ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۰۴- آذر‌ماه ۱۳۹۹

در شماره ۱۰۴ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

◄ تحلیل راهبردی مطالبات رهبری از دولت‌های نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم / حسن صدرانیا
مطابق اصل ۱۱۰ قانون اساسی، تعیین سیاست‏‌های کلی نظام جمهوری اسلامی ایران پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام و نظارت بر حسن اجرای سیاست‏‌های کلی نظام، از جمله وظایف و اختیارات رهبری به شمار می‏‌آید. در این راستا ایشان سند چشم‌‏انداز بیست ‏ساله، سیاست‏‌های اصل ۴۴ قانون اساسی و سیاست‏های کلی نظام، سیاست‏‌های اقتصاد مقاومتی و … را ابلاغ کرده و در سخنرانی‏‌ها و بیاناتشان نیز به تبیین این سیاست‌‏ها و ضرورت‏‌های اجرایی آن پرداخته‏‌اند.
این نوشتار تنها به مطالعه بیانات ایشان در دیدارهای اعضای هیئت دولت طی سال‏های ۱۳۸۴-۱۳۹۹ توجه کرده و به تحلیل بیانات ایشان در حوزه‏‌های فرهنگ، اقتصاد و علم بسنده کرده است.

◄ اولویت‏‌ها و الزامات مدیریت اقتصادی کشور در یک سال آینده / علی مرندی
در شرایطی که بانک مرکزی برای کنترل تورم می‌بایست اوراق قرضه را از بازار جمع می‌کرد؛ تا نرخ بهره بین‌بانکی افزایش پیدا کند؛ متأسفانه به منظور جبران کسری بودجه دولت اقدام به فروش گسترده اوراق قرضه (تحت عنوان اوراق خزانه اسلامی) کرد.
انسولین وارد شده با ارز دولتی، مجدد به خارج از کشور قاچاق شده و سود سرشاری را نصیب قاچاق‏چیان کرده و از سوی دیگر باعث کمیاب‎شدن انسولین در کشور شده است.
عدم ترخیص کالاها در بنادر و گمرک در شرایط فعلی و با توجه به محدودیت منابع ارزی کشور، می‌تواند به بحران کمبود کالاهای اساسی تبدیل شود.
مواجهه بایدن با مسئله تحریم‌های نفتی با اوباما متفاوت خواهد بود؛ چراکه از عدم برداشتن تحریم‌های نفتی ایران شرکت‌های نفتی آمریکایی منتفع می‌شوند که این مسئله مورد توجه بایدن نیز خواهد بود.

◄ تحولات قضایی؛ از امنیت قضایی تا امنیت اقتصادی / حسن عالی‌پور
برنامه و مصوبه‌های دستگاه قضا نشان از راهبردگرایی دارد. سند امنیت قضایی که در اجرای بند «ب» ماده ۱۲۰ قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵ و به‌ منظور تحقق اهداف بندهای ۶۵، ۶۶ و ۶۷ سیاست‌های کلی قانون برنامه ششم توسعه کشور مصوب ۱۳۹۴ تدوین شده و نیز دستورالعمل نحوه مقابله با ترک وظایف قانونی مدیران و کارمندان و پیش‌گیری از آن نشان می‌دهد که دستگاه قضایی به خوبی آگاه است که چه راهبردهایی را برای حاکمیت قانون، پاسداشت حقوق و مبارزه با فساد بگزیند.

◄ مدیریت صوت و تصویر فراگیر؛ چالش‎ها و راهبردها / سیدمسعود موسوی
در حال حاضر شبکه سینمای خانگی و تلویزیون‎های تعاملی به عنوان رقیب و دگر سازمان صداوسیما محسوب می‎شوند و دست‎اندرکاران این حوزه نگران هستند در صورت تصدی‎گری صداو سیما، امکان تولید محصولاتی که بتواند مخاطب را جلب کند، عملاً از بین برود.
از جمله جنبه‎های مهمی که در مسئله اختلاف صداوسیما و وزارت فرهنگ و ارشاد در حوزه صوت و تصویر فراگیر نادیده گرفته می‎شود، بی‎توجهی به مخاطبان گسترده شبکه نمایش خانگی است. بسیاری از مخاطبین این حوزه، لزوماً مخاطب شبکه‎های صداوسیما نیستند و سلیقه‎ای متفاوت از سلیقه مخاطبان رسانه ملی دارند.

◄ رفتار کارگزاران حکومت و امنیت ملی در عصر اطلاعات / مجتبی قلی‌پور
در سال‌های اخیر، بعضاً رفتار توأم با تحقیر و خشونت یک مأمور برقراری نظم در جامعه، یک کارمند بخش عمومی و به طور کلی یک کارگزار حکومتی سطح خرد با یک شهروند یا مجموعه‌ای از شهروندان، موجبات جریحه‌دارشدن افکار عمومی را فراهم کرده است.
رفتار کارگزاران و مأموران حکومت، حتی در سطوح محلی و خرد، به ویژه در عصری که آن را عصر اطلاعات می‌نامند و ویژگی‌اش همه‌جاگستری ابزارهای ارتباط دیجیتال و قابلیت انتشار ویروسی پیام‌هاست، می‌تواند به راحتی موجب رنجش افکار عمومی و افزایش نارضایتی و خشم میلیون‌ها شهروند شود و حتی همچون جرقه‌ای بر انبار باروت نارضایتی‌ها و سرخوردگی‌های جمعی باشد.

◄ ارزیابی جانمایی مراکز پرخطر در کلان‏شهر تهران چشم‏‌انداز سیاست خارجی و منطقه‌‏ای / مراد کاویانی‌راد
انفجار بندر بیروت در تیرماه گذشته بار دیگر خطرپذیری شهروندان و زیرساخت‌های کشور در برابر پیشامدهای خطرآفرین محیطی برخاسته از جانمایی مراکز پرخطر را فراروی کارگزاران و تصمیم‌گیران آشکار کرد. موقعیت جغرافیایی ایران به‌ گونه‎ای است که این سرزمین را مستعد رخدادها و پیشامدهای محیطی بسیاری کرده است. وضعیتی که با ضعف در مدیریت پیونددار با جانمایی مراکز پرخطر همگانی در ‌شهرهای کشور نیز همراه بوده است. مراکز پرخطر راهبردی و زیرساختی که به واسطه قرارگیری روی حریم گسل‌ها یا در نزدیکی نواحی مسکونی در صورت بروز زمین‌لرزه یا آتش‎سوزی ویرانی و ویران‌سازی‌شان، بازتاب‌های گسترده پیدا و پنهان بسیاری در پی خواهند داشت؛ مراکزی که به ‌واسطه رعایت نکردن شیوه‎نامه‎های انباشت و جانمایی نادرست کالاهای پرخطر و نگاه‌داری در اماکن همگانی می‌توانند سامان و سامانه‌های کلان‏شهرهای کشور را برآشوبند.

◄ چشم‏‌انداز سیاست خارجی و منطقه‌‏ای دولت بایدن و تأثیر آن بر محور مقاومت / مهدی شاپوری
تفاوت رویکرد بایدن با ترامپ نسبت به محور مقاومت در این است که بایدن با وجود اینکه محور مقاومت را عنصری نامطلوب در نظم منطقه‏ای می‏داند، اما برخلاف ترامپ و اطرافیانش، دیگر بازیگران منطقه که متحدان و شرکای آمریکا محسوب می‏شوند را نیز در چالش‏ها و مشکلات منطقه شریک می‏داند.
به احتمال زیاد، در دولت بایدن هم‌زمان به سیاست حمایت حداکثری از متحدان منطقه‌‏ای آمریکا و فشار حداکثری علیه محور مقاومت پایان داده می‏‌شود که البته این نه به معنای پایان حمایت آمریکا از متحدان و شرکای منطقه‏‌ای این کشور خواهد بود و نه به معنای پایان فشار بر محور مقاومت.

◄ سیاست بایدن در خاورمیانه و پیامدهای آن برای ایران / یاسر نورعلی‌وند
از نظر تئوریسین‌ها و مشاوران دولت آینده بایدن، ایالات متحده در خاورمیانه نیاز به رویکرد منسجم، محدود و پایدار مبتنی بر اصول زیر دارد: تعریف محدود و واقع‌بینانه منافع آمریکا در منطقه؛ جایگزینی دیپلماسی و تنش‌زدایی به جای تمرکز بر تغییر رژیم و راه‌حل‌های نظامی؛ رسیدگی به خلاءهای امنیتی از پائین به بالا؛ تجدید نظر در کمک‌های مالی ایالات متحده؛ و تجدید نظر در سیاست خروج نیروهای نظامی از منطقه.
بر پایه راهبرد احتمالی بایدن در خاورمیانه، سیاست وی در قبال ایران سه هدف کلیدی دارد: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌ اتمی و اعمال محدودیت در حوزه موشک‌های بالستیک؛ مقابله با سیاست‌های منطقه‌ای ایران و حرکت به سمت تنش‌زدایی در منطقه با محوریت تنش‌زدایی بین ایران و عربستان. پیگیری اهداف فوق برخلاف دوره ترامپ نه برپایه سیاست یک‌طرفه فشار بر ایران و عقب‌بردن نفوذ آن در هر نقطه از خاورمیانه، بلکه مبتنی بر دیپلماسی متوازن در قبال ایران و رقبای منطقه‌ای‌اش خواهد بود.

◄ دانش فقه و مرجع امنیت / داود فیرحی
◄ تحولات راهبردی ایران در نگاه اندیشکده‌‏های خارجی /مین پرتو

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۰۴ با تخفیف ویژه

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۰۳- آبان‌ماه ۱۳۹۹

در شماره ۱۰۳ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

بازآفرینی سوژه انقلابی؛ کارویژه راهبردی هنر در کلام رهبری/ فرزاد پورسعید
از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی، هنری که می‏‌تواند تجلی‏گاه خلاقیت و زایندگی روح ایرانی باشد، هنری است که فرزند زمانه خویش و بهنگام باشد. بهنگامی نیز در شرایط کنونی جامعه ایرانی، در گرو آن است که هنر، هنر انقلاب و راوی رخداد انقلاب و در تداوم آن، رخداد جنگ تحمیلی و دفاع مقدس باشد. در این میان، هنرمندانی که در جریان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی به مقام سوژگی رسیده‏اند، راوی مناسب‌تری برای آن‌ها هستند.

نسبت راهبردی زبان و ادبیات فارسی و انقلاب اسلامی/ عطاءالله مقدم‌فر
رخداد انقلاب اسلامی ایران از مهم‌ترین رویدادهای اجتماعی و نهادی در دوران معاصر است. انقلابی که به واقع بیش از آنچه تکانه‌ای شگرف در ساختارهای سیاسی باشد، دیگرخواهی‌ای بنیادی است که در درون مردم رخ داده بود. انقلابی که بیش از هر انقلاب دیگر نتیجه تغییر نگرش‌ها و اندیشه آدمی بوده و از این ره‌گذر به سبب مایه‌گیری ادبیات از ژرف‌ترین تجربه‌های بشری، بی‌تردید جنبه‌های سترگی از خود را در ادبیات نمایانده است.

ادبیات فارسی در تمام تاریخ پرشکوه خود زمینه‌ساز دین‌خویی، کار، عقل، نظم، تأمل، عرفان، اندیشه و خرد در جامعه ایرانی بوده و از حیث پراکندن اخلاق در جامعه ایرانی با کمتر حوزه ادبی دیگری در جهان قابل قیاس است. خرید این مقاله

هنر، امنیت ملی و ثبات سیاسی/ رضا صمیم
چه رابطه‌‏ای میان هنر با امنیت ملی و ثبات سیاسی برقرار است؟ این‌پرسشی بنیادی است که در این نوشتار کوتاه آن را در زمینه خاص جمهوری اسلامی طرح کرده‏ و تلاش می‏‌کنیم به آن‌ پاسخ دهیم.

یکی از بهترین شیوه‏‌های برقراری رابطه میان حکومت و مردم بهره‏گیری از نهادهای میانجی برآمده از جامعه است، چراکه در این‌ گونه موارد، رابطه را نه اشخاص و افراد، با امیال و آرزوها و انگیزه‏‌های انسانی و شخصی‌شان که سازمان‏‌ها و تشکل‏‌ها با مجموعه‏‌ای مشخص و شفاف از قوانین و مقررات برقرار می‏‌کنند. خرید این مقاله

هنر موسیقی در جمهوری اسلامی ایران: نکات و تأملات/ امین پرتو
صرف نظر از مسائل فقهی و قانونی، به ارزش و اهمیت هنر موسیقی از حیث راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران کمتر نگریسته شده است.

این مسئله که موسیقی بتواند به بازتولید گفتمان یا ایدئولوژی نظام جمهوری اسلامی یاری برساند، به خودی خود به موسیقی مربوط نیست، بلکه مربوط به کلام به کار رفته در موسیقی باکلام است.

اساساً در دنیای امروز حذف موسیقی ممکن نیست. شاید بتوان کتاب یا فیلم را کلّاً ممنوع کرد، اما موسیقی به سبب همراهی ذاتی با آدمی از نظر ذهنی و صوتی، قابلیت منع مطلق ندارد. از آگهی بازرگانی تا سرگرمی کودکان و ورزش و از دنیای سینما تا سرود ملی و مشق نظام، موسیقی حیات اجتماعی و سیاسی پررنگی دارد.

شوخی‌های جدی؛ تأملی بر کارکردها و دلالت‌های طنز سیاسی در میان ایرانیان/ مجتبی قلی‏پور
طنز سیاسی، مردمی‌ترین و همگانی‌ترین نوع رفتار سیاسی در ایران امروز است. اگرچه نخستین ویژگی طنز، وجه شوخی‌آمیز و غیرجدی آن است، اما امروزه به لطف مطالعات عمیق در مورد طنز  بیش از هر زمانی می‌دانیم که طنز کارکردها و دلالت‌های سیاسی- اجتماعی بسیار جدی دارد. به نظر می‌رسد نخستین کارکرد و علت محبوبیت طنز در جامعۀ ایران این است که طنز به مکانیسمی برای تحمل و بقا تبدیل شده است. این کارکرد را معمولاً کارکرد تنش‌زدایی طنز می‌خوانند. کارکرد احتمالی دوم این است که طنز شیوۀ انتقال پیام مناسب در فضایی است که سخن غیرطنزآمیز هزینه‌های سنگینی دارد. طنز به تعبیری قضاوت شوخ­‌طبعانه است، قضاوتی که بر قاضی آن برای حکمش سخت نمی­‌گیرند. کارکرد محتمل سوم طنز در جامعۀ ایران این است که طنز تبدیل به زبان مشترک گروه­‌ها و اقشار جامعه با هدف به اشتراک گذاشتن درد مشترک شده است.

برآورد امنیتی فضای مجازی در ایران؛ نبایدها و بایدها/ سید مسعود موسوی
حاکم‌بودن نگاه سلبی و تهدید‎محور نسبت به فضای مجازی اصلی‎ترین مسئله در ارتباط با این موضوع در کشور ما محسوب می‎شود که به نوعی بر مسائل دیگر سایه انداخته است. نبود حکم‌رانی یکپارچه در حوزه فضای مجازی، از مهم‎ترین مسائل این حوزه محسوب می‎شود. لازمه‌ حضور فعال و تأثیرگذار در فضای مجازی، «تمرکز در تصمیم‌گیری»، «جدیت در اجرا بدون از دست دادن زمان»، «هماهنگی میان دستگاه‌ها» و «پرهیز از موازی‌کاری و تعارض» است. کمبودها و نواقص موجود در زمینه فنی و تکنولوژیک از جمله مسئله‎های مهم کشور در حوزه فضای مجازی است. به رغم ضریب نفوذ بالای فضای مجازی و اینترنت در کشور، امکانات و زیرساخت‎های بخش ارتباطات، به ویژه در سال‎های اخیر به اندازه لازم توسعه نیافته‎اند. این کمبود و نقیصه، در بزنگاه‌هایی چون بحران کرونا به شکل بارزی آشکار شد.

میراث فرهنگی و امنیت ملی/ فرزاد پورسعید
گزارش حاضر بر آن است که بر جایگاه و قابلیت‌های میراث فرهنگی به منزله یکی از مناسبترین، کم‌هزینه‌ترین و فراگیرترین مؤلفه هویت ایرانی در جهت حفظ و ارتقاء ضریب امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تأکید نماید. بر این اساس، نوشتار حاضر در پی پردازش پاسخی درخور به این پرسش محوری است که میراث فرهنگی واجد کدام قابلیت‌ها و توان‏مندی‌ها برای تأمین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در ابعاد ملی و فراملی است و چگونه می‌توان از این ظرفیت‌ها بهره‌برداری کرد؟ خرید این مقاله

نگاه دیگران؛ انعکاس بحران قره‌‏باغ و انتخابات آمریکا در مسائل داخلی ایران/ امین پرتو
«بنیاد دفاع از دموکراسی» (موسوم به اف.دی.دی) بر روی فرصت‏های موجود در مخاصمه قره باغ برای آمریکا به منظور ایجاد بی‏ثباتی در ایران تأکید کرده است. به این سبب که جمعیت آذری تُرک‌زبان در مرز با باکو مستقر هستند، بهترین فرصت برای آمریکاست که از آن برای فشار بر ایران استفاده کند. به خصوص طرح «گوبل» (اتصال خاک اصلی باکو به نخجوان در ازای اتصال ارمنستان به قره باغ) مورد تأکید قرار گرفته است.

مؤسسه صهیونیستی بگین- سادات پنج متغیر تغییرات قلمرو، هویت، اقتدار، رقابت منطقه‌‏ای و جهانی و در نهایت امنیت فیزیکی ایران را متأثر از مخاصمه قره باغ می‏‌دانند. نویسندگان، ادعا می‎‏کنند سخنان مقامات ایرانی، حاکی از آن است که ظاهراً برخی از آن‌ها اصلاً خبر ندارند در قره‌‏باغ چه خبر است و یا اینکه خود را به آن راه می‏‌زنند. به باور این تحلیل، در جامعه امنیتی و نظامی و سیاسی ایران موضع یکسانی در برابر بحران قره باغ وجود ندارد.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۰۳ با تخفیف ویژه

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی 101

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۰۲- مهرماه ۱۳۹۹

در شماره ۱۰۲ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

جایگاه امنیت در برنامه هفتم توسعه/فرزاد پورسعید
در سال پایانی اجرای قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و در آستانه تدوین برنامه هفتم، نوشتار حاضر به تبیین جایگاه مفهوم امنیت و مقولات مرتبط با آن در تدوین قانون برنامه هفتم توسعه پرداخته و توصیه‏‌های راهبردی لازم را به تدوین‌‏کنندگان برنامه مذکور ارائه می‏‌کند.

درس‌آموخته‌های یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی/علیرضا رحیمی/ حسن صدرانیا
این گزارش تلاش کرده با محوریت درس‌‏آموخته‌های انتخابات اخیر مجلس و بررسی ساختاری علل کاهش مشارکت، راهبردهایی را نیز برای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ارائه دهد.
در این نوشتار ۲۴ عامل مؤثر در کاهش مشارکت با روش تحلیل ساختاری با استفاده از نرم‏افزار میک‌مَک مورد مطالعه قرار گرفته است.

رهاشدگی افکار عمومی؛ پیامدها و الزامات مدیریتی/سعید صادقی جقه
افکار عمومی جایگاهی بی‏‌بدیل در حکم‏رانی معاصر داشته و بی‏‌توجهی به آن می‏‌تواند علاوه بر افزایش هزینه اجرای سیاست‏‌ها و برنامه‏‌ها، زمینه‌‏های تضعیف مشروعیت سیاسی و به تبع آن بی‏‌ثباتی سیاسی را فراهم کند.
امروزه بسیاری از رویدادها به مراجعی در داخل یا بیرون حاکمیت نسبت داده می‏‌شوند که تا حد زیادی غیرقابل مشاهده‌‏اند و شهروندان عادی نمی‏‌توانند درک کنند چه اتفاقی، به دست چه کسی در حال رقم‏‌خوردن بوده و کشور به کدام سمت در حال حرکت است. بدیهی است که در چنین وضعیتی، در هنگامه‌‏های خطر به سختی می‌‏توان شهروندان را به مشارکت ایثارگرانه در امور جامعه ترغیب کرد.

تحریم‌های مالی و سیاست خارجی آمریکا؛ دلالت‌ها برای ایران/وحید نوری
گزارش حاضر به تشریح بنیان‌های تحریم‌های مالی در سیاست خارجی ایالات متحده و دلالت‌های آن برای جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. این دلالت‌ها نشان می‌دهد تا آینده میان‌مدت، احتمال سقوط دلار و در نتیجه شکست هژمونی آمریکا در کاربست تحریم‌های مالی، متصور نیست.

نقش سیاست خارجی در امنیت داخلی ایران/مهدی شاپوری
در ایران، نظر برخی از مقامات، تصمیم‏‌گیران و نخبگان این است که سیاست خارجی نباید بر امنیت داخلی تأثیر بگذارد. بنابراین، بر تفکیک و مصون‏‌سازی مسائل داخلی از نظام بین‌‏الملل و سیاست خارجی تأکید دارند. خرید این مقاله

تحولات عراق و رقابت ژئوپلتیک ایران و آمریکا/امین پرتو
آخرین برآوردها از جمله برآورد مؤسسه بروکینگز از وضعیت عراق آن است که سال ۲۰۲۰ امن‏ترین سال عراق از زمان سقوط صدام در سال ۲۰۰۳ تا کنون بوده است. شاخص‌‏های اقتصادی و رفاهی عراق به صورت غیرقابل مقایسه‏‌ای نسبت به آن زمان تا کنون بهبود یافته‌‏اند.

آشکارسازی روابط امارات و رژیم صهیونیستی؛ پیامدها، چشم‌‏انداز و توصیه‏‌ها/وحیده احمدی
در این گزارش، با توجه به اینکه عادی‏‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی با کشورهای مهم حوزه خلیج فارس، منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را متأثر خواهد ساخت، به پیامدهای مهم این رویداد برای کشورمان، چشم‏‌انداز روابط این رژیم با کشورهای عربی و توصیه‌‏های راهبردی تأثیرگذار در این حوزه، پرداخته خواهد شد.

فعال‌سازی مکانیسم ماشه و پیامدهای آن برای ایران/یاسر نورعلی‌وند
ایالات متحده آمریکا در مسیر فعال‌سازی مکانیسم ماشه، دو راه بیشتر پیش روی خود نمی‌بیند: نخست، اقناع سایر اعضای برجام؛ دوم، بدون نیاز به اقناع سایر طرف‌های برجام و به صورت یک‌طرفه و یکجانبه و با رویکردی مبتنی بر زور و فشار.

انتخابات آمریکا و چشم‌انداز آن/محمود یزدان‌‏فام
انتخابات آمریکا در ۱۳ آبان نقطه عطفی در تاریخ این کشور است. این انتخابات می‎تواند موجب تداوم رویکرد و سیاست ترامپ یا پایانی بر یکجانبه‌گرایی و فردی‏شدن سیاست در آمریکا و بازگشت به روال مرسوم گذشته باشد.

ایران در نگاه اندیشکده‌‏ها و تحلیل‏گران خارجی/امین پرتو
مطابق با مقاله فارین افرز، نقاط قوت سپاه یکی ایجاد رعب در دل دشمن و در عین حال جلب محبت مردم و نیز تبلیغات موفق در زمینه معرفی خدمات سپاه به افکار عمومی (مبارزه با داعش و شکست آن، حفظ امنیت کشور، اردوهای جهادی در مناطق محروم و کمک غذایی و دارویی به ۳٫۵ میلیون خانوار فقیر در بحران کرونا) بوده است.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۰۲ با تخفیف ویژه

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی 101

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۰۱- شهریور ۱۳۹۹

در شماره ۱۰۱ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

توافق‌نامه ۲۵‌ساله ایران و چین، الزامات و پیامدها/حسن صدرانیا
در سال ۱۳۹۴ و هم زمان با امضای توافق نامه برجام میان ایران و گروه ۵+۱، جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین با امضای بیانیه‏‌ای، زمینه همکاری راهبردی ۲۵ساله‏ای را پی‏‌ریزی کردند. این تلاش‌ها در حال حاضر به یک تفاهم‏‌نامه راهبردی ۲۵ساله میان دو کشور در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، امنیتی-دفاعی و … منتج شده است.

دیدگاه‌‏ها درباره تفاهم‏‌نامه همکاری ایران و چین و الزامات مدیریت افکار عمومی/سعید صادقی جقه
اخبار مربوط به تهیه و تدوین «برنامه همکاری‏‌های جامع ۲۵ساله ایران و چین» در تیرماه ۱۳۹۹، واکنش‏‌ها و مباحث بسیاری را در فضای سیاسی و اجتماعی کشور ایجاد کرد. بی‏‌اطلاعی و سپس نحوه آگاهی ناگهانی افکار عمومی از طریق رئیس جمهور سابق و عضو مجمع تشخیص مصحلت نظام که آن را «خیانت» و «فروش کشور» نامید، از مهم‏ترین چالش‌‏های مرتبط با این تفاهم‏‌نامه بود.

ارزیابی موضع‌گیری بازیگران مهم در قبال قرارداد ۲۵ساله ایران- چین/امین پرتو
پیوند راهبردی بلندمدت میان ایران و چین، از دیدگاه هند به منزله گسستن کامل تهران از دهلی نو است و هند دیگر به ایران به عنوان کشوری بی‌طرف در رقابت و تقابل خود با چین نگاه نخواهد کرد. هند، اتحاد راهبردی ایران و  چین را به منزله افزایش عقبه راهبردی پاکستان در نظر خواهد گرفت. با اضافه‌شدن ایران به محور چین، هند فشار بیشتری از ناحیه غرب خود احساس خواهد کرد. به همین سبب هند نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به سمت آمریکا، رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی را دنبال خواهد کرد.

جایگاه راهبردی قرارداد ایران و چین در نظم منطقه‌‏ای و بین‌‏المللی؛ سناریوها و پیامدها/مهدی شاپوری
در سطح منطقه‌‏ای، یکی از سناریوها این است که چین به‏ طور جدی از ایران پشتیبانی کند و با این کار، در یک طرف رقابت‏‌های منطقه‏‌ای بین محورهای قدرت در منطقه قرار بگیرد. در این صورت، هزینه‌‏‏های قابل توجهی متوجه منافع چین خواهد شد؛ چون باعث می‏‌شود رقبا و دشمنان ایران در منطقه که روابط اقتصادی و تجاری گسترده‌‏ای با چین دارند، در روابط خود با پکن تجدید نظر کنند. سناریوی دوم این است که چین در توافق راهبردی خود با ایران بر حوزه‏‌هایی برای همکاری تأکید کند که حساسیت رقبا و دشمنان ایران در منطقه برانگیخته نشود. سناریوی سوم این است که چین انعقاد یا اجرای توافق راهبردی با ایران را مشروط به تغییراتی در سیاست‏های منطقه‌‏ای جمهوری اسلامی ایران بکند.

راهبرد چین در قبال قرارداد با ایران/ گروه مطالعات بین‌الملل
سکوت دولت چین و رسانه‏‌های رسمی یا نزدیک به حزب کمونیست چین در قضیه قرارداد راهبردی با ایران، روش سنتی و تکراری چین در رابطه با قراردادهای دوجانبه با دیگر کشورهاست. برای چین رازداری و پنهان‏‌کاری در مورد قراردادهای اقتصادی، راهی برای مقابله با اقدامات رقبا، کسب موقعیت برتر در مذاکرات اقتصادی دیگر، خنثی‌سازی اقدامات تحریمی آمریکا و نیز اجتناب از رویارویی با مخالفت داخلی یا زیست‌محیطی در کشورهای میزبان است.

درس‌های سیاست استفاده از قدرت موازنه‌ساز در تاریخ معاصر ایران/عبداله قنبرلو
گرایش دولت ایران طی دهه‌های اخیر به همکاری با چین و روسیه و به خصوص برنامه همکاری راهبردی اخیر ۲۵ساله ایران با چین جدیدترین نمودهای سیاست موازنه‌سازی قلمداد می‌شوند. از مطالعه تحولات روابط ایران و قدرت‌های بزرگ طی دو سده اخیر می‌توان به نتایج جالب توجهی در خصوص کارایی سیاست موازنه‌سازی و خصوصاً گرایش به قدرت سوم دست یافت. سیاست‌های موازنه‌سازانه توسط سران ایران نتوانست از تحمیل معاهده‌هایی چون گلستان، ترکمن‌های و پاریس ممانعت به عمل آورد و قدرت‌های سوم مثل آمریکا و آلمان را وارد معادلات سیاسى خود کند. نبود سابقه استعمارى این دو قدرت در ایران مهم‌ترین عامل توجه ایران به این دو قدرت نوظهور بود؛ اما آن‌ها نیز تمایلی به درگیری با بریتانیا و روسیه نداشتند.

توافق راهبردی ایران و چین و مسئلۀ تحریم‏‌های آمریکا/گروه مطالعات بین‏‌الملل
آمارها و شواهد نشان می‏دهد در دو دهۀ گذشته، چین انتخاب ناگزیر ایران در شرایط تحریم بوده است. چین در طول دو دهۀ گذشته عملاً نقش مهمی در کاهش تأثیر تحریم‏‌های بین‏‌المللی و یکجانبۀ آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران ایفا کرده؛ به ‏طوری که اگر این کشور چنین نقشی را بازی نمی‏‌کرد، مشخص نبود آیا جمهوری اسلامی ایران می‏تواند جایگزین‏‌های دیگری به جای شرکای تجاری سابق خود پیدا کند یا خیر؟ اما اینکه آیا چین توان و ارادۀ ایفای نقشی فراتر از این در راستای کاهش بیشتر تأثیر تحریم‏‌ها بر ایران را دارد یا خیر، محل بحث است.

تأثیر توافق‌نامه استراتژیک ایران و چین بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران/یاسر نورعلی‏‌وند
توافقنامه جامع راهبردی با چین برای ایران که تحت شدیدترین تحریم‌های ایالات متحده قرار دارد و مناسبات آن با غرب به بن‌بست خورده، ضرورت استراتژیک است. با این حال، این ضرورت استراتژیک باید با محاسبات دقیق استراتژیک تعقیب و پیگیری شود. مناسبات راهبردی در دو نوع مشخص قابل شناسایی است: ۱) اتحاد راهبردی؛ و ۲) مشارکت راهبردی. این دو تأثیرات بسیار متفاوتی در شیوه تعقیب و کسب منافع ملی، مقابله با تهدیدها و چالش‌ها، راهبردها و رویکردهای سیاست خارجی و الگوهای دوستی و دشمنی در روابط خارجی کشورها دارد.  

راهبرد جمهوری اسلامی در روابط با چین/محمود یزدان‌فام
همکاری راهبردی ایران و چین برای برای منافع ملی جمهوری اسلامی ایران‌ زمانی مفید است که منحصر به چین نباشد. جمهوری اسلامی ایران‌ در کنار تلاش برای نهایی و عملیاتی‏شدن همکاری راهبردی با چین، باید به جد به دنبال تعمیم این نوع همکاری‌ها به سایر کشورهای جهان باشد. متن پیش‌نویس نشان‏دهنده شکل‌گیری نوعی انحصار در فعالیت‌های اقتصادی چین در اقتصاد ایران است. مقامات و تصمیم‌گیرندگان ایران باید از شکل‎گیری هر گونه انحصار در روابط خارجی اجتناب کنند که باتعمیم مذاکرات به همه قدرت‌ها و گسترش همکاری سیاسی و اقتصادی با تعداد بیشتری از دولت‌های جهان میسر می‌شود.

قرارداد همکاری راهبردی ایران و چین در نگاه اندیشکده‌‏های خارجی/امین پرتو
– به باور پژوهشکده امنیت ملی رژیم صهیونیستی، چین تمایلی به اتحاد نظامی با ایران ندارد، بلکه به دنبال حفظ موازنه در رابطه با ایران و کشورهای عربی خلیج فارس و نیز رژیم صهیونیستی است. – به باور این پژوهشکده، به رغم ریسک‏‌های زیادی که چین در امضای این قرارداد با آن مواجه است، در صورت اجرایی‌شدن، دریچه تنفسی مهمی برای اقتصاد ایران گشوده می‏‌شود تا از فشار اقتصادی حاصل از تحریم آمریکا نجات یابد.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۰۱ با تخفیف ویژه

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۱۰۰ – مرداد ۱۳۹۹

در شماره ۱۰۰ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

لزوم حفظ و تقویت انسجام ساختاری و آرامش در فضای سیاسی/ گروه مطالعات ایران
آغاز به کار دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی با تحرک فضای سیاسی کشور همراه شده که البته گاه به مرزهای التهاب کشیده می‏شود. از همین رو، حفظ انسجام ساختاری در میان نهادهای حاکمیتی و تقویت آرامش سیاسی کشور اهمیتی دوچندان یافته است. سئوال از رئیس ‌جمهور از موضوعات چالش‏برانگیزی بود که با طرح مسائلی نظیر نزدیک‏شدن کشور به پرتگاه، لزوم عزل رئیس جمهور همانند نخستین رئیس جمهور، عمل‌نکردن به توصیه‏های رهبری، عملکرد شبیه به یک نفوذی و… حاشیه‏ساز شد. در دیدار ویدئویی نمایندگان مجلس با مقام معظم رهبری، ایشان ضمن تأکید بر حق سئوال و تفحص نمایندگان، توهین و دشنام و انتساب بعضی صفات به دولتمردان را نه تنها غیرمجاز، بلکه بعضاً حرام شرعی اعلام کردند.

حوادث رخ‏داده در زیرساخت‏‌های حساس کشور/ گروه مطالعات ایران
نگاهی به نوع حوادث مزبور نشان می‏دهد در یک سو، حادثه در نطنز و خجیر، ماهیّتاً امنیتی و نظامی است و پیشتر هم تأسیساتی مشابه مورد اعمال خرابکارانه دشمن قرار داشته‏اند و در سوی دیگر، به جز صرف وقوع حادثه ممکن است تأسیساتی (برقی یا نفتی) از سوی رژیم صهیونیستی یا آمریکا، برای تلافی یا بازدارندگی در برابر اقدامی از سوی ایران در آینده، مورد اقدام خرابکارانه قرار گرفته باشند. شایعات مربوط به حمله سایبری علیه تأسیسات آبی رژیم صهیونیستی و سپس افشای فرمان دو سال قبل ترامپ به سازمان سیا، در مورد انجام حملات سایبری تخریبی با دست باز با ذکر نام ایران، احتمال تحرکات دشمن را بسیار جدی کرده است.

سازمان ثبت اسناد و املاک؛ چالش‏‌ها و ضرورت اصلاحات/ گروه حقوق و امنیت ملی
روی کار آمدن آیت ‏الله رئیسی در کسوت ریاست محترم قوه قضائیه، یکی از فرصت‏‌های مغتنم برای سامان‏دهی به سازمان ثبت اسناد و املاک و رفع کاستی‏‌های این سازمان، به ویژه حوزه‏‌ها و شعب ثبتی است، به ویژه آنکه وضع موجود این سازمان، تأثیر نامطلوبی در چهره کارآمدی نظام دارد. جدا از کمبود نیروی انسانی کارآمد، نبود فناوری‌‏های نوین و ضعف بعد الکترونیکی‏ کردن امور، از مهم‏ترین دلایل افزایش حجم کار و مطول‏ شدن امور و در نتیجه نارضایتی هم پرسنل ادارات و هم شهروندان است.

مقابله با فساد کارگزاران؛ چالش‌‏ها و راه‌کارها/ سعید صادقی جقه
رویدادهای سیاسی و نیز حواشی و جزئیات افشاشده در برخی از دادگاه‌‏های مفسدین اقتصادی، همانند تیغی دولبه، قابلیت‏‌های آسیب‏زا نیز دارد. شکست برنامه‏‌های مبارزه با فساد، می‏‌تواند از یک طرف، سرمایه‏ اجتماعی را به سرعت فرسوده ساخته و نابود نماید و از سوی دیگر، شهروندان را برای یافتن روزنه‏‌هایی برای بهره‌‏مندی حداکثری از فرصت‏‌های مالی فسادآمیز ترغیب نماید.

سازمان‌های مردم‌نهاد؛ از مشارکت اجتماعی تا انفعال/ گروه مطالعات ایران
گزارش پیش رو به این مسئله می‌پردازد که چرا با وجود به ‌رسمیت‌ شناختن سازمان‌های مردم‌نهاد از سوی نهادهای سیاست‏‌گذار و تأکید بر گسترش و توسعه این سازمان‌ها، به تدریج شاهد به حاشیه ‌رانده ‏شدن و کم‏رنگ‌شدن نقش آن‏ها در عرصه مشارکت اجتماعی هستیم. اگرچه وقوع برخی جرایم امنیتی، تخلفات مالی برخی از سازمان‌های مردم‌نهاد اعم از پول‏شویی، فساد و اختلاس، سوء استفاده از کمک‌های دولتی و ایجاد رانت، برخی فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی خارج از چارچوب مورد تأیید نظام و برخی اقدامات مغایر با معیارهای قانونی و دینی کشور در شکل‌گیری نگاه امنیتی به آنان تأثیر بسزایی داشته، اما واقعیت این است که وقوع این دست تخلفات از سوی معدودی از این سازمان‌ها باعث تعمیم نگاه امنیتی به کل آن‏ها شده است.

تجمیع و سامان‌دهی مؤسسات آموزش عالی: بایسته‌ها و بازدارنده‌ها/ مراد کاویانی راد
دانشگاه‌ها و آموزش عالی، گرفتار در چنبره افت کیفیت در آموزش و پژوهش و به تبع، تعامل با جامعه و اثربخشی در کشور هستند. بی‌گمان این وضعیت تابعی از کلیتِ کارکرد و کارایی ایدئولوژی نظام سیاسی، ادارای، اجرایی و فهم کارگزاران از کارکرد دانشگاه‌ها و اثرپذیری و اثرگذاری نظام آموزشی در تعامل با این کلیت است.

تحلیل راهبردی برنامه همکاری ۲۵ساله ایران و چین/ عبداله قنبرلو
برنامه همکاری ۲۵ساله با چین گامی بزرگ در چارچوب سیاست خارجی مبتنی بر «نگاه به شرق» است. اگرچه نکاتی از مفاد توافق بین ایران و چین در رسانه‌ها منتشر شده، اما هنوز خروجی نهایی آن در قالب معاهده معلوم نیست. دو کشور قرار است اهداف مختلفی از جمله گسترش همکاری دوجانبه در حوزه‌های مختلف اقتصادی، علمی و تکنولوژیک، حمایت از مواضع یکدیگر و همکاری در مجامع بین‌المللی و سازمان‌های منطقه‌ای، تقویت همکاری‌های امنیتی در حوزه‌های مختلف از جمله مبارزه با تروریسم و گسترش همکاری‌های نظامی برای تقویت ظرفیت‌های دفاعی را دنبال کنند.

تحولات عراق در سایه روی کار آمدن نخست‌وزیر جدید/ امین پرتو
شکاف میان نیروهای حشد الشعبی که از زمان شهادت سردار سلیمانی و شهید المهندس تشدید شده، به آنجا انجامیده که تقسیم حشد به سه دسته حشد مرجعیت که به نخست‌وزیر پیوسته و از بدنه اصلی حشد جدا شده‏اند، حشد بی‏طرف (بدر و سرایا السلام) و حشد ولایی یا طرفدار ایران کاملاً تثبیت شود. دستگیری ۱۴ عضو کتائب حزب الله عراق توسط سازمان ضد تروریسم عراق، به اتهام برنامه‏‌ریزی برای حمله به نیروهای آمریکایی، اقدام نخست‌وزیر الکاظمی در تقابل با حشد الشعبی نزدیک به ایران بوده است.

فضای تصمیم‌‏گیری دولت ترامپ دربارۀ ایران در خاطرات جان بولتون/ مهدی شاپوری
از خاطرات بولتون این‏گونه برمی‌‏آید که نقش اصلی در خروج آمریکا از برجام و اعمال فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران را او ایفا کرده است. خاطرات بولتون نشان می‏‌دهد او و پمپئو در اعمال فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران با ترامپ موافق بوده‌‏اند، اما در اینکه حد این فشار و هدف آن چه باشد، دیدگاه متفاوتی داشته‏‌اند. ترامپ فشار حداکثری را برای ایجاد توافقی جدید با جمهوری اسلامی ایران می‌‏خواست، ولی هدف بولتون و پمپئو از کارزار فشار حداکثری، تغییر نظام سیاسی در ایران بوده است.

برنامه هفتم توسعه؛ از چرایی تا چگونگی/ غلامرضا گرائی‌نژاد

تحولات ایران در نگاه تحلیل‌گران خارجی/ امین پرتو

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۱۰۰ با تخفیف ویژه

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره 99

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۹۹ – تیر ۱۳۹۹

در شماره ۹۹ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

اهمیت راهبردی امنیت زیستی در حوزه جنگل‏‌ها و مراتع کشور/ مراد کاویانی ‌راد
جنگل‌ها و مراتع نقش تعیین‌کننده‌ای در پشتیبانی از امنیت آبی و غذایی دارند. ایران سرزمین خشک، کم‌آب و با محدودیت رویشگاهی است. آمارها گویای روند کاهنده گستره جنگل‌ها و مراتع کشور طی چند دهه گذشته هستند؛ روندی که عمدتاً برآیند بهره‌کشی بیش از ظرفیت محیطی و رشد و گسترش آفات بوده است. بازتاب این وضعیت و تداوم آن، تهدید امنیت زیستی کشور را در پی خواهد داشت. خردادماه گذشته، بَسامد گزارش‌های پیونددار با آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع در رویشگاه زاگرس که نیمی از آن بیمار است، رو به فزونی نهاد. با نگرش به پیامد تضعیف جنگل و بسامد آتش‌سوزی‌ها، بازتاب‌های زیستی تهدید رویشگاه‌های کشور با تأکید بر حوضه رویشگاهی زاگرس، کانون بررسی و واکاوی نوشتار پیشِ روست.

آسیب‌شناسی آتش‌سوزی جنگل‌های کشور/ حسن صدرانیا
جنگل‌ها ثروت عمومی کشور هستند. آتش‌سوزی هر ساله این ثروت را به نابودی می‌کشاند. برآورد شده سالانه ۶۳ هزار هکتار از جنگل‌های ایران نابود می‌شود که حدود ۱۵ هزار هکتار آن بر اثر آتش‌‏سوزی است. برای حفاظت از این ثروت در برابر آتش‏‌سوزی سازمان‌های مختلفی تشکیل شده و به طور خاص وظیفه حفظ و حراست از جنگل‌های کشور به سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری واگذار شده است. برآوردها حاکی از آن است که این سازمان به تنهایی قادر به انجام این مهم نبوده و از این رو، سازمان مدیریت بحران کشور برای رفع ناهماهنگی بین نهادی در امر مهار آتش‌‏سوزی جنگل‌ها ورود می‌کند؛ تجربه‌ای که در سال ۱۳۹۹ عملکرد موفقی را نشان نداده است. از این رو، نوشتار پیش رو به آسیب‏‌شناسی این موضوع پرداخته و تلاش کرده از منظر قانونی، ساختاری، کارکردی و فرهنگی- اجتماعی موضوع را بررسی کند.

سلبریتی‌شدن گروه‌های مرجع و پیامدهای راهبردی آن/ یاسر نورعلی‌وند
با افزایش حضور عمومی سلبریتی‌ها در عرصه‌های اجتماعی مختلف، نظیر انتخابات، جنبش‌های اجتماعی، زیست‌محیطی، فعالیت‌های خیرخواهانه و… و ایفای نقش و تأثیرگذاری آن‌ها بر روندهای سیاسی و اجتماعی، در سال‌های اخیر به این بحث دامن زده شده که سلبریتی‌ها جای گروه‌های مرجع سنتی را گرفته و از تأثیرگذاری بیشتری در جامعه برخوردار شده‌اند. نوشتار پیش رو، ضمن بررسی رابطه سلبریتی‌ها و گروه‌های مرجع، با اتکا به مفهوم سلبریتی‌شدن گروه‌های مرجع، تحول این گروه‌ها در بستر فضای مجازی و پیامدهای راهبردی آن را به بحث گذاشته است.

کارکرد نهادهای نظارتی در عرصه مدیریت ورزش/ سید مسعود موسوی
در شرایط کنونی، بخش مهمی از مشکلاتی که در ورزش کشور وجود دارد، به مدیریت این حوزه بر می‎گردد. در سایه تصمیمات اشتباهی که برخی مدیران ورزشی گرفته‎اند، زیان‎ها و خسارت‎های قابل توجهی به کشور وارد شده است. یکی از نمودهای عینی در این زمینه، خسارت‎ها و هزینه‎های سنگینی است که کشور، در شرایطی که تحت شدیدترین فشارهای اقتصادی قرار دارد، به جهت برخی غفلت‎ها و اشتباهات مدیران ورزشی باید به عنوان خسارت به مربیان و بازیکنان خارجی بپردازد. در این مقاله، ضمن تبیین‎ مسائلی که در این خصوص ورزش کشور گرفتار آن است، نقش نهادهای نظارتی و راه‏کارهایی که می‎توان برای اصلاح این وضعیت اندیشید، مطرح شده است.

امنیت جانی در خانواده ایرانی و بایسته‌های سه اقدام؛ کیفری، تأمینی و فرهنگی/ حسن عالی‌پور
خشونت خانگی در خانواده‌های ایرانی در بهار ۹۹ بار دیگر چالشی پردامنه و داستانی همیشگی را بر زبان‌ها انداخت که برای امنیت در خانواده باید از چه راهبردهایی بهره برد؟ آیا قانون منهای فرهنگ یا فرهنگ بدون الزام قانونی می‌تواند در این راستا کمک‌کننده باشد؟ اگر باید با هر دو به تأمین جانی در خانواده ایرانی کوشید، چگونه می‌توان میان قانون‌گذاری که امری دسترس‌پذیر و کوتاه‌مدت و گاه شعارزده است با فرهنگ‌سازی که برنامه درازمدت و بنیادین است، پیوند برقرار کرد. کشته‌شدن چندین عضو خانواده از سوی اعضای دیگر، به ویژه دختران از سوی پدران که خبرپراکنی‌ها درباره رومینا اشرفی و ریحانه عامری بسیار گسترده بود، به جریانی برای بیدارکردن جامعه ایرانی در شیوه تعامل‌ها نسل‌ها با هم از یک سو و تصویب قانون حمایت از اطفال و نوجوان در اردیبهشت ۹۹ از سوی دیگر انجامید. با این حال، اگر این رخدادهای نگران‌کننده با رخدادهای دیگر فراموش شوند و قانون نیز کارآمدی بایسته را نداشته باشد، داستان خشونت در خانواده ایرانی همچنان خواهد ماند. این گزارش در پی پرداختن به راهبردهای کوتاه‌مدت و بلندمدت در راستای امنیت جانی در خانواده ایرانی است.

راهبردهای کاهش ورودی پرونده کیفری/ گروه حقوق امنیت ملی
راهبردهای قضاییِ کاهش ورودی پرونده، در پیِ ایجاد تعادل میان آغاز پرونده و فرجام آن است تا از ره‌گذر این تعادل، هم امنیت قضایی فراهم و هم از انباشت پرونده‎‏ها در دستگاه قضایی و پیرو آن تورم جمعیت کیفری زندان پیش‌گیری شود. در این گزارش، به بنیادی‌ترین راهبردهای در دسترس برای دستگاه قضا پرداخته می‏شود. این راهبردها چنانکه گفته شد، تنها از دریچه شایستگی قوه قضائیه در پیگیری آن‌ها بیان می‌شود.

راهبردهای مدیریت زندان و بایسته‌های زندان‌زدایی/ گروه حقوق امنیت ملی
سیمای کنونی زندان در ایران، سیمایی آمیخته با تورم جمعیت کیفری، وضعیت نامناسب بهداشتی و چالش‌های مربوط به پاسداشت حقوق زندانیان است. بر این اساس، گزارش حاضر بر پایه راهبردسنجیِ برگرفته از منابع قانونی و رویه‌های قضایی از یک سو و راهبردنویسی برای برطرف‏سازی چالش‌های کنونی زندان از سوی دیگر تدوین شده و به راهبردهای مدیریت زندان و بایسته‌های زندان‌زدایی در جامعه ایرانی می‏پردازد.

آموزه‌‏های راهبردی خیزش ضد نژادپرستی در آمریکا/ فرزاد پورسعید
در روز دوشنبه پنجم خردادماه، پس از خفه‏شدن یک مرد سیاه‏پوست آمریکایی توسط پلیس ایالتی این کشور، موجی از اعتراضات و شورش‏های عمومی این کشور را فرا گرفت، به طوری که به اذعان رسانه‏های آمریکایی، از زمان راه‌پیمایی بزرگ مارتین لوتر کینگ که به ترور او انجامید، آمریکا شاهد چنین تظاهرات وسیعی نبوده است؛ آن هم نه در یک ایالت و یک شهر، بلکه در ده‌ها شهر و به ‌تدریج در سراسر آمریکا. گزارش حاضر به بررسی علل شکل‏گیری و گسترش این شورش‏ها، در قالب پنج آموزه راهبردی منتج از آن‏ها می‏پردازد.

تمدید تحریم‌های تسلیحاتی؛ سیاست آمریکا و راهبرد ایران/ گروه مطالعات بین‏‌الملل
گزارش پیش‌رو با در نظر گرفتن تحولات و بحث‌های اخیر پیرامون مسئله هسته‌ای و تلاش آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران، به ‌دنبال پاسخ به این سئوال است که سیاست آمریکا در مسیر تمدید تحریم‌های تسلیحاتی چه وضعیت‌های محتملی را پیش روی ایران قرار خواهد داد و در مقابل، ایران باید چه راهبردی را در پیش گیرد؟  

تحولات آمریکا، آینده ترامپ و گزینه‎های ایران/ محمود یزدان‏‌فام
گسترش ویروس کرونا، پیامدهای اقتصادی بسیار شدید آن و کشته‏ شدن جورج فلوید و شروع اعتراضات ضد تبعیض ‌نژادی، شرایط داخلی ترامپ را برای پیروزی در انتخابات ۱۳ آبان سال جاری به شدت تحت تأثیر قرار داده است. در این نوشته، تأثیر شرایط داخلی آمریکا بر سیاست خارجی ترامپ و گزینه‌های پیش روی جمهوری اسلامی ایران‌ در قبال آمریکا بررسی شده است.

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۹۹ با تخفیف ویژه

ماه نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره 98

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۹۸ – خرداد ۱۳۹۹

در شماره ۹۸ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

  • نقش مجلس شورای اسلامی در کارآمدی جمهوری اسلامی
  • مواجهه با کرونا؛ دستاوردها و درس‏‌ها
  • آی.سی.تی و حکم‌رانی کارآمد در جهان امروز و ایران فردا
  • راهبردهای رسانه‌‏ای دشمن و راه‏کارهای مقابله با آن‏‌ها
  • پرتاب ماهواره «نور» و جایگاه ایران در پیمان‏‌های کنترل تسلیحات
  • مناسبات دولت جدید در عراق با جمهوری اسلامی ایران
  • تحولات نظامی منطقه و تأثیر آن بر توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران
  • پایان تحریم تسلیحاتی ایران و سیاست تقابلی آمریکا
  • رونق بازار بورس و پیامدهای راهبردی آن
  • تلاش رژیم صهیونیستی برای الحاق کرانۀ باختری: پیامدها

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۹۸ با تخفیف ویژه

ماه نگار دیده بان امنیت ملی شماره 95

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۹۶۹۷ – فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۹

در شماره ۹۷-۹۷ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

اقتصاد سیاسی شعار سال ۱۳۹۹: «جهش تولید»/محمد جعفری
اعلام سال ۱۳۹۹، به عنوان سال جهش تولید، نوعی کنش گفتاری برای برون‌رفت از چالش‌های اقتصادی و نشانگر نیاز به سیاست‌گذاری منسجم و هدفمند برای امیدآفرینی و بخش مولد جامعه است. با توجه به شرایط امروز کشور که از یک سو، هجوم‌ خارجی و از سوی دیگر، مشکلات داخلی را در مقابل خود دارد، اصلاح ساختار‌ها موضوعی ضروری به شمار می‌رود. این مهم الزاماتی دارد که مهم‌ترین آن ایجاد بازده رقابتی در تولید است. از نظر بسیاری از صاحب‌نظران اقتصادی، راه نجات کشور از معضلات و مشکلات فعلی، توجه به تولید و … خرید این مقاله

چالش‌ها و مسائل کشور در سال ۱۳۹۹/حسن صدرانیا
مسئله‏‌شناسی یکی از مهم‌ترین فرایندهای سیاست‏گذاری برای پیشبرد فرایند کشورداری است. این گزارش چهارمین گزارشی است که انتشار آن از چهار سال گذشته در دستور کار پژوهشکده مطالعات راهبردی قرار گرفته است. این گزارش به نوعی تکمیل‏ کننده کتاب «سال‏نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران» است که توسط پژوهشکده تهیه و منتشر می‌شود، اما توصیه می‌شود خوانندگان و به خصوص دولتمردان، قبل از مطالعه کتاب سال‏نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران ابتدا این گزارش را مطالعه کنند و… خرید این مقاله

اپیدمی کرونا و آسیب‏‌پذیری‏‌های حکم‏رانی در ایران/مجتبی قلی‌پور
بحران کروناویروس به مثابه بزرگترین آزمون حکم‏رانی کشور پس از جنگ ایران و عراق شد، آزمونی دشوار که در عین رقم‏ زدن صحنه‌هایی باشکوه از همیاری اجتماعی و ایثار، برخی از مهم‏ترین نقاط ضعف نظام حکم‏رانی کشور را نیز آشکار کرد. ایران نتوانست به سرعت استراتژی مشخص، یکپارچه و مورد اجماع بخش‌های گوناگون نظام سیاسی طراحی کند. بخش‌های مختلف حکم‏رانی در ایران، به ویژه در روزها و حتی هفته‌های نخست، رویکردهای مختلف و گاه متضادی نسبت به وضعیت نمایش می‌دادند؛ رویکردهایی که… خرید این مقاله

کرونا، زیرساخت‏‌های سلامت، امنیت ملی/سعید صادقی‌جقه
شیوع جهانی ویروس کرونا، نشانه‏‌ای دیگر از مخاطرات جهانی‏ شدۀ حوزه سلامت بود که در کنار مخاطرات اقلیمی، از جمله عوامل تهدیدکننده‏ای هستند که بدون همکاری توامان فروملی و فراملی قابل کنترل نخواهند بود. با اینکه نظام بهداشت و درمان در ایران در مقایسه با کشورهای منطقه، از سابقه و عملکرد مناسبی برخوردار است، اما برخی ناکارآمدی‏های اجرایی و مدیریتی و نیز دشواری‏‌های برخاسته از تحریم‏‌های یک‏جانبه و غیرانسانی ایالات متحده، نظام خدمات سلامت و حوزه‌‏های… خرید این مقاله

آموزش آن‏لاین در بحران کرونا: فرصت‌ها و چالش‌ها/گروه مطالعات ایران
شکاف دیجیتال، مهم‏ترین چالش پیش روی گسترش آموزش مجازی در ایران است. منظور از شکاف دیجیتال، توزیع نابرابر دسترسی و کاربرد فناوری‌های اطلاعاتی- ارتباطی است. آموزش مجازی بدون بهره‌مندی دانش‌آموزان و دانشجویان از لپ‌تاپ‌های نسبتا به‌روز، تلفن‌ همراه هوشمند و دسترسی به اینترنت پرسرعت بی‌معناست و با اینکه ایران در سال‏های اخیر در افزایش ضریب دسترسی به این امکانات رشد قابل قبولی داشته، اما شکاف در دسترسی کیفی هنوز بسیار جدی و غم‌انگیز است… خرید این مقاله

صدا و سیما و آموزش و پرورش مجازی؛ فرصت‏‌ها و چالش‎ها/سیدمسعود موسوی‌آشان
تعطیلی مدارس و دانشگاه‏‌ها، یکی از جدی‎ترین پیامدهای شیوع بحران کرونا در کشورهای مختلف بوده است‎. محیط‎های دانش‎آموزی و دانشجویی، با توجه به گسترده‎گی و فراگیری، یکی از پرریسک‎ترین محیط‎ها از نظر شیوع و ابتلا به ویروس کرونا محسوب می‎شوند. تصمیمات مربوط به کنترل ریسک شیوع بیماری کووید- ۱۹ باعث شده میلیون‌ها دانش‌آموز در قرنطینه خانگی قرار گیرند. نخستین حرکتی که بلافاصله پس از تعطیلی مدارس بر اثر شیوع ویروس کرونا برای تداوم روند آموزشی… خرید این مقاله

مدارس غیردولتی: مشارکت یا خصوصی‌سازی؟/محمد حسنی
ایجاد مدارس غیردولتی به شکل کنونی، بنای نامناسبی بود که با روح حاکم بر قانون اساسی، انقلاب، آموزه‌های دینی و حتی تجربه تاریخی کشور سر ناسازگاری داشت. این وضعیت، امروزه به گسترش شکاف طبقاتی و فرهنگی انجامیده و روند آن در آینده سریع‌تر خواهد شد. یکی از نشانه‌های این شکاف طبقاتی، پدیده مدارس لاکچری است، مدارسی که دانش‌آموزانش برای اردو به مسافرت‌های خارج از کشور می‌روند. عامل زمینه‌ساز بروز این مدارس، نخست، ظهور نوعی سرمایه‌داری افسارگسیخته ناشی از جریان خصوصی‌سازی نامعقول اقتصادی است که منجر به شکل‌گیری ابرثروتمندان… خرید این مقاله

شورش زندانیان در پیِ همه‌گیری کرونا: راهبردهای پاسداشت هم‌زمانِ حقوق جامعه و حقوق زندانیان/حسن عالی‌پور
ایران بر پایه آمارهای داخلی و بین‌المللی، رقمی بیش از دویست هزار تن زندانی دارد که در فهرست ده کشور دارای شمار بالای زندانی است. مدیریت چنین جمعیتی، به ویژه با امکانات محدود می‌تواند چالش‌زا باشد. این چالش، به ویژه با شورش زندانیان در چندین شهر در سال فروردین ۹۹ برجسته شد. با همه‌گیری ویروس جدید کرونا در ایران، این دغدغه که سپهر زندان می‌تواند همه‌گیری بیماری را باشتاب کند، سبب شد تا نزدیک به نیمی از زندانیان در ایران از مرخصی برای نوروز ۹۹ بهره بگیرند. با این حال، نگرانی از همه‌گیری بیماری… خرید این مقاله

سقوط قیمت‌ها در بازار نفت؛ ملاحظاتی درباره اقتصاد ایران/عبداله قنبرلو
در سایه بحران پاندمی کرونا، بهای نفت در بازارهای جهان طی هفته‌های اخیر به نحو کم‌سابقه‌ای سقوط کرده است، طوری که نفت اوپک در اوایل کانال ۲۰ دلار قرار گرفته است. روند کلی بهای جهانی نفت در دو ماه اول سال ۲۰۲۰ با شیب نسبتاً آرامی به تنزل میل داشت. در ماه مارس گذشته، افزایش شدید شتاب گسترش ویروس کرونا خصوصاً در کشورهای غربی سبب شد این تنزل سرعت بیشتری به خود بگیرد. در این میان، جنگ نفتی روسیه و عربستان سعودی که به تولید جهانی..
خرید این مقاله

کمک‌های بین‎المللی در بحران کرونا؛ موانع و الزامات/محمود یزدان‌فام
در ماه‌های اخیر شیوع ویروس کرونا در چین و سپس گسترش آن به سایر کشورهای جهان از جمله ایران موجب طرح موضوع کمک‌های خارجی به ایران در ساختار تصمیم‌گیری و فضای عمومی شد. مفروض کمک‌های انسانی در جامعه بین‌المللی این است که روابط کشورها فراتر از روابط دوجانبه و کانال‌های رسمی دیپلماتیک است. دولت‌ها کمک‌های خارجی را در قالب دیپلماسی عمومی کشورها تعریف و اقدام می‌نمایند. چهره مثبت انسانی از یک دولت در جامعه جهانی هزینه‌های سیاست خارجی را…
خرید این مقاله

بحران کرونا و تأثیر آن بر روندهای نظام بین‌الملل/یاسر نورعلی‌وند
مسئله شیوع کرونا و پیامدهای آن از آنجا که با سیاست بنیادی بقا پیوند دارد، در حوزه تحلیل سیاسی و امنیتی قابل قیاس با یک جنگ یا بحران تمام عیار جهانی است. نخستین پیامد این بحران، به چالش ‌کشیدن نظم مسلط لیبرال فعلی و عریان‌ترکردن آسیب‌پذیری‌ها و ناتوانایی این نظم در پاسخ به بحران‌هاست. از این رو، دومین پیامد مهم بحران کرونا برای نظم جهانی، بازگشت به حاکمیت ملی و اقتدار دولت‌ها برای حل بحران است. کرونا با همه پیامدهایش، گرچه موجب تقویت نقش دولت‌ها و…

  • راهبردها و راه‌کارهای تقویت همکاری‌های‌ منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران/گروه مطالعات بین‌الملل
    امنیت و منافع ملی کشورها به شدت تحت تأثیر رویدادها و تحولات محیط راهبردی است. جمهوری اسلامی ایران در یک منطقه پرآشوب و در عین حال ثروتمند و تاریخی قرار گرفته است. پرسش اساسی این است که جمهوری اسلامی ایران چگونه می‎تواند در محیط راهبردی پرآشوب خود، پیوندهای منطقه‌ای را تقویت نماید؟ سازمان‌های بین‌المللی نتیجه اهداف، تهدیدات، ارزش‌ها و فرصت‎های مشترک است. سازمان‎های بین‌المللی زمانی شکل می‌گیرند و مؤثر می‎شوند که کشورها…
  • غرب آسیا؛ بحران اقتصادی، بی‌‏ثباتی سیاسی و فشارهای فزاینده بر محور مقاومت/مهدی شاپوری
    بیشتر کشورهای غرب آسیا از نظر اقتصادی وابسته به دو منبع درآمدی فروش نفت و گردش‏گری هستند. با کاهش کم ‏سابقه قیمت نفت و رکود شدید گردش‏گری که هر دو ناشی از همه‌‏گیری ویروس کرونا بوده و البته، هزینه‏‌های دیگری که کرونا بر اقتصادها تحمیل می‏‌کند، در سال ۱۳۹۹ برخی از کشورهای غرب آسیا با مشکلات و دشواری‏‌های اقتصادی بسیار جدی‏‌تر و حتی بی‏سابقه‌ای مواجه خواهند شد و این به احتمال زیاد باعث افزایش شدید بی‏‌ثباتی سیاسی به شکلی فراگیر و با شدت زیادی نسبت…
  • تحولات عراق/جعفر حق‌پناه
    در ماه‌های اسفند و فرودین، عراق شاهد تحولات گسترده‌ای بود که در خلال آن علاوه بر تداوم بی‌ثباتی و چالش‌های گذشته، معضلات تازه‌ای نیز به منصه ظهور رسیده‌اند. شیوع ویروس کووید- ۱۹ و ضعف زیرساخت‌های اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی این کشور برای مقابله و کنترل این ویروس همه‌گیر، بر شدت مشکلات مردم و دولت افزوده است. علاوه بر آن چالش در مورد حضور نیروهای ائتلاف ضد داعش، عملیات متقابل نیروهای مقاومت و نظامیان آمریکایی علیه یکدیگر و نیز تخلیه برخی پایگاه‌های نظامی و تحویل آن به ارتش عراق نیز ادامه داشته است. از سوی دیگر تلاش آمریکا برای تجهیز…
  • تحولات سوریه در آغاز دهمین سال جنگ داخلی/امین پرتو
    جنگ داخلی سوریه در میانه اسفند ۹۸ وارد دهمین سال خود شد. تحول مهم نهمین سال این جنگ این بود که ترکیه برای نخستین بار به صورت وسیع ارتش سوریه را هدف خود قرار داد و از تداوم پیش‏روی آن به سوی ادلب و جسرالشغور، ممانعت کرد. به علاوه، ترکیه برای نخستین بار، نیروهای ایرانی و مدافع حرم را هدف قرار داد و تعدادی زیادی از آنان را به شهادت رساند. حجم وسیع صدمات نظامی واردشده به ارتش سوریه (سه هواپیمای جنگنده، دو هلیکوپتر، ده‏ها فروند تانک و نفربر زرهی و…
  • عرضه سهام شستا؛ مزایا و آسیب‌ها/مهدی حیدری
    سهام شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) به عنوان یکی از بزرگترین هولدینگ‌های سرمایه‌گذاری کشور در بورس تهران عرضه شده است. تخمین اولیه از ارزش این شرکت حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است و در صورت عرضه در دو مرحله، این شرکت احتمالاً بزرگترین یا دومین شرکت بزرگ بورس تهران خواهد بود. عرضه سهام شرکت‌های بزرگ در بازار سرمایه باعث افزایش ظرفیت بورس و شفافیت در شرکت‌های بزرگ خواهد شد،اما آیا ایجاد زنجیره‌ای از شرکت‌های سرمایه گذاری و فروش سهام حداقلی هریک از حلقه‌های این زنجیره، وضعیت نابسامان حا کمیت شرکتی را نابسامان‌تر و…
  • براندازی جمهوری اسلامی از نگاه نومحافظه‌‏کاران/فرزاد پورسعید
    اریک ادلمن و ری تکیه در مقاله‌ای در آخرین شماره نشریه فارین افرز، با عنوان «انقلاب بعدی ایرانی؛ چرا واشینگتن باید در پی تغییر رژیم در تهران باشد؟»، بار دیگر و به شدت از ایده ضرورت مداخله آمریکا برای براندازی جمهوری اسلامی ایران دفاع و برای آن استدلال کرده‌اند. ری تکیه، دانش‌پژوه روابط ایران و آمریکا، مقام سابق امور خارجه ایالات متحده و محقق ارشد شورای روابط خارجی است. همچنین، او استاد کمکی در دانشگاه جرج‌تاون است. اریک ادلمن نیز مشاور مرکز ارزیابی راهبردی و تخصیص بودجه و استاد مشاور در مؤسسه دفاع از دموکراسی‌هاست…

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۹۶-۹۷ با تخفیف ویژه

ماه نگار دیده بان امنیت ملی شماره 95

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۹۵ – اسفند ۱۳۹۸

در شماره ۹۵ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی می‌خوانید:

بایسته‏‌های تداوم انقلاب اسلامی در چهل‌‏ویکمین سال‏گرد پیروزی/ فرزاد پورسعید
بهمن ‏ماه سال جاری، چهل و یکمین بهار آزادی و سال‏گرد پیروزی انقلاب اسلامی است. ارمغان بزرگ انقلاب اسلامی برای مردم ایران و جهان، پی‌‏ریزی نظامی مبتنی بر آموزه‌های اسلام و مردم‏سالاری دینی بوده است. در این نوشتار، به بایسته‏‌های تداوم انقلاب اسلامی و انقلابی‏ بودن جمهوری اسلامی در دهه پنجم آن خواهیم پرداخت. خرید این مقاله

نظام پرداخت یارانه‌‏ها، بایدها و نبایدها/ حسن صدرانیا
هدف دولت از پرداخت یارانه، توزیع عادلانه درآمدها و برقراری عدالت اجتماعی در جامعه است. برای این منظور، دولت به دلیل مشکل شناسایی اقشار فقیر و کم‏درآمد جامعه، یارانه را به صورت برابر بین افراد توزیع می‏‌کند. در عین حال، تجربه چند سال اخیر حاکی از آن است که این روش نه تنها کمکی به اقشار فقیر و کم‏ درآمد جامعه نکرده، بلکه به تورم و فشار بیشتر بر آن‏ها نیز منجر شده است. این نوشتار ضمن بررسی طرح‌‏های گوناگون تحول اقتصادی بر این باور است که این طرح‌‏ها به دلیل تنوع زیاد در اهداف موفق نبوده‌‏اند، در حالی که می‏‌توان با تمرکز بر بهبود شرایط کسب و کار و رونق تولید، به اهداف مد نظر دولت از پرداخت یارانه دست یافت. خرید این مقاله

بودجۀ ریاضتی در آموزش و پرورش: تداوم غفلت استراتژیک/ مجتبی قلی‏‌پور
امروزه کشورهای جهان به طور میانگین حدود ۴٫۵درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به آموزش اختصاص می‌دهند. این رقم در کشورهایی که آموزش و پرورش نسبتاً موفقی دارند به بالای ۵درصد و در کشورهای ثروتمند و پیش‏رو جهان به بالای ۷درصد می‌رسد. این در حالی است که سهم بودجه آموزش از جی‌دی‌پی در ایران طی ده سال اخیر هیچگاه به ۴درصد نرسیده و میانگین ده ساله اخیر آن هم کمتر از ۵/۳درصد بوده است. سهم بودجۀ آموزش و پرورش از بودجۀ عمومی دولت نیز وضعیت چندان مطلوبی ندارد و طی ده سال اخیر بین ۷ تا ۱۰درصد در نوسان بوده است. سهم حدود ۵/۳درصدی از جی‌دی‌پی و کمتر از ۱۰درصدی از بودجۀ عمومی دولت برای وزارتخانه‌ای که حدود ۲۰درصد جمعیت کشور به طور مستقیم با آن مرتبط‌ند و سرنوشت کشور در تمام عرصه‌ها به آن گره خورده، در کوتاه‌مدت به معنای فقر فزاینده برای آموزگاران، کاهش مداوم سطح کیفیت آموزش، افزایش سهم هزینه‌های آموزشی در سبد خانوار ایرانی، کالایی‌شدن فزاینده آموزش و طبقاتی‏ شدن نظام آموزشی کشور و در بلندمدت به معنای امتناع تحقق اقتصاد دانش‌بنیان و عقبگرد ایران در بسیاری از شاخص‏‌های توسعه انسانی و حتی توسعه اقتصادی خواهد بود. در این نوشتار وضعیت بودجه آموزش و پرورش در ایران را بررسی و به برخی پیامدهای راهبردی آن اشاره می‌کنیم. خرید این مقاله

فوتبال و امنیت ملی؛ چالش‏‌ها و راهبردها/ سیدمسعود موسوی‌آشان
فوتبال در ایران نیز همچون دیگر کشورها از جایگاه ویژه‏ای برخوردار است. ایران از قطب‏‌های مهم فوتبال در قاره آسیا محسوب می‌‏شود. میلیون‏‌ها نفر در ایران هوادار فوتبال هستند که بخش بزرگی از آن‏ها را جوانان تشکیل می‏‌دهند. گسترده‌‏گی و فراگیربودن حوزه اثرگذاری فوتبال در جامعه ایران باعث شده این ورزش از جنبه‏‌های مختلف بر امنیت ملی کشور تأثیر بگذارد. اثرگذاری فوتبال بر امنیت ملی را از دو منظر ایجابی و سلبی یا فرصت و تهدید می‏توان مد نظر قرار داد. چه در عرصه باشگاهی و چه در عرصه ملی، فوتبال می‌‏تواند باعث ارتقاء شاخص‌‏های امنیت ملی کشور و تقویت آن شود و در نقطه مقابل باعث تضعیف یا آسیب‏‌پذیری آن گردد. خرید این مقاله

سیل جنوب خاوری کشور: هم‎افزایی فقر با ناکارآمدی/ مراد کاویانی‌راد
طی یک دهه و نیم دهه گذشته دگرگونی اقلیم به همراه ناآمادگی زیرساخت‎ها به فراخور این تغییرات به بروز سیلاب‎های سهمگینی انجامیده که خسارات هنگفت مالی و گاه بر کشور تحمیل کرده است. سیلاب سهمگین جنوب خاوری کشور برآیند درهم‏ تنیدگی توسعه‏ نیافتگی، ناکارآمدی کشورداری و دگرگونی‎های آب و هوایی بود که طی دو روز بارش سنگین در استان سیستان و بلوچستان نزدیک به سه هزار و پانصد میلیارد تومان در بخش‌های زیربنایی، کشاورزی و واحدهای مسکونی هزینه به جای گذاشت. نوشتار پیشِ رو، در پی واکاوی سویه‎های درهم‏ تنیدگی فقر با ناکارآمدی در قالب بروز سیل دی‌ماه گذشته است که پیامد آن می‌‏تواند بازتاب امنیتی داشته باشد. خرید این مقاله

اطلاع‌‏رسانی و مدیریت افکار عمومی در زمان بحران؛ عملکرد و درس‌‏ها/ سعید صادقی جقه
اطلاع‌‏رسانی و اقناع شهروندان اگرچه همواره مهم و حیاتی است، اما این امر در هنگامه‏‌های بحران اهمیتی فزون‏تر می‌‏یابد. در ماه‌‏های اخیر، کشور شاهد رخدادها و بحران‌‏هایی بود که خسارت‏‌های جانی، مالی و معنوی به همراه داشت. حوادث و ناآرامی‏‌های آبان‏‌ماه ۱۳۹۸، سقوط هواپیمای مسافربری اوکراینی و خبر آلودگی شیرهای تولید داخل به سم آفلاتوکسین از جمله این رخدادها بودند که برخی ناکارآمدی‏‌ها در اطلاع‌‏رسانی، زمینه تشدید بحران و ایجاد حواشی امنیتی و سیاسی برای نظام را فراهم آورد. در نوشتار حاضر با مرور برخی نکات آسیب‌‏زا در مدیریت اطلاع‌‏رسانی رخدادهای مذکور، توصیه‏‌هایی برای بهبود عملکرد مدیریت اطلاع‌‏رسانی و اقناع افکار عمومی ارائه شده است. خرید این مقاله

برآمدن ابرثروتمندان جدید در ایران و پیامدهای قدرت‏‌یابی آن‌ها/ علی‌رضا رحیمی
یکی از پیامدهای سیاست‌‏های اقتصادی پی‏گیری‌شده در دهه‏‌های گذشته، به ‏ویژه از زمان روی کار آمدن دولت موسوم به سازندگی، ظهور و گسترش گروه اجتماعی جدیدی بود که مالکیت و مدیریت نهادهای اقتصادی و مالی را در قبضه خود گرفته و از طریق تصاحب ارزش‌‏های اضافی تولیدشده در جامعه، تمایز سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آشکاری با دیگر اقشار و طبقات اجتماعی پیدا کرد. خویشاوندان نزدیک این گروه که در جامعه ما به آقازاده‌‏ها و ژن‏‌های خوب مشهورند، نماینده سبک ویژه‏ای از زندگی هستند که تن‏‌آسایی، تجمل‌‏گرایی فئودال‌‏مآبانه، مصرف تظاهری و بینش حقارت‌‏بار نسبت به دیگر اقشار اجتماعی از ویژگی‌‏های بارز آنان است. گزارش زیر درصدد است ضمن پرداختن موجز به علت‌‏ها و چگونگی شکل‏‌گیری این گروه اجتماعی جدید، برخی پیامدهای چیرگی آن‌ها بر عرصه‌‏های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را بازنموده و با ارائه هشدارهای لازم، رهنمودهای موجود برای جلوگیری از زیان‌‏های برآمده از این روند را به بحث نشیند. خرید این مقاله

تحلیل اعتراض‏‌های ریاضتی آبان ۱۳۹۸/ عباس حاتمی
این نوشته می‏‌کوشد اولاً ماهیت اعتراضات آبان ۱۳۹۸ را در قالب اعتراض یا اغتشاش ریاضتی،‏ گونه‌‏شناسی و تحلیل نماید. ثانیاً نشان می‏‌دهد علل چهارگانه‌‏ای شامل کاهش تاب‏‌آوری اقتصادی، اجرای سیاست توالی فاسد به جای سیاست توالی مطلوب، افزایش فقر اقتصادی و ضعف اعتماد عمومی در وقوع این اعتراضات ریاضتی نقش مشخصی داشته‌‏اند. ثالثاً با تأکید بر وجوه جدید اعتراضات اخیر نشان می‌‏دهد این اعتراضات از حیث گستردگی، تأثیرات گلوله برفی و کاهش فاصله وقوع اعتراض ریاضتی در تاریخ ۴۰‏ساله حیات جمهوری اسلامی کمابیش بدیع و جدید بوده‌‏اند. نهایتاً نشان می‌‏دهد که رادیکال‏‌شدن اعتراضات اخیر تا حد زیادی ناشی از ماهیت طبقاتی این اعتراض‏‌ها، یعنی حضور پررنگ طبقات فرودست و نوع کنش اعتراضی رایج در آن‏ها بوده است. بر این اساس در مدیریت بحران‏‌های این‏‌چنینی توجه به وجه طبقاتی اعتراضات باید تا حد زیادی مبنای تحلیل قرار گیرد. خرید این مقاله

تحولات محور مقاومت پس از شهادت سردار قاسم سلیمانی/ امین پرتو
اقدام آمریکا در ترور و به شهادت رساندن سردار قاسم سلیمانی، اهداف متنوع و متعددی را در پس خود داشت. یکی از اهداف مهم ناظر بر این ترور (مانند به شهادت رساندن دیگر نیروهای مقاومت، افزایش حضور نظامی در عراق، تشدید تحرکات نظامی در سوریه و دیپلماسی پنهان) تضعیف محور مقاومت بوده است. در نوشتار حاضر، نگاهی داریم به مهم‏ترین تحولات در مجموعه کشورهای مرتبط با محورهای مقاومت در مدت زمانی که پس از ترور و شهادت سردار سلیمانی، رخ داده است. خرید این مقاله

معامله قرن و دلایل شکست آن/ وحیده احمدی
نوشتار حاضر به مهمترین مفاد طرح ترامپ موسوم به «معامله قرن» که در بهمن ۹۸ از آن رونمایی شد، پرداخته و دلایلی که مانع پیشبرد آن می‌‏شود را تبیین می‏‌نماید. در آخر، برخی توصیه‏‌های راهبردی برای واکنش‏ و موضع‏‌گیری مؤثرتر جمهوری اسلامی ایران در قبال این طرح بیان شده است. خرید این مقاله

معضله‎های روایتی و راهبردی در فضای سیاسی آمریکا؛ فرصت‌ها و راهبردها/ محمود یزدان‏‌فام
شهادت فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و معاون حشد الشعبی عراق در فرودگاه بغداد تنش در روابط ایران و آمریکا را به شدت افزایش داده و موجب شد بار دیگر ایران به موضوع مناظرات و مشاجرات کلامی در فضای سیاسی آمریکا تبدیل شود. کنش‌گران آمریکا با ارائه روایت‌ خود از رویدادها در پی تحکیم پایه‌‏های درستی راهبرد خود و نادرستی رویکرد طرف مقابل برآمدند. این نوشته می‌کوشد با توجه فضای سیاسی آمریکا این روایت‌ها، رویکردها و راهبردها را طرح و الزامات بهره‌گیری از این فرصت‌ها را یادآوری کند. خرید این مقاله

چشم‎انداز وضعیت بازار کار در ایران؛ مسائل و چالش‏‌ها/ مهران بهنیا
شاخص اشتغال و بیکاری یکی از اصلی‏‌ترین شاخص‌‏ها برای بررسی وضعیت اقتصادی کشورها و معیاری برای ارزیابی عملکرد دولت‏‌هاست. شاخص اشتغال و بیکاری اثر مستقیمی بر دیگر مؤلفه‌‏های اقتصادی دارد و رابطه وثیقی با امنیت ملی کشورها دارد. نظر به وضعیت اقتصادی که کشور به ویژه در شرایط تحریم با آن روبه‏‌روست هر گونه تحول منفی در بازار کار می‏‌تواند امنیت ملی را تحت تأثیر قرار دهد؛ براین اساس، نشست ماه این شماره از ماه‏نامه دیده‌‏بان امنیت ملی به بررسی چشم‌‏انداز بازار کار در کشور می‏‌پردازد. این نشست با حضور آقای مهران بهنیا از کارشناسان حوزه بازار کار و جمعی از اعضای هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی برگزار شد. خرید این مقاله

ده عنصر کلیدی استراتژی آمریکا برای خلیج ‏فارس/ فاطمه سادات میراحمدی
نوشتار حاضر برگرفته‏ از گزارش آنتونی کوردزمن، کارشناس مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌‏المللی است که در تاریخ ۱۶ ژانویه ۲۰۲۰ در وب‌‏سایت اندیشکده مذکور منتشر شده ‏است. وی در این گزارش، ده عنصر کلیدی برای استراتژی آمریکا در خلیج‏ فارس و از جمله ارائه پیشنهادی به ایران که نتواند آن را رد کند و توافق با ایران را پیشنهاد و مورد بررسی قرار داده ‏است. خرید این مقاله

تهدیدات پیش ‏روی رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۰/ فاطمه سادات میراحمدی
نوشتار حاضر برگرفته ‏از تحلیل‏‌های منتشرشده در رسانه‏‌های رژیم صهیونیستی درباره ارزیابی استراتژیک تهدیدات پیش‏ روی این رژیم در سال ۲۰۲۰ توسط سازمان اطلاعات نظامی ارتش رژیم صهیونیستی (آمان) و مؤسسه اطلاعت امنیت ملی این رژیم است. بر اساس این ارزیابی، تنش‌‏ها بین رژیم صهیونیستی و جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۲۰ بیشتر و احتمالاً به درگیری نظامی عمده منجر خواهد شد. خرید این مقاله

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۹۵ با تخفیف ویژه

ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی ۹۴

ویژه شهادت سردار سلیمانی – ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی – شماره ۹۴ – بهمن ۱۳۹۸

شهید سلیمانی، هم شجاع بود، هم با تدبیر بود؛ صِرف شجاعت نبود؛ بعضی‌ها شجاعت دارند امّا تدبیر و عقل لازم برای به کار بردن این شجاعت را ندارند. بعضی‌ها اهل تدبیرند امّا اهل اقدام و عمل نیستند، دل و جگر کار را ندارند. این شهید عزیزِ ما هم دل و جگر داشت -به دهان خطر می‏‌رفت و ابا نداشت؛ نه فقط در این حوادث این روزها، [بلکه] در دوران دفاع مقدّس هم در فرماندهی لشکر ثارالله همین جوری بود؛ خودش و لشکرش- هم با تدبیر بود؛ فکر می‌کرد، تدبیر می‏‌کرد، منطق داشت برای کارهایش. این شجاعت و تدبیرِ توأمان، فقط در میدان نظامی هم نبود، در میدان سیاست هم همین جور بود؛ بنده بارها به دوستانی که در عرصه‌ی سیاسی فعّالند این را می‏‌گفتم؛ رفتار او را، کارهای او را [می‌‏دیدم]. در عرصه‌ی سیاست هم، هم شجاع بود، هم با تدبیر بود؛ سخنش اثرگذار بود، قانع‌کننده بود، تأثیر‌گذار بود. از همه‌ی اینها بالاتر، اخلاص او بود؛ با اخلاص بود؛ این ابزار شجاعت و ابزار تدبیر را برای خدا خرج می‏‌کرد؛ اهل تظاهر و ریا و مانند اینها نبود. اخلاص خیلی مهم است. ماها تمرین کنیم در خودمان اخلاص را.. (بخشی از بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مردم قم ۱۳۹۸/۱۰/۱۸)

در شماره ۹۴ ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی (ویژه شهادت سردار سلیمانی) می‌خوانید:

سردار شهید حاج «قاسم سلیمانی » به مثابه سرمایه نمادین/فرزاد پورسعید(عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
دیماه، سردار سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی بر اثر حمله تروریستی ایالات متحده به فرودگاه بغداد به همراه نه تن از هم رزمانش به درجه رفیع شهادت نائل شد. نوشتار حاضر در پی این رویداد به زوایای شخصیتی آن شهید به مثابه سرمایه‌ای نمادین برای جامعه ایرانی و امت اسامی می‌پردازد و بر ضرورت پاسداشت این سرمایه تأکید می‌کند. خرید این مقاله

شهادت سردار سلیمانی و اتحاد ملی/مجتبی قلی‌پور(عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
سردار سلیمانی از محبوب‌ترین شخصیت‌های ایران کنونی و محبوب‌ترین شخصیت نظامی ایران بود. محبوبیت او در زمان حیاتش، پس از شهادت و به ویژه در مراسم تشییع
پیکر او نمودی شگرف یافت، به نحوی که در زمانۀ گسست رو به تزاید مردم و حکومت از یک سو و قطبی‌شدگی فزایندۀ جامعه از سوی دیگر، نماد وحدت و همدلی فراگیر ایرانیان شد. چرا و چگونه او توانست به چنین محبوبیت فرا گیری دست یابد؟ و چگونه می‌توان از وحدت و همدلی‌ای که حاصل شهادت اوست و اندوختۀ سرمایۀ اجتماعی جامعه و سرمایۀ سیاسی حکومت را تقویت کرده، پاسداری کرد؟ در پاسخ، به برخی ویژگی‌های شخصیتی سردار سلیمانی خواهیم پرداخت و از جمله به عملکرد او که توانسته به «تیموس» ایرانیان پاسخ دهد. همچنین، بر محورهای پرهیز از بهره‌برداری سیاسی از وضعیت کنونی، ضرورت به رسمیت شناختن ماهیت طیف‌گونه و متنوع وحدت کنونی، لزوم توجه بیشتر به عنصر ملیت و هویت ملی در وحدت آفرینی برای جامعه به موازات عناصر مذهب و مکتب و تأکید بر کارآمدی و به ویژه کارگزار کارآمد و درستکار به مثابۀ کانون مشروعیت سیاسی تأکید خواهد شد. خرید این مقاله

حمله موشکی آمریکا علیه سردار سلیمانی و همراهان وی از نگاه حقوقی: هست‌ها و بایدها/حسن عالی‌پور(عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
در بامداد جمعه ۱۳ دی ماه ۱۳۹۸ (سوم ژانویه ۲۰۲۰) در پی حمله موشکی آمریکا از طریق پهپاد به فرودگاه بغداد، سردار قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس و ابومهدی المهندس معاون تشکیلات حشدالشعبی و هشت تن دیگر از همراهان این دو، به شهادت رسیدند. از دید حقوقی، کشتن یک مقام عالی‌رتبه نظامی ایران که بر پایه نشانه‌های اطمینان‌آور به عنوان مقام رسمی و سیاسی به عراق سفر کرده بود، آن هم در محیط پیرامونی فرودگاه بغداد می‌تواند ابعاد گوناگون غیرقانونی بودن اقدام آمریکا را نشان دهد که در این گزارش با توجه به واقعیت‌های پرونده، به ماهیت این رفتار غیرقانونی پرداخته می‌شود. خرید این مقاله

شهادت سردار سلیمانی و امنیت هستی‌شناختی رژیم صهیونیستی/وحیده احمدی(عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
شهادت سردار سلیمانی فرمانده نیروی قدس جمهوری اسلامی ایران، از مهم‌ترین رویدادهای ناگواری بود که معادلات رژیم صهیونیستی را از خود متأثر ساخته است. این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که این حادثه چه تأثیری بر امنیت هستی شناختی رژیم صهیونیستی گذاشته است؟ فرضیه نوشتار حاضر این است که شهادت سردار سلیمانی به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های جبهه مقاومت هرچند در کوتاه مدت، در راستای منافع رژیم صهیونیستی تلقی می‌شود اما در رویکرد بلندمدت، چالش‌های امنیتی این رژیم را افزایش می‌دهد. خرید این مقاله

ترورهای هدفمند در محور مقاومت؛ تحلیل مقایسه‌ای الگوی رفتاری رژیم صهیونیستی و ایالات متحده/غلامرضا سالارکیا(دکترای مدیریت دولتی، استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه)
در این نوشتار تلاش م یشود با تمرکز بر روی موارد تاریخی ترورهای هدفمند رژیم صهیونیستی و ایالات متحده، الگوهای رفتاری این دو در ترورهای هدفمند مشخص شود. در همین میان نیز جایگاه و رویکرد ترورهای هدفمند در سیاست رژیم صهیونیستی و ایالات متحده مورد بازشناسی قرار م یگیرد. در انتها با مد نظر قراردادن الگوهای منتج شده، به بررسی این موضوع می پردازیم که الگوی ترور شهید قاسم سلیمانی در کدامیک از آ نها جای دارد. خرید این مقاله

پیامدهای ترور سردار سلیمانی بر محور مقاومت/مهدی شاپوری(عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
پیامدهای ترور سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی بر محور مقاومت در سه سطح قابل تحلیل است. در سطح تحلیل فردی، سردار سلیمانی شخصیتی خاص با ویژگی‌های منحصر به فرد بود که او را به فرماندهی کاریزما و قدرتمند در محور مقاومت تبدیل کرده بود. همان‌گونه که وجود چنین شخصیتی تأثیر اساسی بر انسجام و تقویت بازیگران و گروه‌های مقاومت داشت، نمی‌توان انتظار داشت که فقدانش تأثیرگذار نباشد. در سطح تحلیل نهادی، به نظر می‌رسد پس از ترور سردار سلیمانی، انگیزه پیگیری گفتمان مقاومت و حمایت از نیروهای مقاومت از سوی جمهوری اسلامی ایران نه تنها تضعیف نمی‌شود، بلکه تقویت نیز خواهد شد. در سطح تحلیل ساختاری، پایداری محور مقاومت پس از ترور سردار سلیمانی به شرایط داخلی و بین‌المللی جمهوری اسلامی و توان پشتیبانی آن از نیروهای مقاومت و البته متغیرهای مداخله‌گر دیگری به ویژه فشار منطقه‌ای و بین‌المللی بر محور مقاومت شرایط داخلی کشورهایی که گروه‌ها و نیروهای مقاومت در آن‌ها فعال هستند، بستگی دارد. خرید این مقاله

نظم منطقه‌ای در آسیای غربی در پرتو شهادت سردار قاسم سلیمانی/امین پرتو(همکار علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
به دنبال ترور ناجوانمردانه و شهادت سردار سپهبد قاسم سلیمانی، فرمانده سرافراز نیروی قدس سپاه پاسداران، گمانه‌های متعددی در خصوص آینده نظم منطقه‌ای در آسیای غربی مطرح شده است. در حالی که نیروهای محور مقاومت، هدف راهبردی خود را از این پس، «اخراج آمریکا از منطقه » اعلام کرده‌اند، متقاباً آمریکا با افزایش حضور نظامی در منطقه از طریق استقرار تعداد بیشتری نیروی زمینی، هواپیماهای جنگنده، کشتی‌های جنگی و سیستم‌های پدافند هوایی و موشکی، کوشیده است به راهبرد انتقامی نیروهای مقاومت واکنش نشان دهد. تحلیل نظم منطقه‌ای در این صحنه تقابل جدید پس از شهادت مظلومانه سردار سلیمانی، موضوع نوشته حاضر است. خرید این مقاله

ارزیابی وا کنش‌های بین‌المللی به ترور سردار قاسم سلیمانی/یاسر نورعلی‌وند(عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی)
ترور سردار شهید قاسم سلیمانی به دستور مستقیم ترامپ، با موج گسترده‌ای از واکنش‌های مختلف و پراکنده در جامعه جهانی همراه بود. بررسی و ارزیابی این واکنش‌ها و دسته‌بندی‌ها آ نها کمک می‌کند ضمن اینکه تصویر شفا فتر و روش نتری از موضع‌گیری جامعه جهانی به این رویداد داشته باشیم، نسبت آن‌ها با منافع جمهوری اسامی ایران را به شکل بهتری مورد شناسایی قرار دهیم. خرید این مقاله

شهید سردار سلیمانی؛ از بن‌بست رویکردهای غیرگفتمانی تا پیشران گام دوم انقلاب اسلامی/علی‌رضا خسروی(عضو هیئت علمی دانشگاه تهران)
شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی به عنوان یکی از نمادهای انقلابی‌گری، به محور و منشأ برپایی رستاخیزی برای نفرت و خشم علیه استکبار و به پیشران اصلی گام دوم انقلاب اسامی مبدل شده است. شهادت حاج قاسم‌ها و خیزش خشمگینانه مردم در تعارض با استکبار، بن‌بست رویکردهای غیرگفتمانی و گشایندگی رویکردهای گفتمانی را یادآور شده است. خرید این مقاله

خرید مستقیم ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی شماره ۹۴ با تخفیف ویژه