ماه نگار دیده بان امنیت ملی شماره ۱۲۳

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ‌۱۲۳ – تیر ۱۴۰۱

در شماره ۱۲۳ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

تورم و امنیت ملی در ایران: یک بررسی کوتاه / علیرضا رحیمی
گزارش زیر با نگرش به درهم‏تنیدگی گسترش گردهم‌‏آیی‏‌های اعتراضی صنفی و همگانی در ایران با افزایش بیش‌ازپیش نرخ تورم، به موضوع تهدیدهای برخاسته از فزون‏یابی قیمت‏‌ها برای امنیت ملی پرداخته است. نخست، ریشه‌های تورم در اقتصاد ایران بررسی شده‏‌اند، سپس پیامدهای تورم بر امنیت ملی بازشناسی شده و در پایان راهکارهای کارشناسان برای مهار تورم به نگرش درآمده‏‌اند.
سیاست رسوایی و امنیت ملی / مجتبی قلی‌پور
سیاست رسوایی از چند دهه پیش در سراسر جهان به نحو فزاینده‌ای در حال تبدیل به یک الگوی سیاست‌ورزی بوده است. این الگوی نامطلوب در جامعه امروز ایران نیز به دلایل مختلف جای پای خود را باز کرده و برخی آثار شوم خود را آشکار کرده است. برخی از علل و پیامدهای ظهور و گسترش این پدیده آسیب‌گونه جهانی هستند و برخی دیگر در شرایط خاص جامعه و سیاست ایران معنا می‌یابند. در این نوشتار تلاش می‌کنیم ضمن روشن کردن معنا و مفهوم سیاست رسوایی، به مهم‌ترین علل گسترش فزاینده این پدیده در ایران و برخی از پیامدهای احتمالی آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بپردازیم. در بخش پایانی توصیه‌هایی درباره نحوه مواجهه با این پدیده مطرح شده است.
گذار جامعه ایرانی از وضعیت جنبشی به وضعیت شورشی / فرزاد پورسعید
تداوم اعتراضاتی که از دی‌ماه ۱۳۹۶ به این سو در جامعه ایرانی رخ داده‌اند و کاهش فواصل زمانی آن‌ها از یک ‌سو و تنوع و پراکندگی اقشار مشارکت‌کننده و همچنین، رادیکال‌ترشدن شعارها و ساختارشکنانه‌شدن آن‌ها، از سوی دیگر، نشان می‌دهد جامعه ایرانی، شاهد حرکت از کنش غالب «جنبشی» به ‌سوی نوع جدیدی از کنش جمعی معترضانه است که می‌توان آن را «کنش شورشی» نامید. در مقاله حاضر به تبیین چیستی ماهیت این دو گونه کنش اعتراضی جمعی به مثابه دو مدل آرمانی کنش‌‏های جمعی خیابانی و چرایی و چگونگی گذار از کنش غالب جنبشی به کنش غالب شورشی در جامعه ایرانی خواهیم پرداخت.
«تهاجم ترکیبی» علیه جمهوری اسلامی ایران: ویژگی‌ها، پیامدها و شیوه مواجهه / سیدعلی مرندی
با پیچیده شدن مفهوم امنیت ملی، به تدریج نگاه تک‌ساحتی (با غلبه ماهیت نظامی) رنگ باخت و امنیت ملی به ماهیتی پیچیده و چند وجهی مبدل شد. در چنین موقعیتی است که مفهوم «جنگ ترکیبی» در ادبیات امنیتی و نظامی وارد شد. در جنگ ترکیبی صحنه نبرد با استفاده از ترکیبی از چندین ابزار متعارف و غیرمتعارف جنگی (دیپلماسی، جنگ اطلاعاتی و پروپاگاندا، حمایت از ناآرامی‌ها و شورش‌های محلی، نیروهای نامنظم و چریکی، نیروهای ویژه، جنگ اقتصادی و حمله‌های سایبری) مهیا گردیده است. همین مفهوم با نوعی تغییر در صورتبندی و بومی‌سازی آن در ادبیات رهبر انقلاب با عنوان «تهاجم ترکیبی» به کار رفته است. این نوشتار قصد دارد ضمن بازنمایی مفهوم «تهاجم ترکیبی»، به بررسی تهاجم ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران بپردازد و در این راستا توصیه‌هایی راهبردی را به مسئولین ارائه کند.
فاجعه متروپل: درس‏‌هایی برای کارزار رسانه‏‌ای / سعید صادقی جقه
وضعیت افکار عمومی و بروز اعتراضات اجتماعی متعاقب ریزش یکی از برج‏‌های متروپل آبادان بیانگر کاستی‌‏هایی در فضایی رسانه‏‌ای کشور بود. با اینکه فاجعه مذکور به‏‌صورت مناسبی مدیریت شده است، اما عوامل زمینه‌‏ای و کاستی‏‌های رسانه‌‏ای، تصویری مخدوش از عملکرد مناسب دستگاه‏‌ها ایجاد کرده است. در نوشتار حاضر، با مرور علل ضعف مرجعیت رسانه‏‌های رسمی، راهکارهایی برای حفظ و تقویت آن ارائه شده است.
گردوغبار و پایداری تهدید امنیت زیست‌محیطی ایران: زمینه‌ها، پیامدها و راه‌کارها / مراد کاویانی‌راد
طی دو دهه گذشته درهم‌تنیدگی رخدادهایی مانند دگرش‌های اقلیمی، گسترش بیابان‌زایی، فرسایش خاک و نابودی رویشگاه‌ها در دو مقیاس درون و برون‌سرزمینی به گسترش کانون‌های تولید گردوغبار و آلودگی بخش‌های گسترده‌ای از ایران انجامیده که پیامد آن‌ها تهدید سلامت شهروندان، تهدید امنیت آبی و غذایی کشور را در پی داشته است. برای نخستین بار در فرودین ماه امسال توفان گردوغبار با خاستگاه برون‌مرزی گستره پهناوری از کشور را در بر گرفت. توفان‌های گردوخاکی که طی فصل بهار چند بار دیگر سراسر کشور را درنوردید. بسترهای جغرافیایی کشوری و منطقه‌‎ای به‌گونه‌‎ای هستند که ازاین‌پس سراسر ایران، افزون بر فصول خشک، دیگر ماه‌‎های سال هم دست‌کم تا چند دهه آینده درگیر توفان گردوخاک خواهند بود. نوشتار پیش رو بر آن است که زمینه‌های پیدایش، پیامدهای گسترش و راه‌کارهای رویارویی با گردوغبار در جایگاه تهدید امنیت زیست‌محیطی کشور را بررسی و واکاوی کند.
راهبردهای ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران / سیدمحمد فیروزی
با افزایش مهاجرت‌های بین‌المللی و نیز مسائل برخاسته از تنوعات و تعارضات فرهنگی میان جوامع مهاجر و میزبان، بحث ادغام و انطباق مهاجران در جامعه جدید به یکی از دغدغه‌های اصلی سیاست‌گذاران و پژوهش‌‌گران تبدیل شده است. با این‌حال، واقعیت‌ها و پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مهاجران افغانستانی در جمهوری اسلامی ایران، علی‌رغم تشابهات فرهنگی، زبانی، تاریخی و تمدنی و نیز دهه‌ها زندگی در این کشور، هنوز به شکل شایسته و بایسته ادغام نشده‏اند. بدون شک، شکست و ناکامی در فرایند ادغام، به افزایش ناسازگاری وآسیب‌های اجتماعی دامن زده و از مزیت‌ها و ظرفیت‌های حضور آنان در جامعه میزبان می‌کاهد. در این گزارش، ضمن بررسی نظریات علمی پیرامون ادغام و پژوهش‌های انجام شده در مورد ادغام مهاجران افغانستانی در ایران، توصیفی از سطح ادغام و انطباق مهاجران افغانستانی در ایران انجام شده، عوامل و پیامدهای شکست در این فرایند تبیین و تحلیل گردیده و راهبردهایی برای ادغام این مهاجران برای سیاست‌گذاران پیشنهاد شده است.
ایران و نظم در حال تغییر خاورمیانه / یاسر نورعلی‌وند
تحولات خاورمیانه در ماه‌های اخیر حاکی از تغییر نظم امنیتی این منطقه و ورود به دوره‌ای جدید است. گزارش پیش رو با فهمی راهبردی و ساختاری از این تحولات، به این سؤال اساسی می‌پردازد که این تحولات چه تغییری در نظم امنیتی منطقه ایجاد می‌کند، چه تأثیری بر جایگاه منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران دارد و ایران در پاسخ به این تحولات جدید چه تدابیری را باید در پیش گیرد.
اقدامات فعال رژیم صهیونیستی در داخل کشور: پیامدها و راهکارهایی برای خنثی‌سازی / گروه مطالعات ایران
اقدامات فعال خرابکارانه رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران شدت بیشتری یافته است. ترور، خرابکاری، اقدامات نظامی و فعالیت دیپلماتیک صورت گرفته توسط رژیم صهیونیستی علیه ایران، گرچه موفقیت تاکتیکی به همراه داشته اما نتیجه راهبردی در برنداشته است. با این حال، تشخیص این مسئله که آیا مجموعه این اقدامات فعال و توفیق تاکتیکی رژیم صهیونیستی در اجرای آن، می‏تواند در بلندمدت پیامدهای راهبردی داشته باشد، مسئله‏ای است که بررسی و تحلیل آن برای امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران ضروری به نظر می‏رسد.
قطعنامه شورای حکام آژانس و چشم‌انداز توافق هسته‌ای / محمود یزدان‌فام
شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با تصویب قطعنامه‌ای از ایران انتقاد و خواستار همکاری ایران با آژانس شد. به‌رغم این‌که قطعنامه لحن ملایمی داشت، اما در فرایند پرتنش روابط ایران و غرب اهمیت زیادی دارد. این گزارش ضمن بررسی چیستی و اهمیت قطعنامه آژانس، سیاست و تأثیر هرکدام از بازیگران مهم، گزینه‌های احتمالی و چشم‌انداز تحولات را بررسی و پیشنهاد‌هایی برای اتخاذ سیاست‌های مفید ارائه می‌دهد.
◄روابط ایران و روسیه در پرتو تحولات جدید / مهدی شاپوری
جنگ اوکراین، وضعیت روسیه را از هر نظر در نظام بین‏الملل تغییر داده است. بر این اساس، روابط هر کشوری از جمله ایران با روسیه نیاز به بررسی و بازبینی بر اساس شرایط جدید دارد. در وضعیت جدید، اهمیت ایران برای روسیه افزایش یافته است؛ هم از این نظر که ارزش ترانزیتی ایران برای روسیه مهم‏تر شده و هم سرانجام مذاکرات برجام می‏تواند برای روس‏ها پیامد داشته باشد. از این نظر، ایران برای روسیه هم فرصت است و هم می‏تواند تهدید باشد. این دوگانگی به نفع ایران نیست. به نظر می‏رسد تکمیل مذاکرات احیای برجام و هم‌زمان تقویت روابط با روسیه و حتی چین و هند به‏ویژه با تمرکز بر مسئلۀ ترانزیت، می‏تواند سیاست مطلوبی برای ایران باشد.
جمهوری اسلامی ایران و «سازمان کشورهای ترک»: فرصت‎ها و تهدیدها /گروه مطالعات بین‌الملل
سازمان کشورهای ترک از جمله ساختارهای‎ منطقه‌‎ای در منطقه اوراسیا و قفقاز است که سازمانی مبتنی بر مؤلفه‌های هویتی، تمدنی و فرهنگی است. این سازمان با هدف یکپارچه‌‎سازی کشورهای ترک‌زبان منطقه آسیای میانه و قفقاز و با پیشگامی و حمایت‌های کشور ترکیه در سال ۲۰۰۹ شکل گرفت. امروزه این سازمان با توجه به تحولات ژئوپلیتیک منطقه و نیز اهمیت مسیرهای ترانزیت انرژی از اهمیت راهبردی برخوردار شده است. جمهوری اسلامی ایران در مجاورت این سازمان قرار دارد. سازمان کشورهای ترک حامل فرصت‌‎ها و تهدیدهای بالقوه‌‎ای است که بسته به رفتاری که از سوی ساختار سیاست‌گذاری کشورمان در قبال این سازمان در پیش گرفته می‌شود متغیر است. در این مقاله ضمن بررسی تحولات و مؤلفه‌های مختلف سازمان کشورهای ترک، موضع کشورهای مختلف و چشم‌‎انداز آتی این سازمان بررسی شده است.
نگاه دیگران: معمای هسته‌ای ایران: تقابل یا تعامل؟ / همت ایمانی
این نوشتار به دنبال بررسی دیدگاه‏‌های اندیشکده‌هایی است که بر تصمیم‌گیران و سیاستمداران غربی و بخصوص آمریکایی تأثیرگذار هستند و در نهایت با در نظر گرفتن این نگرش‌ها و بر اساس تحولاتی که متأثر از برنامه هسته‌ای ایران در حال وقوع است، پیشنهاد‌هایی به سیاستمداران و تصمیم‌گیران ایرانی ارائه می‌شود.
کتاب ماه: علل جنگ و گسترش صلح؛ آیا جنگ باز خواهد گشت؟ /آزر گات / معرفی: مهدی شاپوری
کتاب «علل جنگ و گسترش صلح: آیا جنگ بازخواهد گشت؟» شامل هفت فصل است که به بررسی آغاز خشونت و جنگ در تاریخ بشر و علل آن و سپس دلایل وقوع جنگ‏‌ها میان دولت‏‌ها و در نهایت، چرایی افول جنگ‏‌ها در تاریخ دو قرن گذشته پرداخته است. نویسنده با بررسی آمارهای مربوط به جنگ، به این نتیجه رسیده که جنگ افول کرده است و تمایل به صلح بیشتر شده است. ازنظر او، دلیل اصلی این امر، مدرنیزاسیون است؛ به‏‌ویژه مدرنیزاسیونی که با لیبرال دموکراسی همراه بوده است. در این نوشتار، به مهم‏ترین نکات و ایده‌‏های کتاب پرداخته می‏‌شود.

قدرت نرم و شبکه‌های اجتماعی

قدرت نرم و شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی یکی از ابزارهای مهم و کم‌هزینه در قدرت نرم کشورهاست. قدرت نرم که عموماً بر اقناع، رضایت و باور استوار است، امروزه به یکی از سازوکارهای تعیین‌کننده در پیشبرد مسائل راهبردی کشورها تبدیل شده و از سوی کارشناسان‌ حوزه‌های گوناگون و رسانه‏‌های گروهی مورد توجه قرار گرفته است. شبکه‌های اجتماعی در فرایند برقراری ارتباطات اجتماعی در سطوح مختلف به‏‌قدری اهمیت پیدا کرده‌اند که تردیدی در تأثیرگذاری آن‏ها بر امنیت ملی نیست. قابلیت انعطاف‌‏آمیز قدرت نرم این توانمندی را دارد تا در حوزه‌‏های ملموس و ناملموس، حقیقی و مجازی و در ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و… منابع خود را شناسایی کند؛ انقلاب اطلاعاتی، اجتماعات مجازی و شبکه‌هایی را ایجاد می‌کند که مرزهای ملی را در می‌نوردند؛ شرکت‌های فراملی و بازیگران غیردولتی، نقش‌هایی بزرگ‌تر و مهم‌تر ایفا می‏‌کنند. بسیاری از این سازمان‌ها قدرت نرمی از خود بروز می‏‌دهند که شهروندان را برای ائتلاف‌هایی که فراتر از مرزهای ملی است، جذب می‏‌کنند. کتاب حاضر در پی بررسی رابطه مفهومی، هدفمند و ارگانیک بین قدرت نرم و شبکه‏‌های اجتماعی و تأثیر آن بر امنیت ملی است. مطالعه این کتاب برای دانشجویان و کارشناسان حوزه ارتباطات، مطالعات راهبردی و علوم سیاسی و اجتماعی می‌تواند مفید و آموزنده باشد.

نویسنده کتاب، علیرضا قاضی‌زاده
دانش‏‌آموخته دکتری امنیت ملی و عضو هیئت‏‏‌علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است. حوزه‌‏های پژوهشی مورد علاقه ایشان مدیریت راهبردی در نظام سیاسی، جهانی‏‌شدن و امنیت ملی، قدرت نرم، سیاست‏‌گذاری امنیت ملی، مسائل داخلی امنیت ملی است. برخی از کتاب‌ها و مقالات مهم که در سال‌های اخیر از سوی نویسنده منتشر شده به شرح زیر است:

کتاب‏‌ها:

  • مبانی امنیت ملی؛
  • مسائل راهبردی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران.

مقالات:

  • غافلگیری راهبردی و کارآمدی؛
  • درهم‌‏تنیدگی نهادی و حکمرانی امنیت ملی؛
  • فناوری و قدرت اطلاعاتی؛
  • آزادی سیاسی و امنیت ملی؛
  • جامعه شبکه‌‏ای و امنیت ملی.

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۲۰ و ۱۲۱

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ‌۱۲۰و۱۲۱- فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۱

در شماره ۱۲۰ و ۱۲۱ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

نظام مسائل حکمرانی کشور در سال ۱۴۰۱ / حسن صدرانیا
مسئله‌شناسی یکی از مهم‌ترین مراحل چرخهٔ سیاست‌گذاری برای حکمرانی خوب است. این نوشتار با رویکرد آینده‌پژوهی با روش‌های دلفی و تحلیل ساختاری تلاش دارد مهم‌ترین مسائل کشور در سال ۱۴۰۱ و ساختار نظام مسائل کشور را تحلیل و تبیین کند. این گزارش به سیاست‌گذار نمی‌گوید که چه اقدامی انجام دهد بلکه تنها نوع اثرگذاری و جایگاه هر مسئله را در فرایند حکمرانی تحلیل و تبیین می‌کند. بدیهی است برنامه‌ریزی برای هر مسئله نیازمند پژوهشی جداگانه‌ است.

اقتدار اقتصادی: لازمه تکوین ایران قوی در جهان امروز / عبداله قنبرلو
کشور ایران در حالی ورود به سده پانزدهم را آغاز کرده که به لحاظ اقتصادی در شرایط ویژه‌ای است. مشکلات اقتصادی تا حدی گسترش یافته‌اند که معیشت بخش گسترده‌ای از شهروندان کشور را هدف قرار داده‌اند. بدیهی است انفعال و بی‌توجهی به این چالش بزرگ می‌تواند تبعات نامطلوبی بر جای گذارد. ادامه وضع موجود نه‌تنها چشم‌انداز توسعه اقتصادی کشور را مبهم می‌کند، بلکه می‌تواند بر قدرت و امنیت ملی کشور هم اثر منفی بگذارد. با توجه به این شرایط، توجه و رسیدگی به زیرساخت‌های اقتصاد ملی به یک اولویت راهبردی تبدیل شده است.

سده پانزدهم، سده چالش‌های زیست‌محیطی کشور / مراد کاویانی‌راد
امنیت، ثبات و توسعه کشورها و رفاه ملت‌ها پیوندی ژرف، گسترده و فزاینده‌ با بنیادهای زیستی دارد. در آینده نیز این درهم‌تنیدگی و وابستگی نمود و بازتاب بیشتری خواهد یافت. این در حالی است که پیامدهای ناگوار دگرش‌های اقلیمی در مقیاس جهانی به وضعیت «گریزناپذیر و برگشت‌ناپذیر» رسیده به‌گونه‌ای که در تاریخ هزاران ساله سرزمین ایران، هیچ زمانی به‌اندازه سده پیش رو، بیمناک و پیش‌بینی‌ناپذیر نبوده است. نیمه دوم سده گذشته دوران نابودی بنیادهای زیستی کشور بود که بازتاب‌های امنیتی و جغرافیایی-سیاسی آن سراسر سده پانزدهم را در برخواهد گرفت. نوشتار پیش رو بر آن است تا روزنه‎ای از این دوران پرآشوب، پیش روی سیاست‌گذاران کشور بگشاید.

موج جدید مهاجرت‌ افغانستانی‌ها به ایران: فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها / سیدمحمد فیروزی
کشور ایران، در دویست سال اخیر، یکی از مقصدهای مهاجرتی برای مردم افغانستان بوده است. تاریخ مهاجرت و پناهد‌گی گروهی مردم افغانستان به ایران، به دهه ۱۸۵۰ میلادی می‌رسد. از آن پس و مخصوصاً در چهار دهه اخیر، با توجه به امواج مهاجرتی و سیاست‌های درهای باز و بسته؛ ایران میزبان حدود پنج میلیون مهاجر افغانستانی بوده است. بازگشت دوباره طالبان به قدرت سیاسی و هم‌افزایی مشکلات اقتصادی، سیاسی و امنیتی برای تعداد زیادی از مردم، موج جدیدی از مهاجرت‌های گروهی به ایران را رقم زد که هنوز جریان دارد و گمان می‌رود طی آن حداقل یک میلیون نفر دیگر به ایران وارد شده باشند. حضور و ورود گسترده مهاجران جدید با واکنش‌های جامعه میزبان همراه بود. ناسازگاری‌های اجتماعی و فرهنگی، نگرانی از ورود افراط‌گرایان و تکفیری‌ها، سیاسی شدن مسئله مهاجرت، فشار اقتصادی و مدیریتی روی جامعه میزبان و نیز تولید و نشر پیام‌ها و فیلم‌های با محتوای مهاجرهراسی و ایران‌هراسی، از چالش‌های اصلی ورود گسترده مهاجران در چند ماه اخیر است. این یادداشت، موج جدید مهاجرتی افغانستانی‌ها به ایران را با نگاهی به فرصت‌ها و چالش‌ها بررسی نموده و تلاش دارد با توجه به‌تجارب بین‌المللی، نظریه‌ها و پژوهش‌های مرتبط با مدیریت و ساماندهی مهاجرت‌های گروهی و نیز واقعیت‌های جامعه میزبان و ویژگی‌های این مهاجران، برای مسئولان راه‌کارها و پیشنهاد‌هایی ارائه دهد.

جنگ اوکراین، چالش جهانی غله و تهدیدهای امنیت غذایی در ایران / علیرضا رحیمی
یکی از پیامدهای یورش نظامی روسیه به اوکراین، بحران جهانی غله و تهدید امنیت غذایی جهان است. ایران که هم‏اکنون با بحران آب و چالش‌‏های فراوان کشاورزی روبرو است و بخش مهمی از کالاهای کشاورزی اساسی را از راه بازگانی خارجی به دست می‏‌آورد، برکنار از این تهدیدها نخواهد بود. پیوندهای بازرگانی ایران با روسیه در زمینهٔ واردات محصول‏‌های بنیادی کشاورزی بر ژرفای این تهدیدها خواهد افزود. گزارش پیش رو با نگاهی گذرا به پیامدهای جنگ اوکراین برای امنیت غذایی جهان، تهدیدهای غذایی این جنگ برای ایران و راهکارهای موجود را بررسی می‏‌کند.

ظرفیت‌های پارادیپلماتیک دیاسپورای ایرانی / مریم خالقی نژاد؛ هیراد مخیری
امروزه مؤلفه‌های تأثیرگذار بر قدرت ملی و بین‌المللی، همپای تحولات بین‌المللی در حال تغییر است. در این روند ابزارها و روش‌های جدیدی در دسترس دولت‌‏ها قرار گرفته، که یکی از آن‌ها پارادیپلماسی است. ازآنجایی‌که پارادیپلماسی کنشگران مختلفی را در خود جای داده است، تمرکز بر ظرفیت دیاسپورا به‌عنوان کنشگر دیپلماتیک در فراسوی مرزها بسیار تأمل‌برانگیز است. دیاسپوراهای مختلف در سراسر جهان ضمن حفظ برخی تعلقات خود به میهن‌شان، از ظرفیت‏‌هایی برخوردارند که می‏‌توانند در تعاملات ملت‏‌ها و دولت‏‌ها تأثیرگذارتر از برخی سازمان‌های رسمی باشند. به همین جهت، در این گزارش به تبیین اهمیت ظرفیت‏‌های پارادیپلماتیک دیاسپورای ایرانی به‌عنوان ابزاری نوین برای افزایش تعاملات فرهنگی و اقتصادی کشور پرداخته شده است که افزایش قدرت جمهوری اسلامی ایران را در پی دارد. در این متن به دو نمونه از دیاسپوراهای ایرانی و برخی توصیه‏های سیاستی اشاره شده است.

نظام بین‌الملل در پرتو بحران اوکراین و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران / محمود یزدان‌فام
جنگ اوکراین آثار و پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت زیادی بر نظام بین‌الملل دارد. این جنگ بازیگران، اصول و قواعد، توزیع قدرت و روند شکل‌گیری نظام بین‌الملل را تحت تأثیر قرار داده است. در این گزارش ضمن تشریح آثار و پیامدهای جنگ اوکراین بر نظم بین‌المللی، فرصت‌ها و تهدیدهای معطوف به ایران طرح و پیشنهاد‌هایی برای سیاست‌گذاری مفید ارائه شده است.

نگاهی به تحولات منطقه: بازتنظیم مناسبات منطقه‌‏ای بدون حضور و نقش‌‏آفرینی ایران / مهدی شاپوری‌راد
تحولات و روندهای دیپلماتیک در منطقه طی دو ماه گذشته عمدتاً در راستای منافع ملی ایران نبوده است. رویکرد سیاست خارجی ایران در برابر این تحولات و روندها، انفعال و البته برخی کنش‌‏های کلامی و رفتاری هیجانی و عصبی بوده است؛ که مشخص نیست چشم‌‏انداز مثبتی برای منافع و امنیت ملی کشورمان در پی خواهد داشت یا خیر. این در حالی است که تلاش‌‏های دیپلماتیک برای بهبود روابط ایران با عربستان سعودی و حتی امارات متحده عربی به جایی نرسیده و ظاهراً طرف‏‌های مقابل تمایل چندانی به مصالحه با جمهوری اسلامی ایران ندارند. آتش‌‏بس یمن ممکن است روزن‌ه‏ای بگشاید؛ البته به شرطی که از آن به‏‌عنوان فرصتی برای ایجاد صلح و نه مجالی برای بازیابی توان ازسرگیری جنگ استفاده شود.

«نشست نقب»:اهداف و تهدیدها / وحیده احمدی
رژیم صهیونیستی در هفتم فروردین ۱۴۰۱ نشستی را با حضور وزرای خارجه چهار کشور عربی و آمریکا در منطقه‏ای واقع در صحرای واقع در جنوب سرزمین‏‌های اشغالی برگزار کرد. این نوشتار به این مسئله خواهد پرداخت که چنین رویدادهایی چه تأثیری بر روابط این رژیم و عرب‏‌ها گذاشته و حامل چه تهدیدهای امنیتی برای جمهوری اسلامی ایران می‌‏تواند باشد؟

تشکیل دولت جدید در عراق: چالش‌‏ها، سناریوها و راهبرد ایران / طیبه خطیبی
با گذشت ۶ ماه از تشکیل مجلس عراق، دولت جدید هنوز تشکیل نشده است. اختلاف نظر میان ائتلاف مقتدی صدر و چارچوب هماهنگی گروه‌های شیعه بن‌بستی را به وجود آورده که تداوم آن نه به نفع مردم عراق و نه گروه‌های سیاسی این کشور است. به جز شیعیان، اهل سنت و کُردها هم در وضعیتی غامض و نامشخص به سر می‏برند. به نظر می‌رسد برای پرهیز از ورود به دوره‌ای از ناآرامی و نابه‌سامانی در عراق، طرفین منازعه چاره‌ای جز پذیرش راه حل‌های میانه نداشته باشند. اما احتمال بسیاری هم دارد که عراق به سبب مشابهت نظام سیاسی فرقه‌‏ای خود به لبنان، وارد دورانی طولانی از خلاء سیاسی و قوه مجریه موقت مداوم گردد.

آینده نظم سیاسی در پاکستان و تأثیر آن بر روابط با ایران / ویدا یاقوتی
مجلس ملی پاکستان روز ۲۱ فروردین ۱۴۰۱ به نخست‌وزیر این کشور رأی عدم اعتماد داد و این‌گونه به تصدی ۳ سال و ۸ ماهۀ عمران خان بر نظام سیاسی این کشور پایان داد. این رأی عدم اعتماد برآمده از شکافی ژرف و تاریخی در ساختار و سازوکارهای سیاسی حاکم بر پاکستان است که از تشدید و تزاید بحرانی سیاسی در میان‌‌مدت یا حتی کوتاه‌مدت در این کشور خبر می‌‌دهد. بی‌تردید تحول اخیر با تغییر در سیاست خارجی پاکستان همراه خواهد بود؛ تحولی که بیش از همه می‌تواند مناسبات این کشور را با همسایگان خود به‌ویژه ایران دگرگون کند. این نوشتار درصدد است تا بحران سیاسی کنونی در پاکستان و چگونگی تغییر رژیم و پیامدهای آن را در بعد داخلی و خارجی به‌طور عام و تأثیر آن بر روابط با ایران را به‌طور خاص توضیح دهد.

ضرورت راهبردی بازتحکیم فرهنگ ایرانی در افغانستان / فرزاد پورسعید
پیش از آغاز سال ۱۴۰۱ شمسی، طالبان تعطیل رسمی روز اول سال نو خورشیدی را در افغانستان لغو کرد و پس از آن نیز دستور به تغییر تاریخ هجری شمسی به هجری قمری در این کشور را داد. بر این اساس، در نوشتار حاضر به تبیین اهمیت راهبردی این تصمیمات و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران و همچنین ضرورت راهبردی بازتحکیم فرهنگ ایرانی در افغانستان خواهیم پرداخت.

توافق آتش‌‏بس در یمن: منافع ایران و افق پیش رو / امین پرتو
در حالی که از حمله نظامی عربستان به یمن بیشتر از هفت سال می‎‏‌گذرد، از آغاز ماه رمضان جاری، قرار شد تا یک توافق آتش‏‌بس میان دو طرف جنگ (انصارالله از یک سو و دولت منصور هادی و ائتلاف به رهبری سعودی از طرف دیگر) برقرار شود. با این آتش‌‏بس و نیز اعلام کناره‌‏گیری رسمی عبد ربه منصور هادی از مقام ریاست جمهوری و تفویض کامل اختیارات به شورای ریاست جمهوری یمن، امیدها برای خاتمه جنگ طولانی یمن دوباره احیا شده، اما سابقه توافقات آتش‌‏بس قبلی (مانند توافق آتش‌‏بس استکهلم ۲۰۱۸ در مورد بندر حدیده و آتش‏بس آوریل ۲۰۲۰) و نیز تغییرات سیاسی داخلی در جناح مورد حمایت عربستان و تامل در مواضع اعلام شده از سوی هر یک از طرفین مناقشه، از آن حکایت دارد که نباید چندان به این آتش‌‏بس برای خاتمه جنگ در یمن دل بست.

سفر بشار اسد به امارات: اهداف و پیامدها / علیرضا بیگی
پیش از این برخی از کشورهای عربی منطقه با همراهی غرب به رهبری آمریکا تلاش زیادی را در به زانو درآوردن بشار اسد در بحران‌های نظامی و سیاسی کردند که نتیجه دلخواه را به دست نیاوردند و دولت سوریه به‌عنوان یکی از اعضای محور مقاومت تا به امروز توانسته است در برابر بحران دشوار نظامی و سیاسی مقاومت کند؛ هرچند که با بحران عمیق اقتصادی نیز رو‌به‌رو است. اینک اما شماری از کشورهای منطقه تغییر مسیر داده و در پی همکاری با سوریه برآمده‌اند تا بتوانند از فرصت سرمایه‌گذاری در این کشور بهره‌مند شوند. نخستین کشوری که به تغییر رویه در قبال سوریه پرداخت امارات متحده عربی بود. مقامات اماراتی با دعوت از بشار اسد به امارات تغییر مسیر خود از غرب در قبال پرونده سوریه را آشکار نمودند. اینکه طرفین سوری و اماراتی از سفر بشار اسد به امارات چه اهدافی را دنبال می‌کنند و ممکن است چه پیامدهایی را به دنبال داشته باشد موضوعی است که این نوشتار بدان پرداخته است.

مذاکرات هسته‌‏ای در نگاه اندیشکده‏‌های خارجی / امین پرتو
مذاکرات هسته‌‏ای میان ایران با گروه ۱+۴ به‌رغم امیدهای فراوان با بن‏بست مواجه شده است. برای بسیاری این سؤال پدید آمده که چگونه وقتی فضا بسیار امیدوارانه بود و همه از نزدیک بودن توافق سخن می‏گفتند، هیچ نتیجه مشخصی از ماه‏ها گفتگو و مذاکره حاصل نشده است. سرنوشت مذاکرات هسته‏ای میان ایران و ۱+۴ که در حقیقت از طرف آمریکا و به‌طور غیرمستقیم با ایران مذاکره می‏‌کنند موردتوجه اندیشکده مطالعات امنیت ملی رژیم صهیونیستی قرار گرفته است که در این شماره به آن می‌‏پردازیم.

سیاست اقتصادی چین

سیاست اقتصادی چین

بسیاست اقتصادی چین چگونه بوده است؟ کتابی که در دست دارید برای پاسخ به این پرسش، با درنظرگرفتن ابعاد و سطوح مختلف اقتصاد چین، ابتدا به فرایند تصمیم‌گیری اقتصادی و چگونگی شکل‌گیری اجماع پرداخته و سپس شاخص‌های مهم اقتصادی مدنظر دولت چین در سیاست‏‌گذاری‌ها را در سطوح داخلی و بین‌المللی در دوران قبل و بعد از شی‌ جین‌پینگ مورد بررسی قرار داده است. در ادامه، اهمیت انرژی در اقتصاد چین و راهبردهای آن برای تأمین امنیت انرژی شرح داده شده است. همچنین الگوی سرمایه‌گذاری خارجی چین و دیدگاه‌ موافقان و مخالفان آن مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه پس از پرداختن به نظام بانکی و تعاملات بانکی خارجی چین و جایگاه سیستم پرداخت بین‌المللی آن در جهان، به سیاست اقتصادی چین در قبال ایران در دوران شی جین‌پینگ پرداخته شده است. در پایان نقشه راهبردی دولت ایران برای تأمین حداکثری منافع ملی در تعاملات با چین ارائه شده است.

نویسندگان کتاب:

حامد مهربان کاندیدای دکتری علوم سیاسی گرایش جامعه‏‌شناسی سیاسی از دانشگاه علامه طباطبایی است. با چندین مؤسسه پژوهشی همکاری دارد و برای دو سال کارشناس و مدیر بخش چین شرکت دیده‌بان بازار بین‌الملل سامین بوده است. به حوزه جامعه‌شناسی سیاسی با تمرکز بر سرمایه اجتماعی، هویت و قومیت و مطالعات منطقه‌ای خاورمیانه با تمرکز بر ایران و عربستان و مسائل چین علاقه‌مند است. تاکنون از وی شش مقاله علمی پژوهشی در مجلات مختلف به چاپ رسیده است.
محمدجواد رحیمی
دانش‌آموخته اقتصاد نظری و کارشناس‏‌ارشد رشته علوم اقتصادی دانشگاه علامه طباطبایی است. در سال ۱۳۹۷ شرکت دیده‌بان بازار بین‌الملل سامین را تأسیس کرد و مدیریت اجرای بیش از ده پروژه در حوزه بازاریابی بین‌المللی و مطالعات اقتصادی را بر عهده داشته است. برای نمونه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
مدیریت پروژه تحقیقات بازار کیت‌های آزمایشگاهی PCR در کشور چین، روسیه و عراق؛
مدیریت و اجرای پروژه تحقیقات بازار کف‌پوش‌های پلیمری در کشور ترکیه و چین؛
مدیریت پروژه بررسی ابعاد جنگ تجاری آمریکا و چین؛
مدیریت و اجرای پروژه مطالعه الگوی روابط نفتی چین با کشورهای اصلی تأمین‌کننده نفت.

محور مقاومت؛ جمهوری اسلامی ایران و نظم منطقه‌ای

محور مقاومت؛ جمهوری اسلامی ایران و نظم منطقه‌ای

بعد از وقوع انقلاب اسلامی، مقاومت به‏‌عنوان یکی از عناصر هویت‌‏بخش ملی و دینی نقش برجسته‌‏ای در گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی پیدا کرد. در چارچوب استراتژی عمق‌‏بخشی یا صدور انقلاب، تلاش شد مقاومت در خارج از مرزهای کشور نیز پیگیری شود؛ هم به‌‏عنوان عنصری رهایی‏‌بخش در برابر سلطه و استکبار و هم به‏‌عنوان ابزاری برای بازدارندگی در برابر دشمنان و نقش‌‏آفرینی در تحولات و نظم منطقه‏‌ای. نتیجۀ پیگیری این رویکرد در چهار دهۀ گذشته موجب شکل‌گیری مجموعه‏‌ای از کنشگران دولتی و غیردولتی شده است که «محور مقاومت» نام گرفته و هم‌‏اکنون یکی از قطب‌‏های قدرت در غرب آسیا محسوب می‌‏شود. این کتاب به بررسی مسائل محور مقاومت ازجمله روند تکامل، توانمندی‏‌ها، آسیب‏‌پذیری‏‌ها، تهدیدها و چالش‌‏های پیشِ‏‌روی آن و چگونگی نقش‏‌آفرینی این محور در نظم منطقه‌‏ای می‌‏پردازد.

نویسندهٔ کتاب، مهدی شاپوری، دانش‌‏آموخته‏ دکتری روابط بین‌‏الملل از دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیئت‌‏علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی و نیز پژوهشگر روابط بین‌‏الملل و به‌‏طور خاص، مسائل مربوط به نظم بین‌‏المللی و نظم منطقه‌‏ای در غرب آسیاست. از ایشان گزارش‌‏ها و مقاله‌‏های زیادی در حوزه مقاومت و مسائل منطقه در ماه‏‌نگار و سال‌نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران پژوهشکده مطالعات راهبردی به چاپ رسیده است.
ازجمله آثار ایشان عبارت‌‏اند از:
• سیاست خارجی، امنیت و توسعه؛ تجربه روسیه؛
• عربستان سعودی؛ تحولات، چالش‏‌ها و چشم‌‏انداز؛
• روابط بین‌‏الملل: نظریه و رویه.

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۹

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ‌۱۱۹ – اسفند ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۹ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

سوانح رانندگی و بایسته‌‏های صیانت از جمعیت/ سعید صادقی جقه
کاهش قابل توجه نرخ رشد جمعیت ایران در سال‏‌های اخیر و قرارگرفتن آن در نقطه‌‏ای پایین‏تر از نرخ جانشینی نگرانی‏‌های زیادی را برانگیخته است. مجموعه نظام سیاستگذاری ایران برای مقابله با این بحران تمهیدات گوناگونی را برای تشویق شهروندان به فرزندآوری به کار گرفته است. با این حال، به نظر می‏‌رسد در این سیاست‏‌ها، صیانت از جمعیت توجه شایسته‌‏ای دریافت نکرده است. در نوشتار حاضر با بررسی هزینه‌‏های جمعیتی تصادفات رانندگی، توصیه‌‏هایی برای کاهش تلفات این سوانح ارائه شده است.
لزوم بازبینی در راهبردهای مهاجرپذیری جمهوری اسلامی ایران/ سیدمحمد فیروزی
براساس آمارهای سازمان‌های بین‌المللی، جمهوری اسلامی ایران، از جمله مهم‌ترین کشورهای مهاجرپذیر دنیاست. مهاجرپذیری، همانند شمشیر دودَم (دولبه) تلقی می‌شود، یک‌لبه آن فرصت و دیگری تهدید است. این بستگی به نوع عمل و راهبردهای کشور مهاجرپذیر دارد که از کدام‌یک، استفاده می‌کند. به‌نظر می‌رسد، جمهوری اسلامی ایران، با تهدیدها و آسیب‌های مهاجران بیشتر دست‌¬به¬گریبان است و از فرصت‌های مهاجران و مهاجرپذیری کم‌تر استفاده می‌کند. برخی پژوهش‌ها و مطالعات ملی نشان می‌دهد که در اثر فقدان راهبردهای مهاجرپذیری به‌روز شده و متناسب با شرایط؛ مهاجران نخبه، متخصص، کارآفرین و سرمایه‌گذار جذب جامعه ایران نمی‌شوند. از جانب دیگر، مهاجران موجود، سرمایه‌ها و نقدینگی‌های‌شان را سرمایه‌گذاری نکرده و به خارج منتقل می‌کنند. به علت فقدان راهبردهای فرهنگی و اجتماعی، ناسازگاری فرهنگی و به تبع آن آسیب‌ها و انحرافات اجتماعی مهاجران بیشتر نمود می‌یابد و نیز به علت تعطیل بودن مواد قانون مدنی- بخش‌تابعیت، بحران هویتی نسل‌های دوم، سوم و چهارم مهاجران به معضل ملی تبدیل شده و از این فرصت بزرگ، برای پرکردن خلاء ناشی از افت‌رشد جمعیت کشور نیز استفاده نمی‌گردد. در این گزارش راهبردی، با استفاده از متون و منابع علمی و تحقیقی، به بررسی‌ چالش‌ها در راهبردهای مهاجرپذیری جمهوری اسلامی ایران پرداخته شده و درنهایت برای مسوولان امور، پیشنهادات علمی و عملی ارائه خواهد شد.
ناکامی آمایش سرزمین در ایران: زمینه‌ها و پیامدها/مراد کاویانی راد
هدف برنامه توسعه، بهزیستی و بهبود وضعیت شاخص‌های کلان زیست و زیستگاه شهروندان است. برنامه‌های توسعه در ایران پیشینه‌ای بیش از هفت دهه دارند اما برونداد آنها تا کنون بیشتر در شکل ناپایدارسازی توانش‌های سرزمینی و توسعه نامتوازن نمود یافته است. بر بنیاد داده‌ها در ایران بیش از نیمی از اهداف برنامه‌های توسعه به سرانجام نمی‌رسند. امروز برنامه هفتم توسعه کشور در دست تهیه است. به فرجام‌رسیدن برنامه هفتم نیازمند آسیب‌شناسی برنامه‌های گذشته و هماهنگ‌سازی آنها با اسناد بالادستی، واقعیات جغرافیایی و موقعیت ژئوپلیتیک کشور است. نوشتار پیش رو، بر آن است که بازدارنده‌های اجرای آمایش سرزمین در ایران را بررسی و زمینه‌ها و پیامدهای آنها را واکاوی کند.
چارچوب عملیات روانی مدرن علیه جمهوری اسلامی ایران/ محمدهادی راجی
جهان مدرن در حال گذراندن تغییرات سریع و مهمی است. دراین‌میان، علوم اجتماعی و فناوری‌های اطلاعاتی – ارتباطاتی نیز تحولات سریع و پیچیده‌ای را تجربه می‌کنند. مسائل اجتماعی درهم‌تنیده شده‌اند و رشته‌های علمی نیز در حال عبور از فضای میان‌رشته‌ای و گذار به ساحت تنیدگی دانش هستند. این فرایند باعث شده است تا مفهوم جنگ و ساحات و ابزارهای آن نیز از پیچیدگی خاصی برخوردار شوند و برخی از دولت‌ها نیز سرمایه و تلاش معتنابهی برای استفاده از تأثیرات سیاسی و روانی علوم اجتماعی در نظر گرفته‌اند. گذار از جنگ سخت به جنگ نیمه‌سخت ، نرم و ترکیبی بیانگر این تحولات سریع و مهم است. موضوع عملیات روانی به‌مثابه یکی از قدیمی‌ترین مفاهیم مربوط به جنگ نیز از این قاعده مستثنا نیست.
چالش‌ها و بایسته‌های جریان‌های سیاسی در ایران/ سیدعلی مرندی
این نوشتار به بررسی مهم‌ترین چالش‌های اصولگرایان، اصلاح‌طلبان و عدالت‌خواهان در سپهر سیاست ایران می‌پردازد، که از آن جمله می‌توان به «گفتمان‌گریزی»، «شکاف نسلی»، «محدودیت امکان عمل سیاسی»، «کاهش سرمایه اجتماعی» و «اپوزیسیون‌نمایی» اشاره کرد. پس از بررسی موارد ذکرشده، بایسته‌های راهبردی مدیریت این چالش‌ها را بیان کرده‌ایم.
بررسی بازار دانشجویان بین‌المللی در ایران/ سیدمحمد فیروزی
در سال‌های اخیر، بازار دانشجویان بین‌المللی، یکی از بازارهای پرطرفدار و پرجاذبه درجهان بوده است. تعداد دانشجویان بین‌المللی در سال ۲۰۱۸ به ‌بیش از ۵٫۵ میلیون نفر می‌رسید و تنها کشور استرالیا از حضور دانشجویان بین‌المللی در سال ۲۰۱۹ حدود ۴۰ میلیارد دلار درآمد داشته‌است. ایران، در سال‌های اخیر، با رشد چشم‌گیر و هشت‌برابری در جذب دانشجویان خارجی، به‌ یکی از مقاصد این دانشجویان تبدیل شده‌‌است. قانون برنامه ششم توسعه، جذب ۷۵ هزار دانشجوی خارجی را هدف تعیین کرده‌است. اگرچه این هدف برآورده نشده اما جذب حدود ۴۵ هزار دانشجوی بین‌المللی از حدود ۳۲ کشور جهان، دست‌آوردی بزرگ دانسته می‌شود. بازار دانشجویان بین‌المللی ارزش‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی را به همراه دارد. این بازار مهم در ایران، با چالش‌ها و فرصت‌های زیادی مواجه است که به‌نظر می‌رسد، برای کاستن از این چالش‌ها و فرصت‌سازی‌ برای افزایش دانشجویان خارجی و ارزش‌آفرینی بیشتر دراین بازار، راهبردهای علمی، آنچنان‌که شایسته است وجود ندارد. این گزارش، به این چالش‌ها و فرصت‌ها با ذکر مستندات پرداخته و درنهایت پیشنهادهایی راهبردی برای مسئولان امور ارائه می‌کند.
استراتژی بایدن در قبال جمهوری اسلامی:گذار از فروپاشی به خنثی‌‏سازی/ فرزاد پورسعید
از هنگام تولد نظام جمهوری اسلامی در ایران تا به امروز، در آمریکا هفت بار منصب ریاست‌جمهوری دست به دست شده که طی آن چهار بار جمهوری‏‌خواهان و سه بار دموکرات‏‌ها در رأس کاخ سفید قرار گرفته‌‏اند. در این مدت، مناسبات جمهوری اسلامی و دولت‏‌های مختلف آمریکا همواره بحرانی و خصمانه بوده است. تجربه این بازه زمانی طولانی نشان می‏‌دهد با وجود تفاوت‏‌های آشکار در سیاست‏‌های خارجی حکومت‏‌های مختلف آمریکا در قبال ایران و فراز و فرودهایی که با تغییر حکومت‏‌های آمریکا در منحنی تنش بین دو کشور پدید آمده، هرگز شرایط برای تنش‌‏زدایی بین دو کشور در حد پایان خصومت‏‌ها و عادی‏‌شدن روابط فراهم نشده است، بلکه تمامی این دولت‏‌ها به نوعی در پی تحدید جمهوری اسلامی و برانداختن آن در بازه زمانی دوره خود (حداکثر هشت سال) بوده‏‌اند و برخی حتی برای این رویداد، یعنی سرنگونی جمهوری اسلامی، زمان هم تعیین کرده بودند.
چارچوبی برای تعامل با روسیه/ مهدی شاپوری
روسیه قدرت بزرگی است که در همسایگی ایران قرار دارد. از نظر جغرافیایی، این کشور همواره نزدیک‏ترین قدرت بزرگ به ایران در نظام بین‌‏الملل بوده است. با وجود این نزدیکی جغرافیایی، روابط دو کشور آکنده از خاطرات نامطلوب و تنفرهای تاریخی است که آنها را از هم دور می‌‏کند. چیرگی بر ذهنیت منفی افکار عمومی دو کشور به‏‌ویژه ایرانی‏‌ها نسبت به روس‏‌ها کار آسانی نیست. روابط اقتصادی و تجاری دو طرف نیز در تجارت کلان آنها اهمیت چندانی ندارد. این دو عامل یعنی نگرش افکار عمومی و سطح پایین روابط اقتصادی، بازدارنده‏‌های بزرگی در گسترش و پایداری روابط دو کشور هستند. با این حال، دو طرف در برخی حوزه‏‌های ژئوپلیتیکی و راهبردی، دارای منافع و اهداف مشترکی هستند. البته در این حوزه‌‏ها نیز منافع متفاوت و حتی گاهی متعارض زیادی دارند. بر این اساس، در روابط با روسیه مانند هر رابطۀ دیگری به‌‏ویژه با قدرت‌های بزرگ بهتر است رویکرد حرفه‏‌ای و واقع‏نگرانه‌‏ای بر سیاست خارجی کشورمان حاکم باشد و از هرگونه شوریدگی و شتاب‏زدگی پرهیز شود. هرگونه شتاب‏زدگی می‏تواند مسیر روابط دو کشور را از تعادل خارج کند و به جای نزدیکی بیشتر، بر فاصله‌‏ها میان آنها بیفزاید. به نظر می‌‏رسد پرهیز از نگرش‏‌های سیاست‌‏زده نسبت به روابط با قدرت‌‏های بزرگ و پیگیری سیاست خارجی عمل‏گرایانه و منافع‌‏محور در رابطه با این قدرت‌‏ها، بیشتر به منافع و امنیت ملی ایران کمک می‏‌کند.
جنگ اوکراین و پیامدهای آن بر نظام بین‏‌الملل/ مهدی شاپوری
جنگ اوکراین شروع مرحلۀ جدیدی از تنش و هماوردی میان قدرت‏‌های بزرگ است و پیامدهایی در حوزه‌‏های مختلف برای نظام بین‏‌الملل در پی خواهد داشت. به نظر می‏‌رسد در این هماوردی، نظم لیبرال تقویت خواهد شد. اقتصاد جهان در کوتاه‌‏مدت و حتی میان‏‌مدت آسیب جدی خواهد دید، اما در بلندمدت اقتصاد روسیه در صورت ادامۀ روند کنونی با چالش‏‌ها و مشکلات اساسی مواجه خواهد شد. جنگ اوکراین برای ایران فرصت‏‌هایی ایجاد می‏‌کند؛ ازجمله بازیابی و تقویت حضور در بازارهای انرژی، اما تضعیف اصل حاکمیت ملی برای ایران نمی‌‏تواند مطلوب باشد. ضمن اینکه این تهدید نیز وجود دارد که منافع ملی ایران در رقابت قدرت‏‌های بزرگ آسیب ببیند؛ به‌ویژه اگر درس‏‌های تاریخ معاصر را فراموش کنیم.
نگاه دیگران: پیامدهای تغییر اقلیم برای اطلاعات نظامی/ شیرا افرون و دیگران/ ترجمه سمیه ملک‌مکان
به موازات پویش‌ جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، جوامع دفاعی سراسر جهان هم تلاش‌هایشان برای مواجهه با تغییر اقلیم را بیشتر کرده‌اند. در این چارچوب، آنچه به‌ویژه قابل‌توجه است گزارش‌های اخیر پنتاگون و جامعه اطلاعاتی ایالات متحده در مواجهه با چالش‌های امنیت ملی مرتبط با بحران اقلیم، و به‌ویژه دعوت آن‌ها برای اقدام اطلاعاتی اساسی بیشتر در این حوزه است.
کتاب ماه: سال‌نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران؛ تحولات راهبردی ۱۴۰۰، چشم‌انداز ۱۴۰۱
در این نوشتار، دوازدهمین شماره کتاب مرجع «سالنمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران» معرفی شده است. این کتاب به تبیین تحولات راهبردی سال ۱۴۰۰و چشم‌انداز سال ۱۴۰۱در حوزه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.


نظریه، فرانظریه و مفاهیم در روابط بین‌الملل

نظریه، فرانظریه و مفاهیم در روابط بین‌الملل

نظریه‌‏ها و مفاهیم، هویت رشته روابط بین‏‌الملل را شکل می‌‏دهند. بدون استفاده از نظریه‌ها شناخت نظام‌مند تحولات پیچیده روابط بین‌الملل مسیر نیست. نظریه‌‏ها در تبیین دنیای روابط ‌بین‌الملل به ما کمک می‌کنند و در همه حوزه‏‌ها وجود دارند. بنابراین هدف اصلی این نوشتار پرداختن به مفهوم نظریه و ارتباط آن با مسائل فرانظری و همچنین بررسی تحول مفاهیم و تکثر معنایی در رشته روابط بین‌‏الملل است. امید است که کتاب حاضر بتواند خلأ آثار نظری موجود را تا حد امکان برطرف کند و برای پژوهشگران این رشته مفید باشد. نظریه‌ها و مفاهیم نظری به ما نشان می‌دهند چه چیزهایی را به‌‏عنوان روابط ‌بین‌الملل تلقی کنیم، چه چیزهایی را مهم بدانیم، چگونه به آن‏ها نگاه کنیم و سرانجام چگونه آن‏‌ها را بفهمیم و تبیین کنیم.

نویسنده: الهام رسولی ثانی‌آبادی

ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی

نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰

قیمت: ۶۸۰.۰۰۰ ریال

شابک: ۰-۱۰-۵۷۱۶-۶۲۲-۹۷۸

برای اطلاعات بیشتر و خرید کتاب «نظریه، فرانظریه و مفاهیم در روابط بین‌الملل» کلیک کنید

خرید و دانلود ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۱۸

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ‌۱۱۸ – بهمن ۱۴۰۰

در شماره ۱۱۸ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

طبقه اجتماعی و امنیت ملی: تحلیل طبقاتی سیاست‌‏های کلان در سال ۱۴۰۰/ علیرضا رحیمی
در ماه‌‏های گذشته گردهم‌‏آیی‏‌های اعتراضی قشرها و گروه‌‏های اجتماعی گوناگون – از کارگران و معلمان گرفته تا کشاورزان و جانبازان- روندی فزاینده داشته است. برخی سیاست‌‏های درپیش‏‌گرفته شده نیز اگرچه با هدف بهبود روندها در دستور کار قرارگرفته‌اند ولی به باور بسیاری از کارشناسان می‏‌توانند دامنه نارضایی‌‏ها را گسترده‌‏تر کنند. ازآنجاکه واکاوی رویکردهای کلان طبقات اجتماعی در شناسایی روندهای امنیت ملی کارسازی شایسته دارند، گزارش زیر بر بنیاد تحلیلی طبقاتی به نسبت‌‏یابی سیاست‏‌های جاری با خواسته‏‌ها و رویکردهای طبقات اجتماعی در ایران پرداخته و با هدف سازواری سیاست‏‌ها با نیازهای اجتماعی پیشنهادهایی را مطرح کرده است.

موج جدید اعتراضات صنفی در کشور: دلایل، دلالت‌ها و راهکارها/ مجتبی قلی‌پور
ایران در سال ۱۴۰۰، شاهد موج جدیدی از اعتراضات عمدتاً صنفی در سراسر کشور بوده است که ازنظر راهبردی معنادار و شایسته توجه ویژه است. در این نوشتار، ابتدا شواهدی ارائه می‌دهیم که چرا می‌توان از موج جدیدی از اعتراض در گستره کشور سخن گفت، سپس تلاش می‌کنیم برخی دلایل احتمالی خیزش این موج جدید را به بحث بگذاریم. در بخش سوم اهمیت راهبردی این اعتراضات را در مقطع کنونی نشان می‌دهیم و درنهایت برخی توصیه‌های راهبردی برای خروج از این وضعیت و بازگشت فضای آرامش به کشور پیشنهاد می‌کنیم.

کین‌توزی طبقاتی و بحران اخلاقی در جامعه ایران/ محمودرضا مقدم‌شاد
در این یادداشت قصد داریم به بررسی پدیده‌ای ویران‌گر و البته پنهان از انظار در جامعه‌ی ایران، یعنی «کین‌توزی طبقاتی» بپردازیم. در ابتدا توضیحی در رابطه با چیستی کین‌توزی به طور عام و کین‌توزی طبقاتی به طور خاص ارائه می دهیم. سپس ضمن بررسی عوامل و دلایل چرایی بروز این پدیده در ایران، تلاش خواهیم کرد راهبرد و راهکارهایی را برای مهار این بیماری اخلاقی در سطح اجتماع پیشنهاد دهیم که از پیشروی بیش‌تر آن در بدنه‌ی جامعه جلوگیری کند.

حکمرانی فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه موردی طرح‌های پیشنهادی مجلس و دولت برای تمرکز مدیریت نهادهای فرهنگی/مسعود موسوی
حوزه فرهنگ در ایران بس گسترده‎ و فراگیر است، این گستردگی به تعدد نهادهای فرهنگی و فعالیت موازی و درنهایت مدیریت جزیره‎ای حوزه فرهنگ منجر شده است. تعدد مراجع تصمیم‌‎گیر و نهادهای سیاست‌گذار فرهنگی و فقدان الگوی جامع و مدون برای سیاست‌گذاری در بخش فرهنگ، چالش‌‎های فراوانی را در این حوزه ایجاد کرده است. تاکنون برای اصلاح ساختار حکمرانی کشور تدابیر و طرح‌های مختلفی تدوین شده است. طرح مدیریت متمرکز فرهنگی مجلس شورای اسلامی و طرح مدیریت واحد نهادهای فرهنگی که از سوی دولت سیزدهم ارائه شده، جدیدترین تدابیر در این خصوص است. در مقاله حاضر برآنیم تا با بررسی مسائل ساختار حکمرانی فرهنگی کشور و نیز ویژگی‎های این طرح‎ها، به الزاماتی که برای اصلاح حکمرانی فرهنگی کشور نیاز است، بپردازیم.

بحران آب و ناگزیری بازتوزیع جمعیت در ایران/ مراد کاویانی‌راد
توزیع مناسب و متعادل جمعیت پیوند سرراست و درهم‌تنیده‌ای با امنیت و توسعه دارد. طی چند دهه گذشته برخاسته از دگرش‌های اقلیمی و افت شدید منابع آب زیرزمینی، سرزمین خشک و کم بارش ایران وارد دوران بی‌آبی ماندگار شده که پایانی بر آن دیده نمی‌شود و البته مصرف آب نیز رو به فزونی نهاده است. بیشینه جمعیت کشور نیز به‌صورت نامتعادل در شهرها و جاهای مهاجرپذیری سکونت گزیده‌اند که منابع آب موجود کمتر از نیازهای فزاینده آبی است. ازاین‌رو، قلمروداری این‌گونه شهرها و جاها دست‌کم در بخش فراهم‌سازی آب درگیر ناآرامی و چالش‌های پایدار امنیتی خواهد بود. ازاین‌رو، وضعیت کنونی توزیع جمعیت کشور نیازمند بازنگری و بازتوزیع است. نوشتار پیش رو، بر آن است که وضعیت پراکنش منابع آب را با نگرش به توزیع جمعیت کشور بکاود و آن بخش از مناطق کشور را که گنجایش و توانش جمعیت‌پذیری بیشتری دارند بشناساند.

پیامدهای امنیتی پالایشگاه تهران برای کلان‌شهر تهران/ حسن صدرانیا؛ امیر فوقانی
جنوب شرق تهران به‌عنوان منطقه انرژی نام‌گرفته است و مجموعه‌ای از مراکز تولید انرژی در آن واقع هستند. حدود پنجاه سال از فعالیت پالایشگاه تهران در این منطقه می‌گذرد و از اوایل دهه هشتاد تاکنون گزارش‌های متعددی از پیامدهای زیست‌محیطی این پالایشگاه در آلوده کردن منابع آب زیرزمینی و خاک به مواد نفتی منتشرشده است. حادثه بیروت در سال ۱۳۹۹ و حادثه آتش‌سوزی در پالایشگاه تهران در خردادماه ۱۴۰۰ تا حدودی مسئولین را نسبت به خطراتی که ممکن است این پالایشگاه برای کلان‌شهر تهران داشته باشد نگران کرده است. این نوشتار تلاش دارد تا ابعاد مختلف پیامدهای امنیتی پالایشگاه تهران برای کلان‌شهر تهران را تبیین کند.

تهدید ایمنی غذایی در ایران: زمینه‌ها و پیامدها/ مراد کاویانی‌راد
فرایند ایمنی غذایی شهروندان از کِشت محصول تا سر سفره، همواره درگیر چالش‌هایی است که هزینه‎های کلانی بر تندرستی و بهداشت جامعه تحمیل می‎کند. نود و پنج درصد محصولات کشاورزی ایران بدون هیچ گونه پایش و ارزیابی از سرِ زمین کشاورزی بر سر سفره مردم می‌نشیند. طی چند ماه گذشته گزارش‌های پیونددار با برگشت فراورده‎های صادراتی بخش کشاورزی، مردم را در مورد ایمنی محصولات کشاورزی در بخش سموم و کودشیمیایی حساس کرد و کارگزاران این بخش نیز با فرافکنی در این باره خود را پاسخ‎گو ندانستند. رخدادی که پیامد آن بدگمانی مردم و از دست دادن بازارهای صادراتی و بدنام‎سازی کشور است. نوشتار پیش رو بر آن است که زمینه‌ها و پیامدهای تهدید ایمنی غذایی در کشور را بررسی و واکاوی کند.

انتخابات پارلمانی عراق و تشکیل دولت جدید؛ تداوم یا تغییر؟/ طیبه خطیبی
انتخابات پارلمانی عراق که در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱ برگزار شد با کاهش آرای گروه‌های شیعی نزدیک به ایران و پیشتازی جریان صدر همراه بود. برگزاری زودهنگام این انتخابات و نتایج آن تا حد زیادی متأثر از اعتراضات سال ۲۰۱۹ بود. آیا کاهش آرای این گروه‌ها به معنی کاهش اثرگذاری آنان در عرصه سیاسی و کاهش نفوذ جمهوری اسلامی ایران در عراق نیز هست؟ به نظر می‏رسد در بلندمدت موفقیت و پایداری هر جریان سیاسی در عراق به نسبتش با مطالبات اکثریت مردم عراق و کارآمدی آن جریان در تحقق این مطالبات بستگی خواهد داشت.

نگاه دیگران: ایران در آستانه سال ۲۰۲۲ و نگاه اندیشکده‏‌های خارجی/ امین پرتو
تأثیر متغیر وضعیت اقتصادی و معیشتی بر ناآرامی و اعتراضات داخلی در ایران مدت‏ها است که مورد توجه اندیشکده‌‏های مختلف قرار دارد. تحلیل نسبت میان این دو متغیر و پیش‌بینی روند آتی تحولات هر دو حوزه اقتصاد و ثبات داخلی در ایران، محل بحث اندیشکده‌‏های مختلف قرار دارد و در آستانه ورود به سال ۲۰۲۲ و برای پیش‌بینی سال جدید میلادی، مورد توجه واقع شده است. همین‌طور چهار سال پس از ناآرامی‏‌های سال ۱۳۹۶ در حوزه زنان، وضعیت این اعتراضات هم مورد توجه این اندیشکده‌‏ها قرار گرفته است. در این شماره به بررسی دو مورد از این تحلیل‏‌ها خواهیم پرداخت.

نگاه دیگران: معنا و مفهوم پیوستن ایران به سازمان همکاری شانگهای/ بخشعلی بایراملو
سازمان همکاری شانگهای در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۱ پیشنهاد عضویت ایران به‌عنوان عضو اصلی را به تصویب رساند. این سازمان که با عضویت ۵ کشور در سال ۱۹۹۶ شکل گرفت، امروزه تعداد اعضای آن به ۱۸ عضو رسیده است. سازمان همکاری شانگهای نه‌تنها بر اساس روندهای بین‌المللی گسترش یافته بلکه مطابق با نیازها به گسترش اعضا ادامه می‌دهد. با عضویت جمهوری اسلامی، سازمان همکاری شانگهای کشور بزرگی از جهان اسلام را به عضویت پذیرفته که می‌تواند سود و منافع سرشاری برای دو طرف داشته باشد.

کتاب ماه: جهان از نگاه چین/ مهدی شاپوری
رشد اقتصادی پرشتاب چین در چهار دهۀ گذشته، به بحث‌‏ها در مورد پیامدهای راهبردی خیزش این قدرت نوظهور برای نظم بین‌‏المللی دامن زده است. به‌موازات رشد اقتصادی و تغییر چهرۀ چین از کشوری فقیر و عقب‏‌مانده به کشوری که شتابان در مسیر توسعه حرکت می‏‌کند، جهان شاهد افزایش روزافزون قدرت نظامی این کشور و گام‏‌های آرام آن در راستای قدرت‏‌افکنی در سطح منطقه‌‏ای و جهانی است؛ به‌طوری‌که آمریکا به‏‌عنوان ابرقدرت نظام بین‌‏الملل بعد از جنگ سرد، احساس خطر کرده و به چین به‏‌عنوان چالش اصلی پیش روی خود می‌‏نگرد. چند سالی است که مهار چین به دغدغۀ اصلی سیاستمداران آمریکایی از هر دو حزب دموکرات و جمهوری‏خواه تبدیل شده است. در کتاب «جهان از نگاه چین» نویسنده (فو یینگ) که دیپلماتی باتجربه و متخصص در رشته روابط بین‌‏الملل‏ است و در سمت‌‏هایی مانند سفیر چین در فیلیپین، استرالیا و بریتانیا، معاون وزیر امور خارجه چین و رئیس کمیتۀ امور خارجی کنگرۀ ملی خلق چین فعالیت کرده، تلاش می‏‌کند نگاه چین به نظم بین‌‏المللی را تبیین کند.


مرزهای امنیت ملی در ایالات متحده آمریکا

مرزهای امنیت ملی در ایالات متحده آمریکا

پرفسور لورا کی دونوهوا استاد دانشکده حقوق دانشگاه جرج تاون واشنگتن دی سی سیاست امنیت ملی را در قالب چهار دوره اصلی بررسی می‎‌کند. دوره اول دوره تأسیس نهاد سیاسی دولت ملی به‌‏عنوان شرط ضروری موجودیت کشور است. در این دوره امنیت ملی به‏‌معنای تضمین تداوم نهادهای سیاسی تأسیس شده بود. دوره دوم دوره توسعه صنعتی و نیز ارتقای نقش ایالات متحده در عرصه بین‌الملل از طریق مشارکت سیاسی، نظامی و اقتصادی است. دوره سوم در واکنش به رشد توتالیتاریسم پدید آمد و به ارتقای سریع امنیت ملی در تقابل با گسترش بلوک شرق انجامید. دوره چهارم با پایان “جنگ سرد” فرا رسید و ابعاد غیرنظامی امنیت ملی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت. امنیت ملی همچنان به‌‏عنوان یک مفهوم کانونی در سیاست امریکا باقی مانده است و به‌‏طور مستمر در حال گسترش است تا سایر تهدیدات مفروض برای سبک زندگی آمریکایی را در بر بگیرد.

نویسنده کتاب، پرفسور لورا کی. دونوهوا (Laura K. Donohue) استاد دانشکده حقوق در دانشگاه جرج تاون شهر واشنگتن دی سی آمریکاست. او هم‌‏اکنون مدیر مرکز امنیت ملی و حقوق این دانشگاه و نیز هم‏زمان مدیر مرکز حریم خصوصی و فناوری است. جدیدترین کتاب او با عنوان “آینده اطلاعات خارجی: حریم خصوصی و نظارت در عصر دیجیتال” توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد در سال ۲۰۱۶ منتشر شد. پرفسور لورا کی. دونوهیو در سال ۲۰۱۶ برنده جایزه حقوق مدنی شیکاگو شد و در نوامبر ۲۰۱۵، دادگاه نظارت اطلاعات خارجی ایالات متحده، بر اساس قانون آزادی آمریکا او را به سِمَت یکی از مشاوران عالی این دادگاه منصوب کرد. از دیگر آثار این استاد حقوق می‌‏توان به کتاب هزینه مبارزه با تروریسم: قدرت، سیاست و آزادی (انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۸) و حقوق ضد تروریسم و نیز حقوق وضعیت اضطراری در بریتانیا ۱۹۲۲-۲۰۰۰ اشاره کرد. پروفسور دونوهوا هم‌‏اکنون عضو مادام‏العمر شورای روابط خارجی آمریکا و نیز عضو هیئت مشورتی مرکز اطلاعات الکترونیکی و حریم خصوصی؛ گزارشگر گروه ویژه عدالت کیفری انجمن وکلای آمریکا و نیز عضو هیئت مدیره کمیته دائمی حقوق و امنیت ملی انجمن وکلای آمریکا است.

آنچه در کتاب « مرزهای امنیت ملی در ایالات متحده آمریکا» می‌خوانید:

بخش اول: تعریف امنیت ملی ایالات متحده آمریکا
بخش دوم: تطور گفتمان امنیت ملی
بخش سوم: بحران قانون اساسی


نویسنده: لورا کی. دونوهوا

مترجم: مهدی رضایی/کاظم تاجیک

چاپ: اول ۱۴۰۰

قیمت: ۸۵۰.۰۰۰ریال

شابک: ۰-۰۳-۵۷۱۶-۶۲۲-۹۷۸

برای اطلاعات بیشتر و خرید کتاب « مرزهای امنیت ملی در ایالات متحده آمریکا» کلیک کنید

مقدمه‌ای بر مطالعات راهبردی

مقدمه‌ای بر مطالعات راهبردی

هدف کتاب حاضر ارائه چشم‌‏اندازی وسیع‌‏تر از رابطه راهبرد و سیاست و نیز سایر ابعاد زندگی انسانی در دو بُعد نظامی و غیرنظامی است. رابطه راهبرد با فرهنگ، دانشگاه، برنامه‌‏ریزی، سیاست‏‌گذاری، عقلانیت و تاریخ در مقالات گردآوردی‏‌شده در این مجموعه بررسی شده است. مجموعه مقالات گردآوری‏‌شده در این کتاب که نوشته برخی از نامدارترین متفکران اندیشه راهبردی معاصر مانند کالین گری و لارنس فریدمن است برای خوانندگان علاقه‏‌مند به حوزه مسائل راهبردی، جنگ، سیاست و امنیت ملی مفید خواهد بود. همچنین برای کسانی که به موضوع جایگاه راهبرد در کشورداری و حکمرانی علاقه‏‌مند هستند، مجموعه حاضر سودمند واقع خواهد شد.

مجموعه حاضر از مقالات نویسندگان برجسته حوزه مطالعات راهبردی ازجمله کالین گری و لارنس فریدمن برگزیده و ترجمه شده است؛ افرادی که هرکدام در جای خود یکی از افراد مؤثر در حوزه مطالعات راهبردی به شمار می‌آیند. برای نمونه کالین اس‌گری نویسنده بریتانیایی-آمریکایی که در فوریه ۲۰۲۰ از دنیا رفت استاد روابط بین‌الملل و مطالعات راهبردی در دانشگاه ریدینگ بود و در همین دانشگاه مسئولیت مرکز مطالعات راهبردی را بر عهده داشت. گری قبل از تأسیس مؤسسه ملی سیاست عمومی در واشنگتن دی سی، در مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی و مؤسسه هادسون کار کرده و در تعدادی از دانشگاه‌های برجسته آمریکا تدریس کرده و در برخی از دولت‌های آمریکا و بریتانیا مشاور بوده است. از این نویسنده تعداد زیادی مقاله و ۳۰ عنوان کتاب در زمینه تاریخ نظامی و مطالعات راهبردی منتشر شده است.

آنچه در کتاب «مقدمه‌ای بر مطالعات راهبردی می‌خوانید:

فصل اول: مطالعات راهبردی جهانی: یک بیانیه/ یزابل دویوستین، جیمز ئی وورال
فصل دوم: از پیروزی و شکست نظامی چه می‏توان آموخت؟/ ویلیام سی فولر، جی آر
فصل سوم: راهبرد کلان در برابر راهبرد اضطراری در…/ یونوت پوپسکو
فصل چهارم: راهبرد کلان در قرن بیستم/ لارنس فریدمن
فصل پنجم: راهبرد نظامی در قرن بیست‏ویکم/ کرستی لارسدوتر
فصل ششم: فرهنگ راهبردی به‌مثابه زمینه تحلیل/ کالین گری
فصل هفتم: قدرت اطلاعات: راهبرد، ژئوپلیتیک و بعد پنجم/ دیوید جی لوندسدیل
فصل هشتم: مطالعات راهبردی و مسئله قدرت/ لاورنس فریدمن
فصل نهم: آیا راهبرد کلان، برنامه‏ای…/ تیری بالزاک، پیتر بامبروسکی و سیمون رایش
فصل دهم: راهبرد در نظریه؛ راهبرد در عمل/ هواستراچان


ترجمه و گردآوری: امین پرتو/سجاد حیدری‌فرد
ناشران: پژوهشکده مطالعات راهبردی
نوبت چاپ: اول ۱۴۰۰
شمارگان: ۱۰۰
قیمت: ۷۸۰.۰۰۰ ریال
شابک: ۸-۰۱-۵۷۱۶-۶۲۲-۹۷۸

برای اطلاعات بیشتر و خرید کتاب «مقدمهای بر مطالعات راهبردی» کلیک کنید