‌‏‏ای دوگانه دارد. از جهت ماهیت، برخی اقدامات آن مانند احراز حق مالکیت و تعیین حدود رسمی آن و نیز نظارت بر دفاتر اسناد رسمی و بررسی تخلف‏‏‌های آنان، این سازمان را به رسالت‏‏‌های قوه قضائیه نزدیک می‌‏‏کند ولی در برخی اقدامات که به طور کلی ناظر به فرآیند ثبت و تشکیلات مرتبط با آن و نیز فرعی و طولی بودن اقداماتش در برابر رسیدگی‏‏‌های قضایی در دعاوی ثبتی است، این سازمان را از قوه قضائیه دور می‌‏‏کند. از جهت کارآمدی، گاه سازمان ثبت به واسطه پیوندش با قوه قضائیه می‌‏تواند نظم و نسق ثبتی و مالکیت را بهتر نمود بخشد ولی از سوی دیگر، چون کارآمدی، پیوند تنگاتنگ با پاسخگویی دارد و پاسخگویی نهادی در قوه قضائیه در برابر نهادهای دیگر در همین قوه می‌‏تواند کم رنگ شود؛ پس قضایی بودن سازمان به معنای ناکارآمدی این سازمان خواهد بود. این گزارش در پی بررسی سنجه‌‏های کارآمدی سازمان ثبت اسناد و املاک است؛ از این جهت که باید نهادی اجرایی و پاسخگو در برابر نهادهای نظارتی و قضایی شود یا در همین موقعیت به مدد دیجیتال سازی، کارآمدی را از درون بنمایاند.
◄واکسیناسیون کرونا: آزمون کارامدی، چالش اعتماد/ سعید صادقی جقه
تحولات هفته‏‌های اخیر در خصوص ویروس کرونا و بروز موج پنجم بیماری کووید- ۱۹ در کشور، بررسی روندهای مرتبط با آن را ناگزیر ساخته است. در نوشتار حاضر ضمن اشاره به آمارها و فرازونشیب‏های روند بیماری و مدیریت آن، موضوع واکسیناسیون عمومی به‏‌صورت ویژه مورد تأمل قرار گرفته و برخی پیامدهای راهبردی در این خصوص بررسی شده است. در پایان توصیه‏‌هایی راهبردی برای مواجهه و مدیریت بهینه این معضل ارائه گردیده است.
◄مالیات بر عایدی سرمایه؛ پالایش اقتصادی و امنیت ملی/ علیرضا رحیمی
اکنون و پس از سال‏ها درخواست و هشدار کارشناس‏های بخش‏های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی، طرح مالیات بر عایدی سرمایه در دستور کار مجلس شورای اسلامی گذاشته شده است. ازآنجاکه پس از پذیرش این طرح، پیامدهای بکارگیری آن در گستره امنیتی کشور کارگر خواهد افتاد، شماره کنونی ماهنگار دیده‏بان امنیت ملی به بررسی آن پرداخته است. این بررسی می‏کوشد تا افزون بر بازنمایی کارکردهای امنیتی قانون برآمده از این طرح، با به نگارش درآوردن دیدگاه‌های کارشناسی، کاستی‌‏های آن را گوشزد کرده و سویه‏های بکارگیری بایسته آن را واکاوی کند.
◄چالش صندوق‏‌های بازنشستگی: علت‏‌ها و راهبردها/ سید مسعود موسوی
وضعیت صندوق‏‌های بازنشستگی کشور و برهم خوردن منطق درآمد و هزینه در این صندوق‏‌ها، مسئله‏‌ای است که اگر راه‏‌حل مناسبی برای آن ارائه نشود در آینده‌‏ای نزدیک می‌‏تواند به بحرانی بسیار گسترده تبدیل شود. با توجه به ارائه «طرح توانمند‏سازی و پایداری تأمین اجتماعی» از سوی تعدادی از نمایندگان مجلس، در این مقاله ضمن بررسی وضعیت صندوق‌‏های بازنشستگی و نیز طرح یاد شده مجلس، راهکارهایی برای نجات صندوق‏‌ها ارائه شده است.
◄اعتصاب صنفی کارگران پیمانی صنعت نفت؛ پیامد‌ها و راهکار‌ها/ گروه مطالعات ایران
پس از اعتراض‌های گسترده به حقوق نجومی، سقف حقوق کارکنان وزرات نفت و شرکت‌های پیمانکاری تابعه از ۲۱ برابر حداقل حقوق به ۱۵ برابر حداقل حقوق کاهش یافت؛ همین مسئله باعث کاهش دریافتی‌ها در صنعت نفت گردید و موجب اعتراضات گسترده و اعتصاب برخی از کارگران پیمانی صنعت نفت شد. ایشان درخواست افزایش دوبرابری سطح دستمزدها، افزایش مرخصی ماهانه به ۱۰ روز و شروطی دیگر را به عنوان حداقل خواسته‌ها برای شکستن اعتصاب را خواستار شدند. در ادامه به بررسی خواسته‌ها، اهداف اعتصاب‌کنندگان و ارزیابی از میزان تأثیرگذاری اعتصاب پرداخته شده و سپس راهکار‌هایی برای حل چالش پیشنهاد شده است.
◄تشدید تنش‏‌های نظامی مقاومت با آمریکا در عراق و سوریه/ مهدی شاپوری
سطح تنش‏‌های نظامی میان گروه‏‌های مقاومت عراق و آمریکا در تیرماه افزایش یافت که به‏ نظر می‏‌رسد ناشی از دو مسئله باشد؛ یکی، دور چهارم مذاکرات راهبردی بین آمریکا و دولت عراق بر سر خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق و دیگری، بن‏بست در مذاکرات هسته‌‏ای برای بازگشت آمریکا به برجام. در مورد موضوع اول، در مذاکرات میان آمریکا و دولت عراق توافق شد که نیروهای رزمی آمریکا تا پایان سال ۲۰۲۱ از عراق خارج شوند، ولی حضور مستشاری این کشور در عراق ادامه یابد. گروه‌‏های مقاومت عراق این توافق را بیشتر نوعی تغییر عنوان می‏‌دانند و بر خروج آمریکا از عراق پافشاری می‏‌کنند. در مورد مسئله دوم نیز اتفاق خاصی رخ نداده و حتی چشم‌‏انداز مذاکرات وین مبهم‌‏تر شده است. بنابراین، می‏‌توان انتظار داشت تنش‏‌های نظامی میان نیروهای مقاومت و آمریکا در عراق استمرار پیدا کند و حتی ممکن است تشدید شود؛ اما بعید است از کنترل خارج شود و به درگیری گسترده منجر شود، چون هیچ‏کدام از طرفین چنین چیزی را نمی‌‏خواهند.
◄آینده ایران در نگاه اندیشکده‏‌های خارجی/ امین پرتو
با مشخص شدن نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در ایران، برخی اندیشکده‏‏‌های خارجی اقدام به ارائه برآورد و پیش‌بینی از آینده سیاسی ایران و نظام جمهوری اسلامی، در دوره چهار و یا محتملاً هشت ساله آتی کردند. گزارش این برآوردها موضوع بخش نگاه ماه این شماره دیده‌‏بان امنیت ملی است.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۲

سیاست و حکومت در بریتانیا

سیاست و حکومت در بریتانیا

بریتانیا به دلیل ویژگی‏‌های خاص نمونه ارزشمندی برای مطالعه سیاست و حکومت است. بریتانیا یکی از کشورهایی است که از دیرباز به عنوان موجودیتی مستقل در عرصه بین‏‌المللی شناخته می‌شود و نهادهای این کشور به‏‌مرور در چند قرن تکامل یافته است. تغییرات و تحولات سیاسی این کشور به‌‏صورت مسالمت‌‏آمیز شکل گرفته است. بریتانیا با ابزارهای غیرانقلابی، تکامل یافته و از یک پیوستگی سیاسی درخور توجهی برخوردار است. همچنین توانایی‌های نظامی و اقتصادی به شکل‏‌گیری امپراتوری بریتانیا کمک فراوانی کرد به‌‏نحوی‏‌که در قرن نوزدهم این کشور به یک قدرت جهانی سیاسی و صنعتی غالب جهانی تبدیل شد، اما قدرت اقتصادی و اجتماعی آن تا حد زیادی به‌‏دلیل حضور در دو جنگ جهانی در نیمه اول این قرن کاهش یافت و در نیمه دوم قرن نیز قدرت جهانی امپریالیستی آن افول کرد. با وجود این، مناسبات قدرت در جامعه بریتانیا به‏‌شکل خاصی سامان یافته و سازوکارهایی برای حل مسائل و مشکلات طرح شده است که می‏‌تواند برای دانشجویان علوم سیاسی، کارشناسان و صاحب‏نظران عرصه سیاست‏‌گذاری آموزنده باشد.

نویسنده کتاب: علیرضا ثمودی دانش‌آموخته دکتری مطالعات منطقه‌ای گرایش مطالعات اروپا از دانشگاه تهران است. حوزه‌های پژوهشی مورد علاقه ایشان مسائل سیاست خارجی اتحادیه اروپا،‌ رویکرد ناتو در منطقه، راهبردهای دیپلماسی عمومی آمریکا در خاورمیانه و مسائل دیگری در این حوزه‌ها می‌باشد. برخی از کتاب‌های تألیفی و ترجمه‌ای که وی به تنهایی در نگارش آنها نقش داشته، از این قرار است : ترجمه کتاب‌های اتحادیه اروپا پس از برگزیت، روش‌های پژوهش در روابط بین‌الملل؛ تألیفاتی چون کتاب سیاست‌های اتحادیه اروپا در قبال خاورمیانه، اتاق‌های فکر سیاست خـارجی آمریکا و کتـاب اتحـادیه اروپــا و سـازمان‌های بین‌المللی.


نویسندگان: احمد صبوری‌نژاد
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی

نویسندگان: علیرضا ثمودی
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
تعداد صفحه: ۳۸۸
قیمت: ۶۰۰.۰۰۰ریال
شابک: ۹-۷-۹۷۸۷۷-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب:
سیاست و حکومت در بریتانیا

سیاست دفاعی

سیاست دفاعی آمریکا؛ نگاهی به تحول ماهیت جنگ در قرن ۲۱

سده ۲۱، سدۀ گذار و تغییر است. از مهم‌ترین عوامل مؤثر در این فرایندِ گذار، تغییر و تحول در ماهیت جنگ است. تغییری که موجب ظهور و بروز چالش‌های جدید برای ایالات متحده آمریکا شده و تأثیرات شگرفی در حوزه سیاست‌ دفاعی این کشور گذاشته است. دولت‌های گوناگون آمریکا برای مقابله با تهدیدات جدید ناگزیر شده‌اند که تغییرات اساسی در سیاست دفاعی این کشور ایجاد نمایند. آن‏ها ساختار و سازوکارهای دفاعی را تغییر داده و سیاست‌های متفاوتی را برای تأمین امنیت ملی در پیش گرفته‌اند. مطالعه این کتاب می‌تواند برای کارشناسان و دانشجویان علوم نظامی، سیاسی و روابط بین‌الملل مفید و آموزنده باشد.

نویسنده کتاب: احمد صبوری‌نژاد دانش‏‌آموخته دکتری مطالعات منطقه‌‏ای دانشگاه تهران است. حوزه‌‏های پژوهشی مورد علاقه ایشان مسائل سیاست خارجی، امنیت ملی و بین‏‌المللی است. برخی از مقالاتی که وی در نگارش آن‏ها نقش داشته است عبارت‌اند از: ▪ گسترش کارکردی سازمان‏‌های منطقه‌‏ای؛ مطالعه موردی نفتا؛ ▪ ظهور جنگ‌های هیبریدی و تأثیر آن بر راهبرد دفاعی آمریکا علیه ایران؛ ▪ آمریکا و سیاست ترویج دموکراسی در آمریکای لاتین: مطالعه موردی ونزوئلا. ▪ یهود و سینمای کودک؛ ترویج ایده‌‏ها و افکار؛


نویسندگان: احمد صبوری‌نژاد
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
تعداد صفحه: ۲۶۲
قیمت: ۴۲۰.۰۰۰ریال
شابک: ۲-۶-۹۷۸۷۷-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب:
سیاست دفاعی آمریکا؛ نگاهی به تحول ماهیت جنگ در قرن ۲۱

چالش آب تهران

رویکردی آینده‌پژوهانه به چالش آب تهران

محدودیت منابع آب در برابر مصرف فزاینده این کالای راهبردی بی‌جایگزین به‏همراه دگرش‌های اقلیمی به تهدید امنیت آب در بسیاری از نواحی کشورمان انجامیده است و در آینده نیز گستره و ژرفای بیشتری خواهد یافت. در این میان، کلان‏شهر تهران در جایگاه پایتخت و هارتلند ایران، برخاسته از اضافه‌بار محیطی (جمعیت و سازه) و محدودیت منابع آب به‏شدت در برابر بازتاب‌های ناامنی آب آسیب‌پذیر است. کتاب پیشِ رو با رویکردی آینده‌پژوهانه در پی شناختِ عوامل مؤثر بر امنیت آبی تهران و وضعیت‌های احتمالی آبی این کلان‌شهر در یک دهه‌ آینده است. در این میان، پسندیده‌ترین وضعیت امنیت آبی کلان‌شهر تهران سناریوی سازگاری آبی است. سناریویی که توانایی کنترل و مدیریت تأمین و تقاضای آب مصرفی کلان‌شهر تهران را در اختیار مدیران قرار می‌دهد و تهران را از کم آبی و بحران آب می‌رهاند. مطالعه این کتاب برای دانشجویان، کارشناسان و مدیرانِ شهری می‌تواند بسیار ارزنده و آموزنده باشد.

نویسندگان کتاب: مراد کاویانی‏‌راد دانش‏‌آموخته دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس و دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی است. از ایشان تاکنون ده جلد کتاب منتشر شده است که اغلب در حوزه مباحث و مسائل بنیادی و معرفتی جغرافیای سیاسی (ژئوپلیتیک)، جغرافیای انتخابات و مسائل زیست محیطی به‌‏ویژه هیدروپلیتیک هستند. حمیدرضا نصرتی دانش‌‏آموخته دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی و کارشناس معاونت پشتیبانی، مالی و مدیریت منابع دانشگاه شهید بهشتی است. از جمله تألیفات ایشان عبارت‏‌اند از: ژئوپلیتیک نفت و سیاست خارجی ایران؛ ایران و نظام بین ‏الملل؛ دیپلماسی انرژی و امنیت ملی؛ واکاوی مفهوم امنیت آب از منظر جغرافیای سیاسی.


نویسندگان: مراد کاویانی‌راد/حمیدرضا نصرتی
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
تعداد صفحه: ۲۸۶
قیمت: ۴۲۰.۰۰۰ریال
شابک: ۵-۵-۹۷۸۷۷-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب:
رویکردی آینده‌پژوهانه به چالش آب تهران

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی - شماره ۱۰۸-۱۰۹

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۱۱ – تیر ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۱ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

ایران قوی و الزامات حکم‏رانی سیاسی/ فرزاد پورسعید
اقتدار سیاسی از مهم‏ترین مؤلفه‌‏ها و شناسه‌‏های امنیت ملی کشورهاست و در عین حال، «ایران» به مثابه دولت- ملت، در طول تاریخ خود و به دلیل مسائل ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک، همواره با مسئله و بحران کسری اقتدار سیاسی مواجه بوده است. از این رو، در مقاله حاضر به الزامات و بایسته‏‌های قوی‏‌ترشدن جمهوری اسلامی ایران در بعد سیاسی می‌‏پردازیم. بنابراین، پرسش اصلی مقاله این است که کدام الزامات و بایسته‌‏ها در نحوه حکم‏رانی سیاسی در آستانه قرن پانزدهم می‌‏تواند به قوی‌‏ترشدن جمهوری اسلامی ایران و افزایش اقتدار سیاسی آن بیانجامد. خرید این مقاله


ایران قوی و الزامات حکم‌رانی فرهنگی در آستانه قرن جدید/ سید مسعود موسوی
راهبرد «ایران قوی» نسخه هوشیارانه‎‌ای برای ساختن ایرانی قدرتمند در دهه پنجم عمر نظام جمهوری اسلامی ایران است. این راهبرد ابعاد مختلف قدرت ملی، نظیر قدرت اقتصادی، قدرت سیاسی، قدرت نظامی و قدرت فرهنگی را در بر می‏گیرد. بی‌تردید، قدرت فرهنگی، زیربنایی مطمئن برای تحقق «راهبرد ایران قوی» است که می‎‌بایست با نگاهی ویژه مورد توجه قرار گیرد. در این مقاله با تأکید بر آرمان‎‌ها و اهداف فرهنگی انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی و بررسی نقاط قوت و ضعف فرهنگ در ایران و وضعیت فرهنگ در امروز، راهبردهایی در جهت تحقق راهبرد ایران قوی در عرصه فرهنگی پیشنهاد شده است. خرید این مقاله


ایران قوی و الزامات حکم‏رانی اقتصادی/ امید شریفی
در سال‏‌های اخیر، “اقتصاد” یکی از مهم‏ترین مسائل مورد توجه مقامات عالی‏رتبه نظام بوده است. دلیل این امر، ضعف ساختاری اقتصاد کشور و وابستگی به نفت و امکان آسیب به امنیت کشور از این طریق است که همواره مورد توجه دشمنان نیز بوده است. به عبارت دیگر، هرچند به دلیل حمایت آحاد جامعه از انقلاب اسلامی، راه‌ حل‏های سیاسی و نظامی در مقابله با جمهوری اسلامی شکست خورده، اما فشار حداکثری اقتصادی از طریق تحریم‌های ظالمانه هنوز در دستور کار دشمنان کشور قرار دارد. از این رو، لازم است قوی‏‌شدن اقتصاد کشور با توجه ملاحظات امنیت ملی ایران مورد توجه ویژه قرار گیرد.
ایران قوی و الزامات حکم‏رانی زیست‌محیطی در قرن جدید/ حسن صدرانیا
مخاطرات زیست‌محیطی از مهم‌ترین دغدغه‌های دولت‌ها در قرن ۲۱ به شمار می‌آید که در آستانه تبدیل‌شدن به بحران‌های اجتماعی است. جستار موضوعی حکم‏رانی زیست‌محیطی در پی آن است تا همگرایی قوانین، ساختار و برنامه‌ها را برای کاربست تمام توان کشور در حفاظت از محیط ‌زیست ارزیابی کند. از آنجا که برخی بحران‌های زیست‌محیطی امنیت زیست‌محیطی کشور را تحت تأثیر قرار داده‌اند، این نوشتار تلاش کرده با بررسی چالش‌های موجود، الزامات پیش رو برای حکم‏رانی مطلوب زیست‌محیطی را ترسیم کند.
ایران قوی و بایسته‌های حکم‏رانی قضایی و حقوقی/ حسن عالی‌‏پور
اقتدار قضایی چهره درونی اقتدار ملی و به مثابه روح آن است. معنای اقتدار قضایی نه تنها در نمایش نیروی قضایی و حاکمیت قانون در رویارویی با کشورهای بیگانه است، بلکه در پی نمایش نیروی خود به مقام‌ها، اشخاص و نهادهای حکومتی و دولتی است تا نشان دهد بخشی از اقتدار ملی در گرو پاسخ‏گوبودن همگان و پاسداشت حقوق مقرر در قانون اساسی است. از این رو، اقتدار قضایی مفهومی واقعی و درست به اقتدار ملی می‏دهد. اقتدار ملی در معنای ظاهری، بسیار مصلحت‏‌آمیز و نمادگراست، به گونه‏ای که به نمایش هر گونه نمادهایی که بتواند ایران را قوی نشان دهد، برجسته شده، ولی اقتدار قضایی می‌کوشد اقتدار ایران را تنها با نمایش بیرونی برجسته نکند و پیش از آن از خود و از درون شروع کند. شرط چنین راهبردی سه اصل بنیادینِ استقلال قضایی، مشروعیت تصمیمات قضایی و امنیت قضایی است که در این گزارش به آن‌ها پرداخته می‌شود.
ایران قوی و بایسته‏های حکم‏رانی آی.سی.تی در آغازسده پانزدهم/ مجتبی قلی‏پور
در این نوشتار استدلال می‏شود که اگر ایران در آغاز سده جدید ه.ش به دنبال خروج از وضعیت پیرامونی و نیمه‏پیرامونی، ارتقای قدرت ملی خود و نزدیک‏شدن به رأس هرم قدرت و ثروت جهانی است، باید ضمن بازاندیشی در نحوه مواجهه پیشینش با فناوری‌‏های اطلاعاتی و ارتباطی نوظهور، تصمیماتی بزرگ و انتخاب‏‌هایی راهبردی برای بهره‏‌برداری از ظرفیت‌‏های این فناوری‌‏ها و سایر فناوری‏‌های آینده در جهت ارتقاء قدرت و ثروت خود داشته باشد. همچنین، به ارزیابی وضعیت کشور در منطقه و جهان بر اساس چند شاخص اساسی توسعه و کاربرد آی.سی.تی پرداخته می‏شود تا ضمن روشن‏شدن جایگاه نامطلوب کشور در این حوزه، اهمیت و ضرورت تصمیم و اقدام معطوف به تغییر بیشتر آشکار شود.
ایران قوی و جایگاه راهبردی آن در دهه آینده/ امین پرتو
سال ۱۴۰۰ آغاز دهه‏‌ای بسیار مهم برای کشور ایران و نظام جمهوری اسلامی است. در این دهه، نیم قرن از عمر انقلاب اسلامی و مولود آن نظام جمهوری اسلامی خواهد گذشت. تغییر نسلی در داخل کشور، دگرگونی‌‏ها بنیادی در محیط بین‌‏المللی و منطقه‌‏ای و انباشت تجارب و آموخته‏‌های راهبردی در بیشتر از چهار دهه گذشته، تغییراتی در جایگاه راهبردی هم برای کشور ایران و هم نظام جمهوری اسلامی به همراه خواهد داشت. جایگاه راهبردی جمهوری اسلامی ایران در دهه پیش رو باید چگونه جایگاهی باشد؟ الزامات کسب این جایگاه و حفظ آن چیست؟ و در این مسیر چه خطرات و موانعی وجود دارد که باید از آن‏ها احتراز کرد یا بر آن‏ها فائق آمد؟ بررسی اجمالی این نکات موضوع نوشتار حاضر است.
جامعه بین‎المللی و الزامات راهبردی ایران قوی در قرن جدید/ محمود یزدان‏فام
جمهوری اسلامی ایران‌ در آستانه شروع دوره جدیدی است. دولت‌ها به عنوان مهم‌ترین کنش‌گران عرصه بین‌‌المللی در پی تقویت جایگاه خود در جامعه بین‌المللی هستند. جایگاه بالاتر فرصت‌های بهتری برای تأمین اهداف و منافع ملی فراهم می‌کند. ایران برای تقویت جایگاه بین‌المللی خود باید چه سیاستی اتخاذ کند و الزامات راهبردی آن کدام است؟ مؤلفه‌های قدرت در جامعه بین‌المللی در حال تغییر است و بی‌توجهی به واقعیت‌های جهان آینده می‌تواند به افول قدرت و موقعیت ایران انجامد. در این نوشته، ضمن اشاره به ویژگی‌های اصلی قدرت در دهه‌های آینده، مسائل و مشکلات ایران در سیاست خارجی و الزامات راهبردی آن به اختصار طرح شده است.
ایران قوی؛ الزامات سیاست همسایگی قدرتمند و کارآمد در قرن ۱۵/ یاسر نورعلی‌وند
گزارش حاضر حول این ایده سامان یافته که با توجه به برخورداری کشور از همسایگان متعدد و متنوع و اهمیت سیاست همسایگی در پیشبرد سیاست خارجی قدرتمند، برای ایجاد ایران قوی داشتن سیاست همسایگی معین و کارآمد که از یک سو به دفع تهدیدها و چالش‌های محیط همسایگی بینجامد و از سوی مقابل موجبات بهره‌گیری از مزایا و فرصت‌های این محیط را برای کشور فراهم کند، ضمن اینکه ضرورت راهبردی است، نیازمند توجه به برخی الزامات است.
ایران قوی و بایسته‏های سیاست منطقه‏ای در آستانۀ قرن جدید/ مهدی شاپوری
جمهوری اسلامی ایران در آستانۀ قرن جدید و در ابتدای گام دوم انقلاب، با چالش‏ها، تهدیدها و فرصت‏‌هایی در محیط منطقه‏‌ای و پیرامونی مواجه است. ساختن ایران قوی با استفاده از فرصت‏‌ها و تبدیل چالش‌‏ها به فرصت و همچنین، مقابله با تهدیدهای پیش روی کشور، نیازمند پاسداشت بایسته‌‏هایی در سیاست منطقه‌‏ای است. این نوشتار به تبیین این بایسته‏‌ها می‌‏پردازد.
نگاه دیگران: گفت‏وگوهای هسته‏ای و تقابل نظامی رژیم صهیونیستی با ایران/ امین پرتو
اتاق‌‏های فکر و اندیشکده‏‌های خارجی کماکان به تحلیل موضوعات اصلی مرتبط با ایران یعنی گفتگوهای هسته‌‏ای، اقدامات رژیم صهیونیستی علیه محور مقاومت و در نهایت انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۱۴۰۰ مشغول هستند. هر یک از این موضوعات هم بیش و کم با یکدیگر گره خورده و تا حدی با هم مرتبط هستند، به این صورت که گفتگوهای هسته‌‏ای در وین تا حدودی به انتخابات مرتبط شده و اقدامات رژیم صهیونیستی علیه محور مقاومت در انتظار نتیجه گفتگوهای هسته‏‌ای و احیای احتمالی برجام است.
نگاه دیگران: ابعاد امنیتی اینترنت بدن/ قاسم ترابی
اینترنت بدن به معنای استفاده از بدن انسان به ‌عنوان آخرین بستر داده و اینترنت است در ابتدا این مفهوم کاملاً عجیب و وحشتناک به نظر می‏رسید، اما بعد از آن با آشنایی با امکاناتی که اینترنت بدن ایجاد می‏‌کند، در میان مردم و محققان مورد پذیرش بیشتری قرار گرفت، هرچند همچنان اعجاب‌‏انگیز است. در این مقاله کوتاه، اینترنت بدن و چند نمونه از کاربردها و چالش‏‌های امنیتی آن مورد بررسی قرار می‏‌گیرد. خرید این مقاله

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۱

توانمندی موشکی جمهوری اسلامی ایران

توانمندی موشکی جمهوری اسلامی ایران؛ ابزار موازنه یا تهدید

قابلیت‌ نظامی و دفاعی کشورها، به‌ویژه توانمندی موشکی یکی از متغیرهای مهم و اثرگذار در روابط بین‌الملل، به‌خصوص در روابط کشورهای غربی با جمهوری اسلامی ایران است. بررسی و فهم تأثیرات توان موشکی ایران بر مناسبات و معادلات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و همچنین چرایی اتخاذ چنین راهبردی از سوی جمهوری اسلامی ایران، می‌تواند راه‏گشای درک بسیاری از رفتارهای سیاست خارجی این کشور باشد. کتاب حاضر در پنج فصل به بررسی موازنه قدرت در محیط امنیتی پرتلاطم غرب آسیا و چرایی اتخاذ راهبرد توانمندی بومی موشکی از سوی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد، که می‌تواند راهنمای مفید ومؤثری برای دست‌اندرکاران، کارشناسان و دانشجویان رشته‌های علوم سیاسی و روابط بین‌الملل باشد.

نویسنده کتاب، مجتبی عزیزی بساطی دانش‌‏آموخته دکتری روابط بین‌الملل از دانشگاه علامه طباطبایی است. حوزه‌‏های مورد علاقه و کاری ایشان: نظریه‏‌های روابط بین‏‌الملل؛ خلع سلاح و کنترل تسلیحات؛ صلح و امنیت بین‏‌المللی و دیپلماسی و سازمان‏‌های بین‏‌المللی است. برخی از تألیفات ایشان عبارت‌اند از: کتاب«دیپلماسی عمومی آمریکا در خاورمیانه» و مقاله‏‌های: «دکترین جدید ناتو و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران»؛ «مداخله نظامی گره‏‌گشای سیاست خارجی آمریکا»؛ «واکاوی تأثیر سلاح‌‏های خودکار بر صلح و امنیت بین‏‌المللی».


نویسنده: مجتبی عزیزی بساطی
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
تعداد صفحه: ۲۵۵
قیمت: ۴۰۰.۰۰۰ریال
شابک: ۸-۴-۹۷۸۷۷-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب:
توانمندی موشکی جمهوری اسلامی ایران؛ ابزار موازنه یا تهدید

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی - شماره ۱۱

سالنمای امنیت ملی – شماره ۱۱

مجموعه حاضر، یازدهمین «سال‌نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران» است که همانند شماره‌های گذشته، به برآورد تحولات راهبردی در محیط امنیت ملی جمهوری اسلامی در سال جاری (۱۳۹۹) و چشم‌‏انداز آن در سال آتی (۱۴۰۰) می‏‌پردازد. در ده شماره قبلی سال‏نمای امنیت ملی، دو سطح داخلی و خارجی امنیت ملی در کنار هم و در قالب یک جلد منتشر می‏‌شد. در این شماره به دلیل اضافه‏‌شدن مدخل‏‌های جدید و همچنین، تقاضای بخشی از مخاطبین سال‏نما، شورای تحریریه تصمیم گرفت آن را در دو مجلد جداگانه به تفکیک دو سطح داخلی و خارجی منتشر کند. در عین حال، این تفکیک شأن تحلیلی و پژوهشی دارد و صرفاً برای سهولت کار علمی و انتشاراتی انتخاب شده است و در عالم واقع نمی‌‎توان این دو سطح را از همدیگر جدا کرد و یا تأثیرات آن‏ها را بر یکدیگر نادیده گرفت.

پژوهشکده مطالعات راهبردی، براساس نتایج به‌‏دست‌‏آمده از مجموعه پژوهش‌‏های خود در سال ۱۳۹۹، بر آن است که «تقویت کارآمدی نظام» مسئله کلیدی کشورداری در آینده نزدیک است. این مسئله به تمام ظرفیت‏‌های قانونی، ساختاری، نهادی، مدیریتی و کارگزاری نظام وابسته است تا بتواند با تکیه بر امکانات و توانش‌‏های مادی و معنوی موجود در کشور مسائل و چالش‌‏های پیش رو را مدیریت کند. از این رو در جمع‏‌بندی کلی می‌‏توان گفت همانطور که دهه چهارم انقلاب دهه پیشرفت و عدالت نام گرفته بود، توصیه می‏‌شود دهه پنجم انقلاب دهه کارآمدی باشد. این یافته با مدل مفهومی محاسبه ضریب امنیت ملی نیز سازگاری دارد. همانطور که در مدل مذکور اشاره شد، ظرفیت‏‌های نظام سیاسی مهمترین نقش را در تأمین امنیت ملی داشته و بی‏‌تردید کارآمدی نهادهای اجرایی کشور در عمل به کارویژه‏‌های مورد انتظار، ظرفیت‏‌های راهبردی نظام را تقویت و از این طریق به بهبود و پایداری امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران کمک خواهد کرد.

تجربه یک دهه کارجمعی پژوهشکده مطالعات راهبردی در تولید سال‏نمای امنیت ملی نشان می‏‌د‌هد که نظام جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت‏‌های بالقوه فراوانی در عرصه‏‌های گوناگون برخوردار است که استخراج و بهره‏‌برداری از آنها به دلیل غفلت از تقویت کارآمدی ساختارهای اداری کشور عملیاتی نشده است. پژوهشکده مطالعات راهبردی امیدوار است سال‏نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران درکنار دیگر محصولات راهبردی این مؤسسه و سایر مراکز تحقیقاتی کشور، بتواند با ارائه تصویری واقع‌بینانه از محیط امنیت ملی، به کاهش عدم قطعیت واحدهای تصمیم‌‏گیری نظام کمک کرده و از طریق بهبود کشورداری به تأمین پایدار امنیت ملی که همانا امنیت نظام جمهوری اسلامی، مردم و سرزمین کهن ایران است، یاری رساند. بی‌‏تردید در جهان امروز که عدم‏ قطعیت یکی از ویژگی‏‌های هستی‌‏شناختی آن است، اندیشکده‏‌ها و مراکز پژوهشی راهبردی درصورت توجه سیاست‏‌گذاران ارشد به کارکردهای آنها می‌‏توانند نقش شناختی ارزشمندی در فرایندهای سیاست‌‏گذاری ایفا کنند. محیط امنیت ملی کشور چه در عرصه داخلی و چه در عرصه پیرامونی به شدت درحال گذار و دگرگونی است و هدایت کشور در چنین شرایطی به دیده‏‌بانی مستمر ابعاد آشکار و پنهان محیط نیازمند است. دیده‌‏بانی ابعاد پنهان محیط امنیت ملی وظیفه ذاتی نهادهای اطلاعاتی کشور است که بی‌‏تردید نیازمند تقویت و توانمندسازی دوباره‌‏اند؛ اما دیده‌‏بانی روش‏مند جهان آشکار که مکمل پنهان‏‌پژوهی نظام‏‌مند نهادهای مذکور است، کارکرد اندیشکده‌‏های راهبردی است. از این رو به سیاست‏گذاران کشور توصیه می‏‌شود برای تضمین خردگرایی در سیاست‏‌ها و تصمیم‏‌های نظام، این دو بال آگاهی‏‌بخش در کشور را تقویت نمایند.

آنچه در سطح داخلی یازدهمین شماره از سالنمای امنیت ملی می‌خوانید(۸۷۲ صفحه رنگی):

سخن نخست
مقدمه

چشم‌انداز ۱۴۰۰

سیاسی- امنیتی
تروریسم و ضد تروریسم
اپوزیسیون جمهوری اسلامی
مناسبات قوا
جریان‏ها و تحولات سیاسی
اعتراضات صنفی و ناآرامی‏های خیابانی
روندها و چالش‌های قومی و مذهبی
قانون‌گذاری و سیاست گذاری
حکم‏رانی و کارآمدی نظام سیاسی

حقوقی و قضایی
مبارزه با فساد
امنیت قضایی
جرائم ضدامنیت ملی
اسناد و اموال
سیاست کیفری
حقوق بشر
دعاوی حقوقی فراملی

اجتماعی
آسیب‌های اجتماعی
امنیت انسانی
خانواده و سبک زندگی
امنیت سلامت
سرمایه اجتماعی
تحولات جمعیتی

فرهنگی
«میدان‌ها» و «مصرف» فرهنگی
وضعیت دین و دین‏داری
سازمان صدا و سیما
شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان
فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی
نظام آموزش و پرورش
نظام آموزش عالی
علم و فناوری

اقتصادی
اقتصاد کلان (رشد اقتصادی)
اقتصاد کلان (تورم)
تولید
بازارهای مالی
سیاست‌های پولی و بانکی
امور مالی دولت و بودجه
سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی
بازار کار
اصلاحات اقتصادی
فقر و نابرابری

زیرساخت و دارایی‌های حیاتی
مدیریت زیرساخت
زیرساخت‌ نفت و گاز
زیرساخت‌ حمل و نقل
زیرساخت‌ ارتباطات
زیرساخت پولی و بانکی
زیرساخت‌ آب
زیرساخت برق

زیست‌محیطی
مخاطرات طبیعی
آلودگی زیست‌محیطی
امنیت زیستی
منابع آبی

نظامی- دفاعی
تحولات و روند‌های نظامی جهان
وضعیت نظامی و دفاعی ایران
روندها و گرایش‌های نظامی در محیط راهبردی ایران
دفاع سایبری
مرز
پدافند غیرعامل

آنچه در سطح خارجی یازدهمین شماره از سالنمای امنیت ملی می‌خوانید(۴۱۳ صفحه رنگی):

سخن نخست
مقدمه

چشم‌انداز ۱۴۰۰

موضوعات و مسائل سیاست خارجی ایران
روندهای جهانی و نظام بین‌الملل
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)
تحریم‌های بین‌المللی
مناسبات ایران و آمریکا
مناسبات ایران با قدرت‌های بزرگ
مناسبات ایران با اروپا
مناسبات ایران با روسیه
مناسبات ایران با چین
مناسبات ایران با قدرت‌های نوظهور
زیر ساخت‌های راهبردی بین‌المللی و منطقه‌ای
مجامع بین‌المللی

محیط پیرامونی
عراق
ترکیه
عربستان سعودی
شورای همکاری خلیج فارس
امارات متحده عربی
افغانستان
پاکستان
آسیای مرکزی
قفقاز جنوبی

محیط منطقه‌ای
محور مقاومت
سوریه
یمن
فلسطین
رژیم صهیونیستی
تحولات کردی در منطقه
تحولات گروه‌های تکفیری

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی - شماره ۱۰۸-۱۰۹

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۱۰ – خرداد ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۰ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

نقش وزرای استراتژیک دولت در حکم‏رانی امنیت ملی/ حسن صدرانیا
مطابق قانون اساسی در ساختار حکم‏رانی امنیت ملی سیاست‏‌های کلی نظام از سوی مقام معظم رهبری تدوین و ابلاغ می‌‏شود و رئیس جمهوری نیز موظف است در چارچوب وظایف و اختیارات این سیاست‌‏ها را اجرا کند. لزوم دستیابی کشور به اهداف این سیاست‌‏ها اقتضا می‏‌کند وزارتخانه‏‌های راهبردی دولت که از کارگزاران اصلی این سیاست‏‌ها به شمار می‌‏آیند، تأیید مقام معظم رهبری را داشته باشند تا فرایند نظارت بر حسن اجرای سیاست‏‌های کلی نظام که از وظایف رهبری در اصل ۱۱۰ قانون اساسی است، به درستی اجرایی شود. در این گزارش تلاش شده علاوه بر شناسایی و معرفی وزارتخانه‏‌های راهبردی، ویژگی‌‏های وزیر برای این وزارتخانه‏‌ها نیز بررسی شود. برای این منظور، از طریق پرسش‏نامه و نظرخواهی از جامعه آماری وزارتخانه‌‏های راهبردی شناسایی و با مصاحبه با کارشناسان هر یک از وزارتخانه‏‌ها، ویژگی‏‌های وزیر احصا شده است. خرید این مقاله

استقبال ایرانیان از کلاب‌‎هاوس؛ فرصت‎ها و چالش‌‎ها/ سید مسعود موسوی
ظهور پلتفرم کلاب‌‎هاوس با استقبال گسترده‏ای در سطح جهان روبه‌رو شده است. در ایران نیز به ‏رغم محدودیت‎‌ها، چالش‌‎ها و اختلال‏‌هایی که در فعالیت این پلتفرم وجود دارد، فعالیت آن با استقبال قابل توجه جامعه نخبگی روبه‎‌رو شده است. در این مقاله ضمن تشریح ویژگی‌‎های این پلتفرم، فرصت‎‌ها و چالش‌‎های مرتبط با آن مورد بررسی قرار گرفته است.
انتخابات خرداد ۱۴۰۰؛ ضرورت تداوم ثبات سیاسی و مدیریتی/ سعید صادقی جقه
انتخابات، سازوکاری مناسب برای جابه‏‌جایی منصب‏‌هاست و با فراهم‌‏کردن زمینه مشارکت همگانی در تعیین سرنوشت، مشروعیت نظام‏‌های سیاسی را افزایش می‏‌دهند. با این حال، ماهیت تبلیغات انتخاباتی و ایجاد ناگزیر فضای دوقطبی در انتخابات، بعضاً زمینه شکاف‏‌های سیاسی و اجتماعی را فراهم کرده و در دوره پساانتخابات نیز کشور را از خدمات بخشی از نیروها محروم می‏‌سازد. در نوشتار حاضر، با بررسی برخی پیامدهای منفی برخاسته از فضای تبلیغات انتخاباتی، توصیه‌‏هایی برای اجتناب از آن‌ها در دوره پساانتخابات ارائه شده است.
آینده برجام و الزامات مربوط به آن/ عبداله قنبرلو
مذاکرات وین برای احیاء برجام مدتی است آغاز شده و ادامه دارد. قرار است این دور از مذاکرات به بازگشت آمریکا به برجام و بازگشت ایران به کلیه تعهدات برجامی سال ۲۰۱۵ منتهی شود. اگرچه تا کنون نتیجه مشخص و قطعی حاصل نشده، اما نشانه‌های مثبتی از فضای مذاکرات منعکس شده است. نتیجه مذاکرات در هر صورت آثار مهمی بر امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران به جا خواهد گذاشت. از این رو، مدیریت صحیح مسائل و تبعات مربوط به مذاکرات ضرورت اساسی است.
چشم‌انداز مناسبات ایران و عراق آینده/ محمدعلی قاسمی
در جریان اعتراضات گسترده ماه گذشته و پس از قتل ایهاب الوزنی، فعال ضد حکومتی شناخته‌شده، گروه‌هایی از مردم عراق، کنسول‏گری ایران در کربلا را مورد حمله قرار داده و شعارهای ضد ایرانی سر دادند. به نظر می‌رسد دولت عراق به دلیل کسری شدید مشروعیت، اختلافات شدید و لاینحل بین نخبگان سیاسی و برخورد خشونت‌آمیز با معترضین، فلج شده و معترضینِ عمدتاً متشکل از جوانان شیعی، امیدی به بهبود اوضاع فعلی ندارند. این عوامل و در کنار آن‌ها تصور فرمان‏بری نخبگان شیعۀ عراق از ایران، سیطره ایران و طرفداران این کشور بر حوزه‌های سیاست و اقتصاد عراق و همین‌طور اوضاع اقتصاد فسادآمیز و نابسامان اقتصادی این کشور، انتقادات و مخالفت‌ها را به سمت ایران هم سوق داده است.
مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی: ابعاد و پیامدهای راهبردی/ علی اکبر اسدی
مذاکرات بین جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، نشانگر بروز تغییراتی در دیدگاه‏های دو کشور در سطوح دوجانبه و منطقه‏‌ای و آغاز تلاش‌‏هایی برای رسیدن به مرحله متفاوتی از روابط است. این مذاکرات که تا کنون در چند مرحله با میزبانی بغداد برگزار شده و همچنان تداوم دارد، می‌‏تواند معادلات راهبردی منطقه را دگرگون کرده و به شکل‏‌گیری روندها و شرایط نوینی در منطقه منجر شود. با توجه به این مهم، مسئله اصلی این نوشتار تبیین پیامدهای راهبردی این مذاکرات در فضای جدید منطقه‏‌ای و بین‏‌المللی است.
ابتکارعمل‌‏هایی برای تقویت نقش‏‌آفرینی ایران در قفقاز و آسیای میانه/ حسن صادقیان
با توجه به جایگاه استراتژیک مناطق قفقاز و آسیای میانه، کاهش نفوذ ایران در این مناطق و حذف از معادلات سیاسی، اقتصادی، انرژی، فرهنگی و دینی آن، در آینده بسیار خطرآفرین خواهد بود. از این رو، پرسش این است که چگونه می‏‌توان نقش‏‌آفرینی خود را در مناطق مذکور تقویت کرد و چه ابتکارعمل‌‏هایی برای این هدف وجود دارد؟ در پاسخ، در بخش اول به برخی از موانع و محدودیت‌‏های مهم حضور و نفوذ ایران در قفقاز و آسیای میانه توجه شده است. در بخش دوم، تلاش شده برخی از الگوهای رفتاری سیاست خارجی یکی از رقبای اصلی ایران و ذی‏‌نفوذ در منطقه قفقاز و آسیای میانه یعنی «ترکیه» معرفی شود. در بخش سوم نیز ابتکار عمل‏‌هایی برای تقویت نفوذ ایران و تأمین منافع ملی در مناطق مد نظر پیشنهاد شده است.
تقابل حماس و رژیم صهیونیستی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران/ منصور براتی
منازعه ۱۱روزه اخیر میان حماس و رژیم صهیونیستی، پیامدهای سیاسی چشم‌گیری بر جا نهاده که بی‌شک برای همه کشورهای خاورمیانه از اهمیت بالایی برخوردار است. برهم‌خوردن انگاره نفوذناپذیری سپر دفاعی رژیم صهیونیستی، احیای هویت ملی فلسطینی، افزایش محبوبیت راست‌گرایی افراطی در جامعه رژیم صهیونیستی و کاهش امکان هم‌زیستی اعراب و یهودیان از مهم‌ترین نتایج درگیری‌های اخیر به حساب می‌آید. در حالی که انتظار می‌رفت این بحران محبوبیت «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را افزایش دهد، عمده سیاستمداران رژیم صهیونیستی (به ویژه متحدان نتانیاهو) از او به دلیل آتش‌بس بدون تنبیه کافی حماس انتقاد کرده‌اند و نظرسنجی‌های جدید نشان از نارضایتی عامه شهروندان این رژیم از بی بی دارد. به نظر می‌رسد تداوم بحران سیاسی که سرزمین‌های اشغالی را به سوی پنجمین انتخابات سراسری پیاپی ظرف سه سال می‌برد می‌تواند نقطه پایان عمر سیاسی نتانیاهو را رقم بزند.
نگاه دیگران: انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ و خروج آمریکا از افغانستان/ امین پرتو
دو محوری که در ماه گذشته مورد توجه اندیشکده‌‏های خارجی در ارتباط با مسائل امنیتی ایران قرار داشت، یکی انتخابات ریاست جمهوری در خرداد ۱۴۰۰ و دیگری برآورد پیامدهای خروج آمریکا از افغانستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بود.
نگاه دیگران: اطلاعات غلط به مثابه تهدید سایبری/ قاسم ترابی
یکی از مهم‏ترین تهدیدات امنیتی فراگیر برای افراد، سازمان‏‌ها و البته دولت‌‏ها که البته هنوز ابعاد و عمق تهدیدزای آن چندان آشکارنشده است، مسئله رو به گسترش اخبار جعلی در فضای سایبر و به‌ خصوص در شبکه‏‌های اجتماعی عامه‌‏پسند است. با عنایت به این شرایط و جهت آشنایی بیشتر با تهدیدات جدی اخبار جعلی و انواع و اقسام آن، ترجمه و تلخیص مقاله‏‏‏ «اطلاعات غلط به‌ مثابه تهدید سایبری» در اولویت قرار گرفت. در این مقاله تمرکز بیشتر نویسنده بر راه‏کارهای مقابله‏‌ای است که می‌‏تواند برای دیگر کشورها و البته دیگر بازیگرانی که در این حوزه آسیب‌‏پذیر هستند، راه‏گشا باشد.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۰

تاریخ سیاسی و روابط بین‌الملل در قفقاز

تاریخ سیاسی و روابط بین‌الملل در قفقاز

قفقاز از مناطق پیرامونی کشور ماست که از اهمیتی خاص برخوردار بوده و بی‎‌شک می‌‎باید در اولویت اول توجه و تعاملات ما قرار داشته باشد؛ اما به‏‌رغم این اهمیت، همواره کمبود اطلاعات و منابع مناسب در خصوص این منطقه وجود داشته و ضعف و نبود منابعی که بتواند پاسخ‏گوی نیاز پژوهشگران و علاقه‌‎مندان به این منطقه باشد احساس شده است. هدف از تدوین و انتشار این کتاب، رفع کمبود و نیازهای اشاره‌‏شده و ارائه اثری است که بتواند به‌‏خوبی به سیاست، تاریخ سیاسی و روابط بین‎‌الملل در قفقاز جنوبی پرداخته و شناخت و درک درستی از آن ارائه دهد.کتاب پیش رو، به‏‌شکلی تمام و جامع به تاریخ سیاسی و روابط بین‌‎الملل، سیاست و حکومت در قفقاز پرداخته و به‌‏مثابه اثری ارزشمند و مرجعی کامل، به‏خوبی برطرف‌‏کننده نیازهای پژوهشگران و علاقه‌‎مندان این منطقه بوده و به‌‏عنوان منبع اصلی درسی مقاطع تحصیلات تکمیلی رشته‎‌های مرتبط مطرح است.

نوینسده کتاب حمید حکیم، دانش‌آموخته دکترای روابط‌بین‎‌الملل و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی. حوزه‎‌هایی مورد علاقه ایشان مطالعات منطقه‌‎ای آسیای مرکزی و قفقاز، اوراسیا، ژئوپلیتیک و سیاست خارجی است. از آثار و تألیفات گوناگون در این حوزه‌‎ها و به ویژه آسیای مرکزی و قفقاز می‎‌توان به آثاری چون “ژئوپلیتیک قفقاز و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران”، “قفقاز جنوبی؛ بازیگران، مسائل و سیاست‌‎ها” و کتاب پیش‌رو اشاره کرد.


نویسنده: حمید حکیم
ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
تعداد صفحه: ۲۵۲
قیمت: ۴۰۰.۰۰۰ریال
شابک: ۱-۳-۹۷۸۷۷-۶۲۲-۹۷۸

خرید اینترنتی کتاب:
تاریخ سیاسی و روابط بین‌الملل در قفقاز

ریسپاد – معرفی کتاب «ارتش‌های شنی»

از زمان جنگ جهانی دوم، نیروهای مسلح عرب به طور مداوم زیر وزن خود مشت می‌زدند. آنها جنگ‌های زیادی را از دست داده‌اند که براستی باید برنده می شدند و در بهترین عملکردهای خود فقط موفقیت‌های بسیار ناچیزی کسب کرده‌اند. با گذشت زمان، سربازان، دانشمندان و کارشناسان نظامی توضیحات مختلفی را برای این الگو ارائه داده‌اند. اتکا به روش‌های نظامی شوروی، روابط ضعیف نظامی نظامی جهان عرب، توسعه نیافتگی کشورهای عربی و الگوهای رفتاری ناشی از فرهنگ گسترده عربی، همه به عنوان سرچشمه اصلی مشکلات نظامی عرب مطرح شده است. کتاب «ارتش‌های شنی-Armies of Sand» در چهار فصل به این موضوع می‌پردازد. نویسنده کتاب، کِنِت مایکل پولاک بیش از ۳۰ سال کارشناس در امور نظامی و سیاسی خاورمیانه بوده است. وی به عنوان تحلیلگر نظامی خلیج فارس در CIA و مدیر امور خلیج فارس در شورای امنیت ملی خدمت کرده است.

گوینده: دکتر مهدی شاپوری – عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی

ریسپاد – رسانه صوتی پژوهشکده مطالعات راهبردی

کانال ریسپاد در سامانه شنوتو